Komisyon bugün, AB'nin mevcut Komisyonun görevi sırasında enerji politikası ortamında eşi benzeri görülmemiş zorlukları yönetme şeklini, AB’yi temiz enerji geçişini takip etmek ve yenilenen ekonomik büyüme ve rekabetçiliğin temellerini atmak amacıyla düzenleyici bir çerçeve ile donattığını aktaran Enerji Birliği 2024 Durum Raporu'nu yayınladı.
Kritik biçimde, son yıllarda AB, enerji arzının güvenliğine yönelik kritik risklere dayanmayı, enerji piyasası ve fiyatları üzerindeki kontrolü yeniden kazanmayı ve iklim tarafsızlığına geçişi hızlandırmayı başarmıştır:
- Yenilenebilir enerji üretimi yeni kapasite rekorlarını kırmaktadır. 2024 yılının ilk yarısında AB'nin elektrik üretiminin yarısı yenilenebilir kaynaklardan elde edilmiştir.
- Rusya’dan alınan gazın AB ithalatındaki payı 2021'deki %45'ten Haziran 2024'e kadar %18'e düşerken Norveç ve ABD gibi güvenilir ortaklardan yapılan ithalat artmıştır.
- Ağustos 2022 ile Mayıs 2024 arasında gaz talebini 138 milyar metreküp azalttık.
- AB, 19 Ağustos 2024'te, 1 Kasım'ın son teslim tarihinden çok önce %90 kış gazı depolama hedefine ulaşmıştır.
- Enerji fiyatları daha istikrarlı ve 2022 enerji krizinin zirve seviyelerinin önemli ölçüde altında kalmaktadır.
- AB'nin sera gazı emisyonları 1990'dan 2022'ye kadar %32,5 azalırken AB ekonomisi aynı dönemde yaklaşık %67 oranında büyümüştür.
- Uluslararası düzeyde ise AB, Dubai'deki COP28'deki tüm Tarafların onayladığı fosil yakıtlardan uzaklaşma kapsamında yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarma ve enerji verimliliği iyileştirmelerini iki katına çıkarma girişimine öncülük etmiştir.
Yenilenebilir enerji konusunda önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Rüzgâr enerjisi, AB'nin nükleer enerji arkasındaki en büyük ikinci elektrik kaynağı hâline gelmiş ve 2024 yılının ilk yarısında yenilenebilir enerji kaynakları, AB'de elektriğin %50'sini üretmiştir. 2022'de AB'nin birincil enerji tüketimi düşüş eğilimini yenileyerek %4,1 azalmıştır. Bununla birlikte, AB'nin 2030 yılına kadar nihai enerji tüketimi azaltma hedefine (%11,7) ulaşması için enerji verimliliği çabalarının daha da artırılması gerekecektir. En azından ısıtma ekipmanlarının elektrifikasyonunda ve binaların yenilenme hızında daha fazla iyileştirmeye ihtiyaç duyulmaktadır. Yüksek enerji fiyatlarını ele almak için güçlendirilmiş çabalara ihtiyaç vardır. Bu, AB endüstrisinin rekabet gücünü artırmak ve Avrupa ekonomisinin elektrifikasyonu için gerekli olan Avrupa'nın entegre altyapı ağlarına yatırımları hızlandırmak açısından kilit öneme sahiptir.
Rapor, 2030 enerji ve iklim hedeflerinin toplu olarak gerçekleştirilmesini sağlamak için tüm Üye Devletlerin, nihai güncellenmiş Ulusal Enerji ve İklim Planlarını mümkün olan en kısa sürede sunmaları gerektiğini hatırlatmaktadır. Aralık 2023'te yayınlanan güncellenmiş NECP'lerin değerlendirmesi, Üye Devletlerin doğru yönde bir adım attığını göstermektedir; ancak bu, net sera gazı emisyonlarını 2030 yılına kadar en az %55 azaltmak için henüz yeterli değildir ve nihai Planları için Komisyon tavsiyelerini dikkate almaları gerekmektedir. Komisyon aynı zamanda Enerji Birliği Yönetişimi ve İklim Eylemi Yönetmeliği'nin işleyişine ilişkin bir rapor yayınlamış ve düzenlemenin hem planlamayı hem de raporlamayı daha tutarlı, entegre ve daha basit hâle getirerek AB'nin 2030 hedeflerine ulaşma yolunda ilerlemesinde önemli bir rol oynadığı sonucuna varmıştır.
