Avrupa Komisyonu, Enerji Birliğinin 2023 Durum Raporu’nda, AB'nin son iki yılda yaşanan benzeri görülmemiş enerji krizine karşı verdiği mücadeleyi gözden geçiriyor, ulusal, Avrupa ve küresel düzeyde yeşil geçişle ilgili durumu değerlendiriyor ve Avrupa 2030 ve 2050'ye yönelik iddialı iklim ve enerji hedeflerine ulaşmaya çalışırken karşılaşacağı zorluklar ve fırsatları ortaya koyuyor.
Rapor, AB'nin, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığına ve enerji kaynaklarının silahlaştırılmasına, temiz enerji geçişini hızlandırarak, kaynakları çeşitlendirerek ve enerji tasarrufu yaparak nasıl kolektif ve etkili bir şekilde yanıt verdiğini gösteriyor. REPowerEU Planı ve bir dizi acil yasal önlem, Avrupa'nın enerji arzındaki kesintilerden kaçınmasını, enerji piyasaları, fiyatlar ve tüketiciler üzerindeki baskıyı hafifletmesini ve enerji sistemimizdeki yapısal reformu sürdürmesini sağladı. Bu şekilde, Avrupa Yeşil Anlaşması mevzuatı ve yenilenebilir enerjinin yaygınlaştırılması ve enerji verimliliğinin artırılması yoluyla gerçekleştirildi. AB, 2023-2024 kışı öncesinde, gaz depolarını doldurmaya yönelik iyi koordine edilmiş eylemler, enerji ithalat rotalarının ve altyapısının çeşitlendirilmesi ve yenilenebilir enerjiye yapılan yatırımlar sayesinde enerji güvenliğini sağlamaya ve ayrıca enerji verimliliğinin sağlanması ve enerji talebinin azaltılmasına yönelik kolektif çabaların sağlanması konusunda da daha hazırlıklıdır.
Enerji Birliğinin Durumuna ilişkin önemli rakamlar:
• AB'nin net sera gazı emisyonları 2022'de yaklaşık %3 oranında azalarak 1990 seviyelerine kıyasla %32,5 oranında azaldı;
• AB, Rusya'nın fosil yakıtına olan bağımlılığını büyük ölçüde azalttı: kömür ithalatını aşamalı olarak durdurdu; petrol ithalatı %90 oranında azaltıldı; gaz ithalatı 2021'de 155 milyar metreküpten 2022'de yaklaşık 80 milyar metreküp'e ve 2023'te tahmini 40-45 milyar metreküp'e düşürüldü;
• AB, gaz talebini önceki beş yıla kıyasla %18'den fazla azaltarak yaklaşık 53 milyar metreküp gaz tasarrufu sağladı;
• Gaz depolama tesisleri 2022-2023 kışı öncesinde %95 kapasiteye kadar dolduruldu ve önümüzdeki kış mevsimi öncesinde %98'in üzerinde kapasiteye ulaştı;
• AB Enerji Platformu, 44,75 milyar metreküplük talebi toplayarak ve bunu 52 milyar metreküplük arz teklifleriyle eşleştirerek üç tur ortak gaz alımı düzenledi;
• 2022, yeni güneş fotovoltaik (PV) kapasitesi (+41 GW) açısından rekor bir yıl oldu; bu, 2021'e (+26 GW) göre %60 daha fazla. Yeni kara ve deniz rüzgar kapasitesi 2021'e göre %45 arttı;
• 2022'de elektriğin %39'u yenilenebilir enerji kaynakları tarafından üretildi ve Mayıs ayında rüzgar ve güneş enerjisi, AB elektrik üretiminde ilk kez fosil yakıtları geride bıraktı;
• 2030 yılına kadar AB'de yenilenebilir enerjinin minimum %42,5'lik bir paya sahip olması ve %45'e ulaşma hedefi yönünde yasal hedefler üzerinde anlaşmaya varıldı. Nihai enerji tüketimini 2030 yılına kadar %11,7 oranında azaltmak amacıyla enerji verimliliği hedefleri de artırıldı.
Gelecekte yaşanma olasılığı olan sorunlar ve fırsatlar
Enerji krizinin en kötü etkileri artık geride kalmış olsa da Rapor, rehavete yer olmadığının altını çiziyor. AB'nin hane halkı için uygun fiyatlı, güvenilir ve erişilebilir enerji sağlamaya devam etmesi ve temiz teknolojilere yapılan yatırımları destekleyerek sanayisinin endüstriyel ve ekonomik rekabet gücünü artırması gerekiyor.
Gaz fiyatları Ağustos 2022'de 294 €/MWh ile zirve yaparken, Ocak-Haziran 2023 arasında ortalama 44 €/MWh'ye geriledi. Elektrik fiyatları ise Ağustos 2022'de 474 €/MWh ile zirve yaptı ve 2023'ten bu yana, Ocak-Haziran 2023 arasında, ortalama 107 €/MWh'ye geriledi. Komisyon vatandaşlar ve sanayi için enerji fiyatlarına yakın ilgi göstermeye devam ediyor ve enerji yoksulluğuna ilişkin bir tavsiye yayınladı ve enerji sektöründeki kilit paydaşlar arasında tüketicinin daha iyi korunmasına ilişkin ortak bir deklarasyona olanak sağladı.
Güçlü bir AB mevzuat çerçevesinin artık büyük ölçüde mevcut olması nedeniyle, Üye Devletlerin ortak taahhütlerini uygulaması gerekiyor ve Ulusal Enerji ve İklim Planları (NECP'ler) bu süreci planlamak ve izlemek için önemli bir araç olarak kullanılıyor. Bu yıl yayınlanan Rapor, Üye Devletler tarafından 2019 Ulusal Enerji ve İklim Planlarına ilişkin sunulan İlerleme Raporlarının ilk değerlendirmesini sunuyor; bu, AB'nin iklim ve enerji hedeflerine ulaşmada nerede durduğunun değerlendirilmesi açısından çok büyük önem arz ediyor. Komisyon, revize edilmiş 2030 hedeflerimize ulaşmak için doğru yolda olup olmadığımız ve eksiklikleri gidermek için ne gibi önlemlere ihtiyaç duyulacağı konusunda bu yılın sonuna kadar kapsamlı bir değerlendirmeye olanak sağlamak üzere bazı Üye Devletlerin güncellenmiş NECP'lerini göndermelerini hala bekliyor.
Şimdiden eylemlerimizi önemli ölçüde hızlandırmamız gerektiğini görebiliyoruz. Yenilenebilir enerjinin brüt nihai enerji tüketimindeki payı 2021'de %21,8'e ulaştı. 2010'dan bu yana yıllık ortalama yüzde 0,67 puanlık bir artışla, yeni 2030 AB hedefi olan %42,5'e ulaşmak, önümüzdeki yıllarda çok daha hızlı bir büyüme gerektirecek. Sera gazı emisyonları her yıl istikrarlı bir şekilde düşmeye devam ediyor, ancak 2030 hedeflerimize ulaşmak için bu hızın artması ve yıllık azaltımların neredeyse üç katına çıkması gerekiyor.
Enerji Birliğinin Durumu Raporu, yeni küresel enerji bağlamında AB'nin rekabet gücünü ve endüstriyel liderliğini artırmanın ve özellikle Elektrik Piyasası Tasarımı, Net Sıfır Sanayi Yasası ve Kritik Hammaddeler Yasasına ilişkin mevzuatın sonuçlandırılmasının önemini vurguluyor. Bu teklifler 'Fit for 55' mevzuatını tamamlayacak ve Avrupa çapında temiz enerji kaynaklarının, şebekelerin ve istikrarlı pazarların gelişimini destekleyecek. Endüstriyle yakın zamanda başlatılan temiz geçiş diyalogları, mevzuatın uygulanması ve yatırım engelleri veya beceri eksiklikleri gibi darboğazların belirlenmesi ve ele alınması için önemli bir araç olacak. Komisyon ayrıca, temiz enerjiye geçişin önünde büyük bir engel ve iklim hedeflerimiz üzerinde bir engel olmaya devam eden fosil yakıt sübvansiyonlarının mümkün olan en kısa sürede aşamalı olarak kaldırılması için Üye Devletlerle birlikte çalışacak.
Kısa Bilgi
Her yıl yayınlanan Enerji Birliğinin Durumu Raporu, 2023 yılında üç bölüm halinde yapılandırıldı. İlk bölüm, Avrupa Yeşil Anlaşması kapsamındaki yüksek iklim ve çevre hedeflerinin AB'nin krize müdahale stratejisi ve büyüme ve rekabet gücü stratejisine nasıl temel oluşturduğunu anlatıyor. İkinci bölüm, Komisyonun Üye Ülkelerin Ulusal Enerji ve İklim Planlarına ilişkin ilerleme raporlarına ilişkin değerlendirmesine dayanarak, Enerji Birliği'nin uygulanmasındaki mevcut durumu beş boyutun tamamında analiz ediyor. Son bölüm, AB enerji sistemi ve enerji politikası için gelecekteki zorluklara işaret ediyor.
