İlkbahar 2025 Ekonomik Tahmini: Küresel ekonomik belirsizlik içinde ılımlı büyüme

AB ekonomisi 2025’e beklenenden daha güçlü bir şekilde başlamıştır. Bu yıl, küresel politika belirsizliği ve ticaret gerilimlerinin artmasına rağmen büyümenin 2026’da hız kazanacağı öngörülmektedir. 

Komisyonun İlkbahar 2025 Ekonomik Tahmini, reel GSYİH’nin 2025’te AB’de %1,1 ve Euro bölgesinde %0,9 oranında artacağını, geniş çapta ise 2024’te kaydedilen hızla aynı olacağını öngörmektedir. 2026’da büyümenin AB’de %1,5’e, Euro bölgesinde ise %1,4’e yükselmesi beklenmektedir. Euro bölgesindeki manşet enflasyonun 2024’teki %2,4’ten 2025’te ortalama %2,1’e ve 2026’da %1,7’ye düşeceği tahmin edilmektedir. AB genelinde ise enflasyonun, 2024’teki biraz daha yüksek bir seviyeden başlayarak benzer bir seyir izlemesi ve 2026’da %2’nin hemen altına inmesi beklenmektedir. 

Kötüleşen görünüme rağmen dayanıklı bir ekonomi 

2024’ün son çeyreğinde, AB ekonomisi büyük ölçüde güçlü iç talep sayesinde beklenenden daha güçlü bir büyüme (%0,4) kaydetmiştir. Bu olumlu ivme 2025 yılının ilk çeyreğinde devam etmiş ve ön veriler reel GSYİH’nin %0,3’lük bir büyüme kaydettiğini göstermektedir.  

Bugünün tahmininde, büyümenin görünümü önemli ölçüde aşağıya doğru revize edilmiştir. Bu durum, büyük ölçüde küresel ticari görünümdeki zayıflama ve artan ticaret politikası belirsizliklerinden kaynaklanmaktadır.  

İlkbahar Tahmini, ticaret tarifeleri ile ilgili bazı varsayımlara dayanmaktadır. AB’den ABD’ye yapılan mal ithalatına ve hemen hemen tüm diğer ticaret ortaklarına uygulanan tarifelerin modelde, çelik alüminyum ve otomobillere uygulanan %25 oranındaki yüksek tarifeler ve bazı ürünler (ilaç ve mikroişlemciler) için yapılan muafiyetler dışında, 9 Nisan’da uygulanan %10 seviyesinde kalacağı varsayılmıştır. ABD ve Çin arasındaki ikili tarifelerin 9 Nisan’da uygulanan tarifelerden daha düşük olacağı, ancak ABD-Çin ikili ticaretinde önemli bir düşüşe yol açacak kadar yüksek kalacağı varsayılmıştır. Çin ile ABD’nin 12 Mayıs’ta üzerinde anlaştığı tarife oranları, varsayılan seviyelerden daha düşük olsa da ABD-Çin arasındaki ticaret ilişkilerine zarar vereceği yönündeki varsayımı geçersiz kılmayacak kadar yüksek bulunmaktadır. 

AB dışındaki küresel büyüme hem 2025 hem de 2026 için %3,2 olarak tahmin edilmekte olup bu oranın, 2024 sonbaharında %3,6 olacağı öngörülmektedir. Bu aşağı yönlü revizyon büyük ölçüde hem ABD hem de Çin için zayıflayan ekonomik görünümü yansıtmaktadır. Küresel ticaretin yavaşlaması ise daha da keskin şekilde hissedilmektedir.  

Sonuç olarak AB ihracatının bu yıl sadece %0,7 oranında büyümesi beklenmekte ve mal ihracatında yenilenmiş daralma, ticari gerilimlerden daha az etkilendikleri için hizmet ihracatının esnekliği ile kısmen dengelenmektedir. 2026’da ihracat büyümesinin %2,1’e ulaşması beklenmektedir.  

