Εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2024: για την Κύπρο

Οι τελευταίες μακροοικονομικές προβλέψεις για την Κύπρο

Εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2024: Σταδιακή επέκταση εν μέσω γεωπολιτικών κινδύνων

Η οικονομική δραστηριότητα στην Κύπρο αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά το 2024 λόγω της σταθερά ισχυρής εγχώριας ζήτησης και της βελτιωμένης εικόνας των εξαγωγών. Ο πληθωρισμός συνεχίζει την πτωτική του τάση προς τον στόχο του 2%, καθώς οι τιμές της ενέργειας και των τροφίμων μετριάζονται. Η αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική. Ο κρατικός προϋπολογισμός αναμένεται να παραμείνει πλεονασματικός, με το δημόσιο χρέος να μειώνεται με ταχύ ρυθμό. 

Ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης  

Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, που ανήλθε σε 2,5% το 2023, οφείλεται στην εγχώρια ζήτηση, και ιδίως στην κατανάλωση, χάρη στην αυξανόμενη απασχόληση και την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος σε ένα περιβάλλον μείωσης του πληθωρισμού. Οι καθαρές εξαγωγές είχαν αρνητικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη (-6 εκατοστιαίες μονάδες), κυρίως επειδή οι εξαγωγές χρηματοπιστωτικών και επαγγελματικών υπηρεσιών μειώθηκαν σημαντικά λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν απότομα λόγω της αύξησης της κατανάλωσης και των επενδύσεων. Η μεγάλη αύξηση της νηολόγησης πλοίων επηρέασε επίσης τα στοιχεία του προηγούμενου έτους. 

Η οικονομική ανάπτυξη προβλέπεται να ενισχυθεί και να κυμανθεί σε 2,8% το 2024 και σε 2,9% το 2025. Η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να συνεχίσει να προωθεί την ανάπτυξη, τροφοδοτούμενη από την αναμενόμενη αύξηση των επενδύσεων τόσο από υφιστάμενα όσο και από επικείμενα μεγάλα κατασκευαστικά έργα. Αυτή η ώθηση των επενδύσεων θα συμπληρώσει την ήδη θετική συμβολή των νοικοκυριών και της δημόσιας κατανάλωσης. Οι δημόσιες επενδύσεις, οι οποίες έχουν ανακάμψει σημαντικά ήδη από το 2023, αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται σε μεγάλο βαθμό, μέσω εν μέρει χρηματοδότησης από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της ΕΕ. Οι εξαγωγές τουριστικών και μη τουριστικών υπηρεσιών αναμένεται να κινηθούν σε ικανοποιητικά επίπεδα. Οι εισαγωγές αυξάνονται επίσης, λόγω των επενδυτικών και καταναλωτικών αναγκών, καθώς και εξαιτίας της σημαντικής συνιστώσας εισαγωγών του μεγαλύτερου μέρους των εξαγωγών. Ωστόσο, η συνδυασμένη συμβολή των καθαρών εξαγωγών στην ανάπτυξη αναμένεται να είναι λίγο κάτω από το μηδέν το 2024 και να κυμανθεί στις 0,3 εκατοστιαίες μονάδες το 2025. 

Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε στο ιστορικά υψηλό επίπεδο του 12,1% του ΑΕΠ το 2023 και αναμένεται να μειωθεί, αλλά παραμένει υψηλό, καθώς προβλέπεται πως θα κυμανθεί στο 11,2% του ΑΕΠ το 2024 και στο 10,8% το 2025. Η εξάρτηση της Κύπρου από τις εισαγωγές ενέργειας, παράλληλα με τις εισαγωγές καταναλωτικών και επενδυτικών αγαθών, συνέβαλε στη διεύρυνση του εμπορικού ελλείμματος σε ένα περιβάλλον υψηλών τιμών ενέργειας. Επιπλέον, ο επαναπατρισμός των κερδών από αλλοδαπές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζών, επηρεάζει τις εκροές πρωτογενούς εισοδήματος, διευρύνοντας περαιτέρω το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. 

Αύξηση της απασχόλησης 

Το 2023, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 1,4% και το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε σε 6,1%, από 6,8% το 2022. Η απασχόληση αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται με σχετικά σταθερό ρυθμό περίπου 1,4% ετησίως κατά τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων. Τα ποσοστά ανεργίας προβλέπεται να συνεχίσουν να μειώνονται, φθάνοντας το 5,6% το 2024 και το 5,4% το 2025. Η ενίσχυση του εργατικού δυναμικού χάρη στους αλλοδαπούς εργαζομένους αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις εγχώριου εργατικού δυναμικού. 

Ο πληθωρισμός ακολουθεί καθοδική πορεία  

Ο πληθωρισμός βάσει του εναρμονισμένου δείκτη των τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) αναμένεται να μειωθεί από 3,9% το 2023 σε 2,4% το 2024 και να συνεχίσει να μειώνεται, φτάνοντας στο 2,1% το 2025. Η μείωση θα οφείλεται κυρίως στην πτώση των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων. Οι εγχώριες πιέσεις στις τιμές (ιδίως ο πληθωρισμός των υπηρεσιών) παραμένουν εν μέρει υψηλές λόγω της συνεχιζόμενης αύξησης των μισθών. 

Σταθερά δημοσιονομικά πλεονάσματα 

Το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε περαιτέρω σε 3,1% του ΑΕΠ το 2023 (από 2,7% το 2022). Η διψήφια αύξηση των εσόδων από παράγοντες που αποφέρουν υψηλά φορολογικά έσοδα, όπως η κατανάλωση και οι αυξανόμενοι μισθοί, υπερέβη την σημαντική αύξηση των δαπανών που οφείλεται στην αύξηση των μισθών του δημόσιου τομέα και των κοινωνικών δαπανών. Ωστόσο, τα μέτρα για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας περιόρισαν ελαφρώς το δημοσιονομικό ισοζύγιο, με καθαρό δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,4% του ΑΕΠ το 2023.  

Το 2024, ο προϋπολογισμός αναμένεται να παραμείνει πλεονασματικός σε ποσοστό 2,9% του ΑΕΠ. Οι μισθολογικές δαπάνες του δημόσιου τομέα προβλέπεται να αυξηθούν κατά σχεδόν 8%, κυρίως λόγω της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής. Οι δημόσιες κεφαλαιουχικές δαπάνες επηρεάζονται επίσης προσωρινά από το σχέδιο «Ενοίκιο έναντι Δόσης» για ευάλωτα νοικοκυριά της κρατικής εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων (Κ.Ε.ΔΙ.ΠΕ.Σ.). Θετικά στο πλεόνασμα του προϋπολογισμού του 2024 θα συμβάλει και η προγραμματισμένη πλήρης κατάργηση των υπόλοιπων μέτρων που σχετίζονται με την ενέργεια έως το καλοκαίρι. Τα έσοδα από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης προβλέπεται επίσης να συνεχίσουν να αυξάνονται σημαντικά, καθώς τα ποσοστά των εισφορών των εργοδοτών και των εργαζομένων αυξήθηκαν από τον Ιανουάριο του 2024.  

Το δημοσιονομικό πλεόνασμα προβλέπεται να παραμείνει στο 2,9% του ΑΕΠ το 2025 λόγω των αμετάβλητων πολιτικών, κυρίως χάρη στη θετική επίπτωση της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας.  

Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων από 77,3% το 2023 σε 65,4% το 2025, κυρίως χάρη στα πρωτογενή πλεονάσματα σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ.