Bugün Avrupa Komisyonu, 2024 yılı için trafik kazası sonucu ölümlerle ilgili ön rakamları yayınlıyor. Geçen yıl AB’de trafik kazalarında yaklaşık 19.800 kişi hayatını kaybetti, bu da 2023’e kıyasla %3’lük bir düşüşü temsil ediyor. Bu yüzde, 600 kişi daha az ölüme denk geliyor. Trafik kazası sonucu ölümler 2024 yılında 2023 yılında olduğundan daha fazla oranda azalmış olsa da genel olarak gelişme hızı çok düşüktür ve çoğu Üye Devlet, AB’nin 2030 yılına kadar trafik kazası sonucu ölümleri yarıya indirme hedefine ulaşmada iyi durumda değildir. Komisyon, Mart 2023’te yol güvenliğine olan bağlılığını pekiştirmek amacıyla, güncellenmiş ehliyet gereklilikleri ve sınır ötesi uygulama da dâhil olmak üzere yol güvenliğini iyileştirmeye yönelik bir teklif paketi sunmuştur. Ayrıca AB yollarında güvenli olmayan araçları azaltmak için yeni yol elverişliliği mevzuatını benimsemeyi planlamaktadır.
Üye Devletlerde Farklı Eğilimler
AB genelinde Yol Güvenliği konusundaki ilerleme istikrarı sağlayamazken bazı ülkeler önemli adımlar atmakta, bazıları ise ölümleri azaltmak için mücadele etmektedir. Son beş yılda, Yunanistan, İspanya, Fransa ve İtalya, yol ölümlerinde sadece mütevazı düşüşler gözlemlerken İrlanda ve Estonya’da bir artış yaşanmıştır ancak küçük ülkelerde yıllık dalgalanmalar daha belirgin olma eğilimindedir. Buna karşılık Bulgaristan, Danimarka, Litvanya, Polonya ve Slovenya %50 azaltma hedefine doğru güçlü bir ilerleme kaydetmektedir.
İsveç ve Danimarka, yol güvenliği açısından en güvenli ülkeler olmaya devam etmekte olup sırasıyla milyon kişi başına 20 ve 24 gibi düşük ölüm oranlarına sahiptir. Bu esnada hâlâ en yüksek ölüm oranlarına sahip olan Romanya (77/milyon) ve Bulgaristan (74/milyon), trafik kazası sonucu ölümlerin azaltılmasında önemli ilerlemeler kaydetmiştir (2019’dan bu yana %20’nin üzerinde bir düşüş). AB ortalaması milyon kişi başına 44 ölümdür.
En çok etkilenen gruplar ve risk faktörleri
Kırsal yollar en büyük riski oluşturmaya devam ederken ölümlerin%52’si bu yollarda meydana gelmektedir. Trafik kazası sonucu ölümlerin çoğunluğu (%77) erkeklerle ilişkiliyken trafikte yaşlı yetişkinler (65+) ve gençler (18-24) özellikle savunmasız kullanıcılarıdır. Yol kullanıcı tipi açısından, otomobil yolcuları en büyük ölüm oranını oluştururken bunu motosikletliler (%20), yayalar (%18) ve bisikletliler (%10) izlemektedir. Yayalar, bisikletliler ve motosikletliler de dâhil olmak üzere savunmasız yol kullanıcıları, kentsel ölümlerin yaklaşık %70’ini oluşturmaktadır ve bu yol kullanıcıları için daha iyi güvenlik önlemlerine acil ihtiyaç olduğu öne çıkmaktadır.
Genel bilgiler
2018 yılında AB, 2030 yılına kadar trafik kazası sonucu ölümler ve ilk kez de ciddi yaralanmalar için %50’lik bir azalma hedefi belirlemiştir. Bu hedef, Komisyon’un Yol Güvenliği Stratejik Eylem Planı ve AB yol güvenliği politika çerçevesi 2021-2030’da düzenlenmiştir ve 2050 yılına kadar sıfır trafik kazasına bağlı ölüm hedefine ulaşmayı amaçlayan yol güvenliği planlarını da ortaya koymaktadır (“Vizyon Sıfır”).
Komisyon, Mart 2023’te sürücü ehliyetleri için güncellenmiş gereklilikler ve karayolu trafik kurallarının sınır ötesinde uygulanmasını daha iyileştirme dâhil olmak üzere yol güvenliği ile ilgili bir teklif paketi sunmuştur. Komisyon, bu çabalara daha fazla katkıda bulunmak adına AB yollarında ve ilgili kazalarda güvenli olmayan araç sayısını azaltmayı amaçlayan yol elverişliliği mevzuatını revize etmek için yakında yeni önerileri kabul edecektir.
Yol güvenliği, Sürdürülebilir ve Akıllı Hareketlilik Stratejisi, yeni TEN-T düzenlemesi ve Kentsel Hareketlilik Çerçevesi de dâhil olmak üzere AB mobilite politikası girişimlerinin temel bir unsuru olmuştur.
Bugünkü istatistiklerin yanı sıra Avrupa Yol Güvenliği Gözlemevi, 2023’e kadarki verileri ve çocuklar, profesyonel sürücüler ve trafik güvenliği kültürü üzerine yol güvenliğiyle ilgili derinlemesine tematik raporlar içeren yeni bir yıllık istatistik raporu yayınlamıştır.
Daha fazla bilgi
Yol güvenliği istatistikleri 2024, ayrıntılı hâli
Trafik kazasına bağlı ölümler — 2024 için ön veriler
Kaynak: Trafik kazaları ve ulusal kaynaklar üzerine EU CARE veri tabanı; Nüfus verileri Eurostat’tan
2024 rakamları çoğu ülke için ön verilere dayanmaktadır ve nihai veriler 2025 sonbaharında yayınlandığında değişikliklere tabidir. 2024 yılı tahminleri tüm yılı ve yolları kapsar ve 30 güne ait ölümlere atıfta bulunur, ancak aşağıdaki ülkeler için kısmi verilere dayanmaktadır: Belçika ve Portekiz (her biri ilk altı aylık verilere dayanmaktadır). Hollanda’da, polis kayıtlı ölümlerin yaklaşık %10-15 oranında eksik bildirildiğini unutmayın. Lihtenştayn’da 2024 yılında 3 ölüm olmuştur.
2024 verileri üç zaman periyodu ile karşılaştırılır: 2023 (bir önceki yıl), 2019 (2030 yılına kadar %50 daha az ölüm hedefi için temel yıl) ve 2017-19 ortalaması (küçük ülkelerdeki dalgalanmaları hesaba katmak için). Tablodaki yüzde değişiklikleri, milyon nüfus başına düşen orandan ziyade mutlak ölüm sayısına dayanmaktadır.
Alıntı(lar)
Yol ölümlerinde %3’lük azalma doğru yönde atılmış bir adım olsa da yeterli değildir. Her yıl yollarımızda çok fazla insan hayatını kaybediyor. Özellikle savunmasız yol kullanıcıları ve kırsal yollar gibi yüksek riskli alanlarda yol güvenliğini artırma çabalarını hızlandırmalıyız. Her ölüm çok fazladır. Vizyon Sıfır hedefimize ulaşmaya kararlıyız.
Apostolos Tzitzikostas, Sürdürülebilir Ulaşım ve Turizmden Sorumlu Komisyon Üyesi
Detaylar
- Yayın tarihi
- 18 Mart 2025
- Yazar
- Representation in Cyprus