Tarifelerden daha çok belirsizlik iç talep üzerinde baskı oluşturmaktadır. 2024 için brüt sabit sermaye oluşumunda %1.8 daralmanın ardından ılımlı bir yatırım toparlanma ufuktadır. Bu toparlanma, sonbaharda beklenenden daha sınırlı olacaktır, çünkü genel faaliyetin düşük seyretmesi sermaye ihtiyaçlarını azaltmaktadır. Bu arada, ticaret gerilimlerine piyasaların verdiği dalgalı tepki, finansman koşulları üzerinde sıkılaştırıcı bir etki yaratmaktadır. Yatırımların 2025’te %1,5 artması ve 2026’da %2,4’e yükselmesi tahmin edilmektedir. Bu ivmelenme; altyapı ve Ar-Ge yatırımlarından, Kurtarma ve Dayanıklılık Mekanizması (RRF) ile Uyum Fonu’nun sağladığı destekten ve konut inşaatındaki toparlanmadan kaynaklanmaktadır. 2026’da ekipman yatırımlarının da yeniden canlanması beklenmektedir.  

Özel tüketime gelince, büyümenin sonbaharda öngörülenden biraz daha güçlü olacağı ve 2025’te %1,5, 2026’da ise %1,6 seviyesine ulaşacağı beklenmektedir. Bu, büyük ölçüde 2024’teki daha güçlü büyüme ivmesi ve enflasyonist baskıların hızla azalması bağlamında iş gücü piyasasının hâlâ dirençli olmasından kaynaklanmaktadır. Nitekim yüksek tasarruf oranları, tüketim dinamiklerini sınırlamaya devam etmektedir.  

İş gücü piyasası güçlü kalmaya devam etmekte ve reel ücretler iyileşmektedir 

2024 yılında istihdamın artmaya devam etmesi, AB ekonomisinde 1,7 milyon yeni iş imkânı yaratılmasıyla sonuçlanmış ve bu da Birlik’teki iş imkânı sayısı açısından yeni bir rekor seviyeye ulaşıldığını göstermektedir. Ekonomik büyümenin sınırlı olmasına rağmen istihdamın tahmin ufkunun sonuna kadar 2 milyon iş imkânı kadar daha artması beklenmektedir. İşsizlik oranının ise 2026’da %5,7’ye gerileyerek tarihî bir düşük seviyeye ulaşması beklenmektedir. 

2024 yılında %5,3 oranında artan nominal ücretlerdeki bu artış 2025 ve 2026’da yavaşlayacaktır. Ancak çalışanlar reel ücret artışlarından yararlanmaya devam edecek ve son yıllarda enflasyon nedeniyle kaybedilen satın alma gücünü tamamen telafi etmiş olacaktır.  

Enflasyon düşüşünü sürdürmektedir 

2022 yılının sonunda başlayan dezenflasyonist sürecin istikrarlı bir şekilde ilerlemesi beklenmektedir. 2024’te %2,4’e gerileyen Uyumlaştırılmış Tüketici Fiyatları Endeksi’ne (HICP) göre Euro bölgesi enflasyonunun 2025’te ECB’nin %2’lik hedefine ulaşması ve 2026’da daha da düşmesi beklenmektedir.  

2024 sonbaharından bu yana enerji emtia fiyatlarında belirgin bir düşüş yaşanmış ve bu düşüş eğiliminin sürmesi beklenmektedir. Aynı zamanda Euro’nun güçlenmesi dezenflasyonist baskıları artıracaktır.  

Bütçe açıklarında hafif artış beklentisi 

2024’te %3,2’ye gerileyen AB genel hükûmet açığının, 2025’te %3,3’e yükselmesi ve 2026’da bu seviyede kalması öngörülmektedir.  

Borç/GSYİH oranı ise son dört yılda nispeten hızlı bir düşüşün ardından 2025’te GSYİH’nin %83,2’sine ve AB düzeyinde 2026’da %84,5’ine yükselecektir. 

