Komisyon, AB genelinde daha iyi yol güvenliği ve hava kalitesi için AB’nin yol güvenliği ve araç tescil kurallarının kapsamlı bir şekilde gözden geçirilmesini önermektedir.
Yeni kurallar, elektrikli araçların artan varlığını dikkate alacak ve ortaya çıkan teknolojilere uyum sağlayacaktır. Elektrikli araçlar ve gelişmiş sürücü yardım sistemleri için periyodik teknik denetimler, eski otomobiller ve minibüsler için yıllık denetimler ve ince partikül kirliliğini azaltmak için yüksek oranda gaz yayan araçları tespit etmek için gelişmiş emisyon test yöntemleri de dâhil olmak üzere gelişmiş denetimler sunacaklar. Ek olarak Komisyon, dijital araç kaydı ve periyodik test sertifikalarını tanıtmayı, sınır ötesi veri paylaşımını basitleştirmeyi ve kilometre sayacıyla oynamak gibi hileli faaliyetlere karşı vatandaşları korumayı önermektedir. Ayrıca başka bir AB ülkesinde geçici olarak ikamet edenler için periyodik teknik denetimler daha kolay hâle getirilecektir.
Önerilen değişiklikler, AB’nin insanların ve malların serbest dolaşımını sağlarken güvenli ve sürdürülebilir hareketlilik taahhüdünü yansıtmaktadır. 2026 ve 2050 yılları arasında bu önerilerin yaklaşık 7.000 hayat kurtaracağı ve yaklaşık 65,000 ciddi yaralanmayı önleyeceği tahmin edilmektedir.
Bu amaçla Komisyon, şu konularla ilgili üç yönergeyi gözden geçirmeyi teklif etmektedir: araçların periyodik teknik muayenesi (PTI), araç kayıt belgeleri ve ticari araçların yol kenarı denetimi (RSI).
Güvenli olmayan ve eskiyen araçların zorlukları
Bugünkü öneri, kazalara, ölümlere ve yaralanmalara katkıda bulunan güvenli olmayan araçları hedeflemektedir. 2014 yılında güncellenen mevcut kurallar, sürücü yardım sistemleri ve yollarda elektrikli araçların artan varlığı gibi teknolojik gelişmelere ayak uydurmak zorundadır. Ek olarak oldukça kirletici ve gürültülü araçlar, sayıca az olmasına rağmen, zararlı emisyonların orantısız payından sorumludur. Mevcut kurallar hava kirliliği ve gürültü ile mücadelede yetersiz kalmaktadır.
Yaşlanan araç filosu, kilometre sayacı sahtekârlığı riskini de arttırmaktadır (ör. araçların yaptıklarından daha düşük kilometreye sahip görünmesini sağlamak için kilometre sayaçlarının geriye düşürülmesi). Bu sahtekârlıkla mücadele etmek, güncellenmiş kurallar gerektirmektedir. Modası geçmiş prosedürler ve modern teknolojiyi kullanmamak, uygulama ve sınır ötesi iş birliğini engellemektedir.
Yeni kuralların temel unsurları
Bugünkü önerileri aşağıdakileri kapsamaktadır:
- Test süreçlerinin yeni araçlara uyarlanması: Elektrikli araçlar için periyodik teknik denetimler ve güvenlik ve emisyonla ilgili sistemlerin yazılım bütünlüğünün test edilmesi de dâhil olmak üzere elektronik güvenlik sistemleri için yeni testler.
- Yeni emisyon testi: Aşırı ince parçacıklar ve NOx için gelişmiş yöntemler kullanarak ayarıyla oynanmış olanlar dâhil olmak üzere yüksek gaz yayan araçları tespit etmek.
- Dolandırıcılıkla mücadele: Kilometre sayacı tarihinin sınır ötesi değişimi için ulusal veri tabanlarında kilometre sayacı okumalarının kaydedilmesi.
- Yıllık denetimler: On yaş üstü arabalar ve minibüsler için.
- Dijitalleşme: Yönetim süreçlerini basitleştirmek için elektronik araç tescili ve periyodik test sertifikaları vermek ve ortak bir platform aracılığıyla veri alışverişi yapmak.
- Periyodik Teknik Muayene Sertifikalarının karşılıklı tanınması: Başka bir Üye Devlette altı ay boyunca otomobiller için yapılan periyodik teknik denetimlerin sınır ötesi tanınmasını sağlamak.
- Geliştirilmiş veri yönetimi: Test merkezleri için araç teknik verilerine erişimi kolaylaştırmak.
Sonraki adımlar
Öneriler bundan sonra Avrupa Parlamentosu ve Konsey tarafından olağan yasama prosedürü kapsamında değerlendirilecektir.
Kararlaştırıldıktan sonra ise Komisyon, kuralların uygulanmasının belirli yönleri için gerekli delege ve uygulama eylemlerini hazırlayacaktır.
Genel bilgiler
AB yol güvenliği politikası çerçevesinde 2021-2030 kapsamında Komisyon, 2050 yılına kadar AB yollarında sıfıra yakın ölüm ve sıfır ciddi yaralanma şeklindeki iddialı hedefini (“Vision Zero”) ve 2030 yılına kadar ölümlerin ve ciddi yaralanmaların %50 oranında azaltılmasını yeniden taahhüt etmiştir. Bugünün önerileri bu hedeflere ulaşmaya yardımcı olacaktır. Bunlar, Komisyon’un 2020 Sürdürülebilir ve Akıllı Hareketlilik Stratejisi’nde ilan edilmiştir.
Komisyon, Mart 2025’te en son yol güvenliği rakamlarını yayınlamıştır. Bu rakamlar, ölümlerin AB genelinde kademeli olarak azaldığını göstermektedir, ancak ilerleme çok yavaş devam etmektedir.
Komisyon, AB’de sürüş için Güvenli Sistem Yaklaşımı uygulamaktadır. Bu Güvenli Sistem, güvenli sürüş, daha güvenli araçlar, daha güvenli altyapı, daha düşük hızlar ve daha iyi kaza sonrası bakım gerektirmektedir.
Daha fazla bilgi
Ticari araçların periyodik teknik denetimleri ve yol kenarı denetimleri ile ilgili Direktifin revizyonuönerisi
Araç kayıt belgelerine ilişkin direktifin revizyonu önerisi.
Yola elverişlilik paketinin revizyonu ile ilgili sorular ve cevaplar
Alıntı(lar)
AB, 2030 yılına kadar yol ölümlerini ve ciddi yaralanmaları yüzde 50 oranında azaltmaya kesin olarak kararlıdır. Bugünün girişimi, yollarımızı daha güvenli, havayı ise daha temiz hâle getirmek ve vatandaşın hayatını kolaylaştırmak için büyük bir adımdır. Yollara elverişlilik kurallarımızı modernize ederek en son teknolojiyi kullanıyor, uygulamaları güçlendiriyor ve mobilitenin gelişen gerçeklerine ayak uydurmalarını sağlıyoruz.
Apostolos Tzitzikostas, Sürdürülebilir Ulaşım ve Turizmden Sorumlu Komisyon Üyesi
Detaylar
- Yayın tarihi
- 24 Nisan 2025
- Yazar
- Representation in Cyprus