Bugün açıklanan Rapora, Ulusal Enerji ve İklim Planlarının uygulanmasındaki ilerlemeye ilişkin bir değerlendirme, iklim eylemi ilerleme raporu, rekabet edebilirlik ve enerji sübvansiyonlarına ilişkin yıllık raporlar da dahil olmak üzere, enerji ve iklim geçişinin farklı yönlerini kapsayan bir dizi rapor yanında biyoenerji sürdürülebilirliğine ilişkin bir rapor da eşlik ediyor. Planda ayrıca enerji yoksulluğuna ilişkin bir öneri ve 23 Ekim'de yayınlanan bir personel çalışma belgesi de yer alıyor.
Daha fazla bilgi için
AB Enerji Birliği'nin Durumu 2023 Bilgi Formu
Enerji Birliğinin Durumu Raporu 2023
Enerji Birliğinin Durum Raporu 2023 – 28 ülke fişi
İklim Eylemi İlerleme Raporu 2023
Ulusal Enerji ve İklim Planları İlerleme Raporlarının teknik değerlendirmesi
2023 Rekabet Edebilirlik İlerleme Raporu
Biyoenerji sürdürülebilirliği raporu
Ulusal bina stoğunun yenilenmesine ilişkin rapor
Elektrik direktifinin uygulanmasına ilişkin rapor
Karayolu taşımacılığında kullanılan benzin ve dizelin kalitesine ilişkin rapor
Karbon Dioksitin Jeolojik Depolamasının Uygulanmasına İlişkin Rapor
AB'nin iklim değişikliğine uyum stratejisinin uygulanmasına ilişkin rapor
2022 yılında karbon piyasasının işleyişine ilişkin rapor (tbc yayını)
Enerji yoksulluğu web haberleri (Enerji Konusunda Komisyon Tavsiyesi ve Personel Çalışma Belgesi)
Enerji Birliğinin Durumu Raporu web sayfası (tam belge ve rapor seti ile birlikte)
Ulusal Enerji ve İklim Planları (NECP'ler)
Avrupa Yeşil Anlaşmasını Sunmak
Alıntı(lar)
Yüksek enerji fiyatları ve yüksek enflasyonun etkisiyle yoğun bir çalkantı döneminden geçiyoruz. Bu yıl ilk endişemiz AB çapında hane ve işyerlerinin korunması ve Ukrayna ile dayanışma oldu. Bugün yayınlanan rapor, enerji tedariklerimizi çeşitlendirmeye yönelik eylemlerimizin etkinliğinin altını çiziyor. Ortak gaz satın alımı önemli bir rol oynadı ve yeşil geçişte gelecekteki kolektif çabalar için bir model oluşturmuş oldu.
Maroš Šefčovič, Avrupa Yeşil Anlaşması, Kurumlararası İlişkiler ve Öngörüden Sorumlu Başkan Yardımcısı - 24/10/2023
Bu yıl yayınlanan Enerji Birliği Durum Raporu, enerji krizini birlikte aşmak için tüm Avrupalıların geçen yıl gösterdiği kararlılığın ve kararlılığın altını çiziyor. Bireysel ve toplu olarak eylemlerimiz, Putin'in Ukrayna'ya karşı açtığı savaşın ve enerjinin silahlaştırılmasının kötü etkisini önlememizi sağladı. Raporun bulguları, REPowerEU planının temiz enerji dönüşümünü, çeşitlendirmeyi ve enerji verimliliği ile enerji güvenliğimizi artırabildiğimizi ve Yeşil Anlaşma hedeflerimize ulaştığımızı gösteriyor.
Kadri Simson, Enerjiden Sorumlu Komisyon Üyesi - 24/10/2023
Geçtiğimiz yıllar Avrupa için inanılmaz derecede zorlayıcıydı, ancak Avrupa Yeşil Anlaşması'nın hem enerji güvenliğimize hem de iklim sorunlarımıza yanıt olduğuna dair inancımızdan vazgeçmedik. COP28'de Avrupa'nın anlatacak güçlü bir hikayesi olacak. Emisyon azaltımları, yenilenebilir enerji dağıtımı ve temiz mobiliteye yatırım yapma konusunda ilerleme kaydettik. Bunu da ekonomimizi büyütürken ve geleceğin temiz teknolojilerine yatırım yaparken yaptık. İleriye dönük olarak, enerji yoksulluğuna veya adil geçişe çözüm getirmeyen her türlü fosil yakıt sübvansiyonunu mümkün olan en kısa sürede aşamalı olarak kaldırmak için çalışacağız.
Wopke Hoekstra, İklim Eyleminden Sorumlu Komisyon Üyesi - 24/10/2023
Detaylar
- Yayın tarihi
- 24 Ekim 2023
- Yazar
- Representation in Cyprus