Yenilenebilir enerji alanına ve enerji verimliliği hedeflerine dair kararlılığın eksik olması, enerji yoksulluğunun artması, diğer küresel rakiplere kıyasla enerji fiyat farkı ve yeni stratejik kritik bağımlılık riski gibi yeni ve ortaya çıkan zorlukların ele alınması gerekecektir. Bu zorluklar daha fazla koordinasyon, pazar entegrasyonu ve ortak eylem yoluyla AB ve Üye Devlet düzeyindeki çabalarda belirleyici bir politika yanıtı ve bir adım değişikliği gerektirecektir.
AB, Rusya'nın ülkenin enerji sistemine yönelik amansız saldırıları karşısında Ukrayna'nın yanında durmaya devam etmektedir. Ukrayna ve Moldova şebekelerinin kıta Avrupa Ağı ile senkronize edilmesi, Ukrayna'nın elektrik sisteminin istikrara kavuşturulmasına yardımcı olmuş ve elektrik değişimleri kapasitesi ticaret sektöründe 1,7 GW’a ulaşmıştır. Ayrıca Ukrayna'nın acil durum ithalatından faydalanmasını da sağlamaktadır. 31 Temmuz 2024'e kadar Üye Devletlerden gelen tüm bağışların %40'ından fazlası enerji sektörüne aktarılmıştır ve Birlik Sivil Koruma Mekanizması'nın toplam katkısının 900 milyon euronun üzerinde olduğu tahmin edilmektedir. Ukrayna Enerji Destek Fonu (UESF), 2024 Haziran ayına kadar 500 milyon euronun üzerinde bir tutar seferber etmiştir. Buna ek olarak AB'nin 50 milyar euro değerindeki Ukrayna Tesisi, 2027 yılına kadar Ukrayna'nın toparlanmasına ve sürdürülebilir ekonomik büyümesine yardımcı olmak için tutarlı finansman sağlayacaktır.
Enerji güvenliğini ve rekabet gücünü artırmak
Küresel ve iç pazarlardaki net sıfır teknolojilerde, AB üreticileri artan rekabetle karşı karşıyadır. Rapor, Net Sıfır Sanayi Yasası ve Kritik Hammaddeler Yasası'nın öneminin yanı sıra bu zorluklarla yüzleşmek için Elektrik Piyasası Tasarımı reformunu hatırlatmaktadır. Bugünkü raporda, net sıfır teknolojilerin gelişimini hızlandırmak ve AB'nin üretim üssünü güçlendirmek için endüstri ile ortaklıklar kurma ihtiyacını da kabul edilmektedir. Avrupa Pil İttifakı, Avrupa Temiz Hidrojen İttifakı, Solar PV Endüstrisi İttifakı, Yenilenebilir ve Düşük Karbonlu Yakıtlar Değer Zinciri Endüstriyel İttifak ve Küçük Modüler Reaktörler İttifakı gibi endüstriyel ittifaklar önemli bir rol oynayacaktır. Komisyonun endüstri ortakları ve sosyal ortaklarla temiz geçiş diyalogları, Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın uygulanmasını destekleyecektir.
2030 yılına kadar tahmini bütçesi yaklaşık 40 milyar euro olan İnovasyon Fonu da önemli bir rol oynamaktadır. AB ETS İnovasyon Fonu'ndan finanse edilen Avrupa Hidrojen Bankası, Avrupa'da 7 adet yenilenebilir hidrojen projesini yaklaşık 720 milyon euro tutarında ödüllendiren ilk başarılı AB açık artırmalarını gerçekleştirmiştir.
Temiz geçişte tüketicileri güçlendirmek
Reforme edilmiş Elektrik Piyasası Tasarımı gibi yeni enerji piyasası mevzuatı sayesinde en savunmasız olanlar bağlantının kesilmesinden daha iyi korunacaktır. Doğal gazda bir fiyat krizi yaşanması durumunda Üye Devletler, tüketicileri korumak ve uygun fiyatlı enerji ve temel sosyal hizmetlere erişim imkânı sağlamak için önlemler getirebilecektir. Bu, tüketicileri aşırı yüksek fiyatlardan korumak için perakende seviyesindeki fiyat ayarlarına yapılan müdahaleleri de kapsamaktadır.
Sosyal İklim Fonu, ETS gelirlerin ve Üye Devletlerin en az %25’inin ortak finansmanıyla sağlanacak 86,7 milyar euronun 2026-2032 yılları için kullanıma sunulmasında önemli bir araç olacaktır. Bu Fon, enerji verimliliğinin yenilenmesi, uygun fiyatlı ve enerji tasarruflu konutlara erişim, temiz ısıtma ve soğutma ve yenilenebilir enerjinin entegrasyonunun yanı sıra sıfır ve düşük emisyonlu mobilite ve ulaşım konularında yapısal önlemleri ve yatırımları destekleyecektir. Ayrıca geçici doğrudan gelir desteği sağlama seçeneği de vardır.
Genel Bilgiler
Bu rapor her yıl AB'nin Enerji Birliği hedeflerine yönelik ilerlemesini değerlendirmek üzere yayınlanmaktadır. 2020-2023'teki zorluklar ve başarılarla ilgili geçen yıla ait Enerji Birliği Raporu'nun ardından bu yılki rapor, AB'nin bu Komisyonun görev süresinin son yılında eşi benzeri görülmemiş gelişmeler ve zorluklar üzerinde nasıl başarılı bir şekilde hareket ettiğine dair bir güncelleme sunuyor.
Raporun ilk bölümü, Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamındaki yüksek enerji ve iklim kararlılığının AB'nin krize müdahale stratejisine ve REPowerEU Planı'na nasıl zemin oluşturduğunu göstermektedir. Aynı zamanda Avrupa endüstrisinin rekabet gücünü artırmaya yönelik adımları da özetlemektedir. İkinci bölüm, Enerji Birliğinin uygulanmasına ilişkin mevcut durumu beş boyutlu olarak analiz etmektedir: (1) güvenlik, dayanışma ve güven; (2) tamamen entegre bir iç enerji piyasası; (3) enerji verimliliği; (4) iklim eylemi ve ekonominin karbonsuzlaştırılması; (5) araştırma, yenilik ve rekabet gücü. Bu yılki raporda, Üye Devletlerde biyoenerji ile ilgili gönüllü ve ulusal programlar hakkında bilgi içeren bir ek de yer almaktadır.
Daha Fazla Bilgi
Enerji Birliği 2024 Durum Raporu
Enerji Birliği 2024 Durum Raporunun Özeti
Enerji Birliği 2024 Durum Raporu - Ülke Fişleri
Enerji Birliği Durum Raporu web sayfası (eksiksiz belgeler ve raporlar)
Enerji Birliği Yönetişimi ve İklim Eylemi Yönetmeliği'nin işleyişine ilişkin rapor
Ulusal Enerji ve İklim Planları (NECP)
Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın sunulması
Alıntı(lar)
Çalkantılı zamanlarda yaşamaya devam ederken ve önümüzde zorluklar varken bugünkü rapor, Enerji Birliğimizi güçlendirmek için bu görevde kaydettiğimiz görülmemiş ilerlemeyi gözler önüne sermektedir. Emisyonlar düşmekte ve yenilenebilir enerji bugün enerji sistemimizde önemli bir rol oynamaktadır. Yüksek enerji fiyatlarını ele almak ve altyapının gelişimini hızlandırmak için yeni politika ve düzenleyici çerçeveyi hızla uygulamalıyız. Ayrıca tek bir tedarikçiye aşırı bağımlılık konusunda çıkardığımız dersi de ele alacağız ve endüstriyel rekabetin AB'nin gelecekteki ekonomik başarısı için kilit öneme sahip olmasını sağlamak için yeni emtialara genişletilmiş ortak satın alma projemize devam edeceğiz.
Maroš Šefčovič, Avrupa Yeşil Mutabakatı, Kurumlar Arası İlişkiler ve Öngörüden
Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı
Bu yılki rapor, artık Putin’in boru hatlarının merhametinde olmadığımızı ve kış yaklaşırken Ukraynalı ortaklarımızın yanında durmaya devam ettiğimizi gösteriyor. Arıca bu görev kapsamında AB'de güvenli, rekabetçi ve uygun fiyatlı bir enerji sektörüne yönelik kaydettiğimiz ilerlemeyi de vurgulamaktadır. AB, ilerideki derin değişimleri ve zorlukları aşmak ve gezegene ve vatandaşlarına yönelik taahhütlerini yerine getirmek için iyi donanımlıdır. Enerji Birliğimiz her zamankinden daha güçlü ve daha yeşil.
Kadri Simson, Enerjiden Sorumlu Komisyon Üyesi
Detaylar
- Yayın tarihi
- 11 Eylül 2024
- Yazar
- Representation in Cyprus