Küresel ticaret gerilimleri ortamında yüksek belirsizlik 

Genel görünüm üzerindeki riskler aşağı yönlü eğilim göstermektedir. Küresel ticaretin daha da parçalanması, GSYİH büyümesini yavaşlatabilmekte ve enflasyonist baskıları yeniden alevlendirebilmektedir. Ayrıca iklimle ilgili felaketlerin daha sık yaşanması da büyüme için kalıcı bir aşağı yönlü risk oluşturmaya devam etmektedir.  

Öte yandan AB-ABD arasındaki ticaret gerilimlerinin daha da tırmanması veya yeni serbest ticaret anlaşmaları da dâhil olmak üzere AB’nin diğer ülkelerle ticaretinin daha hızlı genişlemesi AB büyümesini destekleyebilecektir. Savunma harcamalarındaki artış da olumlu katkıda bulunabilecektir. Tek Pazarın derinleştirilmesi, Tasarruf ve Yatırım Birliği’nin ilerlemesi gibi rekabet gücünü artırmaya yönelik reformların geliştirilmesi ve iddialı bir basitleştirme gündeminin uygulanması, AB ekonomisinin dayanıklılığını daha da güçlendirebilecektir.  

Genel Bilgiler 

Bu tahmin; döviz kurları, faiz oranları ve emtia fiyatlarına ilişkin bir dizi teknik varsayıma dayanmakta olup bu veriler için son tarih 25 Ekim’dir. Hükûmet politikalarına ilişkin varsayımlar da dâhil olmak üzere alınan diğer tüm veriler için bu tahmin 30 Ekim’e kadar olan bilgileri dikkate almaktadır. Yeni politikalar açıklanmadığı ve yeterince ayrıntılı olarak belirtilmediği sürece projeksiyonlarda herhangi bir politika değişikliği öngörülmemektedir. 

Avrupa Komisyonu her yıl tüm AB Üye Devletleri, aday ülkeler, EFTA ülkeleri ve diğer büyük gelişmiş ve gelişmekte olan piyasa ekonomileri için çok çeşitli makroekonomik ve mali değişkenleri kapsayan iki kapsamlı tahmin (ilkbahar ve sonbahar) yayınlamaktadır.  

Avrupa Komisyonu’nun Sonbahar 2025 Ekonomik Tahmini, bu yayındaki projeksiyonları güncelleyecek olup Kasım 2025’te sunulması beklenmektedir. 

Daha fazla bilgi 

Belgenin tamamı: İlkbahar 2025 Ekonomik Tahmini 

Komisyon Üyesi’ni Twitter’da takip edin: @VDombrovskis  

DG ECFIN’i Twitter’da takip edin: @ecfin 

Alıntı(lar)

 AB ekonomisi, yüksek ticaret gerilimleri ve küresel belirsizlikteki artışa rağmen direnç göstermeye devam etmektedir. Sağlam bir iş gücü piyasası ve artan ücretler sayesinde, büyümenin 2025’te ılımlı bir hızda da olsa devam etmesi beklenmektedir. Enflasyon daha önce tahmin edilenden daha hızlı düşmekte ve bu yıl %2 hedefine ulaşma yolunda ilerlemektedir. Ancak rehavete kapılamayız. Görünüme yönelik riskler aşağı yönlü olmaya devam etmektedir, bu nedenle AB rekabet gücümüzü artırmak için kararlı adımlar atmalıdır. 

Valdis Dombrovskis, Ekonomi ve Verimlilik; Uygulama ve Basitleştirmeden Sorumlu Komisyon Üyesi

Kıbrıs için ekonomik tahminler

Kıbrıs için en son makroekonomik tahmin. 

Dinamik iç talebin devam etmesi nedeniyle 2025 ve 2026 yıllarında ekonomik büyümenin güçlü kalması beklenmektedir. Kırılgan uluslararası ortama rağmen hizmet ihracatı da sağlam kalmaya devam edecektir. Enflasyonun ise düşmesi beklenmektedir. Hükûmet bütçesinin, gelirlerdeki güçlü büyümenin devam etmesi sayesinde kayda değer bir fazla vermesi beklenmektedir. Borç/GSYİH oranı düşmeye devam etmekte olup bu yıl %60’ın altına düşmesi beklenmektedir.

