Eşit Ücret Günü bu yıl 17 Kasım’a denk geliyor; bu gün AB'deki kadınların sembolik olarak yıl sonuna kadar 'ücretsiz çalışmaya' başladığı tarihi işaret ediyor.
Bu önemli günün öncesinde, kadınların ve kız çocuklarının ekonomik olarak güçlendiği ve herkes için eşit fırsatlar ve adil muamele sunan bir işgücü piyasasına tam olarak katılabilecekleri bir Eşitlik Birliği'ne olan bağlılığımızı yineliyoruz.
Aynı işi yapan erkeklerin ve kadınların farklı ücret alması için hiçbir neden yoktur. Aynı iş için kadınlar ve erkekler arasında eşit ücret veya eşit değerde çalışma ilkesi 1957'den bu yana AB hukukunda yer almaktadır. Bu temel ilkeyi uygulamak ve ücret ayrımcılığı mağdurları için adalete erişimi geliştirmek esastır. Bu nedenle, eşit ücrete yönelik önemli bir adım olan Maaş Şeffaflığı Direktifi'niuygulamak için Üye Devletlerle birlikte çalışıyoruz.
Son veriler, AB’de kadınların brüt saatlik kazancının erkeklerinkinden ortalama %12 daha düşük olduğunu gösteriyor. Bu farkın kapatılmasının önünde hâlâ bakım sorumluluklarıyla ilgili olanlar gibi engeller bulunuyor. Kadınlar, resmi işlere paralel olarak sürdürdükleri gayri resmi bakım işleriyle hane ve çocuk bakımı görevlerinden orantısız pay almaya devam ediyor. İş-Yaşam Dengesi Direktifi, kadınlar ve erkekler arasında bakım sorumluluklarının daha eşit bir şekilde paylaşılmasını teşvik ediyor. Ayrıca Üye Devletleri Avrupa Bakım Stratejisinde belirtildiği gibi yüksek kaliteli, uygun fiyatlı ve erişilebilir bakım hizmetlerine yatırım yapmaya çağırıyoruz.
Bu arada, işgücü piyasası ayrımcılığı devam ediyor, birçok kadın düşük ücretli sektörlerde veya işlerde ve yarı zamanlı rollerde yoğunlaşıyor. Kadınların yoğun olarak çalıştığı mesleklerin kalıcı biçimde düşük değer görmesiyle birleştiğinde, kadınlar daha yüksek yoksulluk riskiyle karşı karşıya kalmaktadır; örneğin, cinsiyete dayalı emeklilik maaşı farkı şu anda %24,5 düzeyindedir. AB, herkesin yoksulluktan korunmasını sağlamak için önümüzdeki Yoksulluk Karşıtı Stratejimiz ve Kalite İş Yol Haritamız aracılığıyla bu riskleri hafifletmek için harekete geçiyor.
Son olarak, kadınların yüksek maaşlı liderlik pozisyonlarında hâlâ yetersiz temsil edilmesi, onları ekonomik karar alma süreçlerinin dışında bırakarak cinsiyete dayalı ücret farkını daha da artırmaktadır. Kurumsal Kurullarda Toplumsal Cinsiyet Dengesi Direktifi bu eşitsizliği ele almaktadır ve biz bu yönde ilerlemelerin devam edebilmesi için Direktifin tam ve zamanında uygulanması çağrısında bulunuyoruz. Komisyon, uygulama konusunda Üye Devletlerle yakın işbirliği içinde çalışmaktadır ve ilave destek sağlamaya hazırdır.
İlerleme hafife alınamaz ve rehavete kapılma lüksümüz yoktur. Bu yılın başlarında, cinsiyet eşitliğine sahip bir toplum için rota belirleyen Kadın Hakları Yol Haritası’nı duyurduk. Taahhüdümüz net: Her kadının ekonomik olarak bağımsız olma hakkı vardır ve eşit iş veya eşit değerdeki iş için eşit ücret alması sağlanmalıdır. Bu taahhüt, gelecek yıl sunulacak yeni bir Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Stratejisine yönelik çalışmalarımızda bize rehberlik edecektir.
Bu Eşit Ücret Günü'nde kadın haklarını savunmaya, ekonomik güçlenmelerini ilerletmeye ve tüm politikalarımızın merkezine eşitliği yerleştirmeye devam etmeliyiz.
Arka plan
Avrupa Eşit Ücret Günü 2025, 17 Kasım'a denk geliyor. Bu tarih, kadınların sembolik olarak 'bedava çalışma' süresinin geçen yıla göre iki gün, 2020'ye göre ise 7 gün azaldığını gösteriyor. Tarih 31 Aralık’a ne kadar yaklaşırsa, AB de cinsiyete dayalı ücret farkını kapatmaya o kadar yaklaşmış olur. Bu, yavaş ama ölçülebilir bir ilerlemeye işaret etse de kazançlarda cinsiyet eşitliğine hâlâ çok uzağız. Son veriler, AB’de kadınların brüt saatlik kazancının erkeklerinkinden ortalama %12 daha düşük olduğunu gösteriyor. Her on Avrupalı'dan yaklaşık dokuzu, kadınların aynı iş için erkeklerden daha az ücret almasının kabul edilemez olduğunu düşünüyor.
Komisyon, 2020'den bu yana, özellikle Eşit Ücret konusundaki AB girişimleriyle cinsiyet eşitliği politikaları konusunda önemli ilerleme kaydetmiştir. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği 2020-2025 Stratejimiz kapsamında ücret şeffaflığına ilişkin Direktifin 7 Haziran 2026 tarihine kadar Üye Devletler tarafından aktarılması gerekmektedir. Direktif, kadınlar ve erkekler arasında eşit değerde aynı iş veya iş için eşit ücret ilkesinin şeffaflık ve etkili bir şekilde uygulanmasına ilişkin kurallar belirler. Yaklaşmakta olan Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Stratejisi 2026-2030 hazırlık aşamasındadır ve önümüzdeki yıllar için yeni girişimleri ve mevzuatı özetleyecektir. Söz konusu taahhütler Mart 2025'te kabul edilen Kadın Hakları Yol Haritası'nda zaten belirtilmişti.
Kadınların ekonomik olarak güçlendirilmesine yardımcı olmak için, 2022'de yürürlüğe giren şirket kurullarındaki cinsiyet dengesi Direktifi de dahil olmak üzere, AB'de listelenen büyük şirketlerin kurullarında daha dengeli bir cinsiyet temsili için daha fazla politika getirildi. Kadınların ekonomik karar almadaki varlığının artırılmasının, ilgili şirketler genelinde kadın istihdamı üzerinde olumlu bir etkisi olması beklenmektedir. Buna ek olarak, İş-yaşam dengesi Direktifi, bakım sorumluluklarının erkekler ve kadınlar arasındaki eşitsiz paylaşımını ve kadınların işgücü piyasasında yetersiz temsilini ele almayı amaçlamaktadır. 2022 Avrupa Bakım Stratejisi ve tüm işçiler için iyi bir yaşam sağlayan yeterli asgari ücretle ilgili AB Direktifi de bu alandaki kilit girişimlerdir.
Daha fazla bilgi için
Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yıllık Raporu
Cinsiyetler Arasında Ücret Farkı
Avrupa Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Enstitüsü — Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksi
Ayrıntılar
Yayın tarihi
17 Kasım 2025
Yazar
Kıbrıs Cumhuriyeti’nde Temsilcilik
- Yayın tarihi
- 17 Kasım 2025
- Yazar
- Representation in Cyprus