Güçlü ekonomik büyüme devam edecektir  

Reel GSYİH, 2024’te %3.4 oranında büyümüş olup bu büyümenin temel itici gücü %3,8 artış gösteren özel tüketim olmuştur. Yatırımlar da toparlanarak (gemi kayıtları hariç) %2,5 büyümüştür. Ancak inşaat sektöründeki greve bağlı olarak son çeyrekte bir yavaşlama yaşanmıştır. Net ihracat ise BİT, turizm ve deniz taşımacılığı hizmetlerinde kaydedilen güçlü fazla sayesinde pozitife dönmüştür.  

Büyümenin, 2025’te %3 ve 2026’da %2,5 seviyelerinde güçlü kalması beklenmektedir. Hane halkı satın alma gücü artmaya devam ettikçe sağlam ücret artışları ve azalan enflasyonla da birlikte özel tüketimin, büyümenin ana itici gücü olmaya devam etmesi beklenmektedir. Net ihracatın da turizm ve BİT gibi hizmet sektörleri sayesinde güçlü kalması öngörülmektedir. RRF’den gelen fonlar ve büyük inşaat projelerinin devam etmesi sayesinde yatırımların hız kazanması beklenmektedir 

Ekonomide devam eden dönüşümün, BİT gibi gelişmekte olan sektörlere güçlü yatırım akışlarına dönüşmesi ve bu sektörlerin verimlilik artışına katkı sağlaması beklenmektedir. Ne var ki yabancı mülkiyetli şirketlerin artan varlığı ve buna bağlı olarak elde edilen kârlarının yurt dışına aktarılmasının, ticaret dengesindeki iyileşmeleri kısmen dengelemesi beklenmektedir. Yine de cari işlemler açığın 2026 yılına kadar GSYİH’nin %5,9’una kadar daralacağı tahmin edilmektedir.  

Ekonomik belirsizlik ana olumsuz risk olmaya devam etmektedir. Kıbrıs’ın ABD ile sınırlı mal ticareti, son tarifelerden yalnızca hafif bir doğrudan etki yaratmaktadır. Bununla birlikte küresel ticaretteki aksaklıklardan kaynaklanan dolaylı olumsuz etkileri bir risk teşkil etmeyi sürdürmektedir. Bu durum, özellikle deniz taşımacılığı sektörünün uluslararası ticaret dalgalanmalarına daha fazla maruz kalan Kıbrıs ekonomisi için önemi göz önüne alındığında daha da belirgindir. 

İş gücü piyasası baskıları zayıflıyor 

2024’ün 4. çeyreğinde işsizlik oranı %4,7 ile son 15 yılın en düşük seviyesine gerilemiş ve karşılanmamış iş gücü talebine dair belirgin bir işaret gözlemlenmemiştir. Bu kısmen, uluslararası şirketleri çekmek ve merkezlerini Kıbrıs’a taşımak amacıyla tasarlanan sözde “merkezileştirme politikaları” sonrasında ülkeye gelen yabancı işçi akışından kaynaklanmaktadır. Kurumsal ilginin ilk dalgası büyük ölçüde gerçekleştiğinden bu işçi akışının kademeli olarak azalması beklenmektedir. Büyümenin yavaşlaması ve bunun sonucunda iş gücü ihtiyacının azalmasıyla birlikte iş gücü piyasası üzerindeki baskının sınırlı kalacağı öngörülmektedir.  

Enflasyon %2’ye geriliyor. 

2025’in başlarında gıda ve turizm fiyatlarında belirgin artışlar görülmüştür. Bu durum, ücret artışlarının gecikmeli yansımasından ve güçlü turist talebinden kaynaklanmaktadır. Bu geçici enflasyon baskılarının, ücret artışı normalleştikçe ve enerji de dâhil olmak üzere mal fiyatlarının ılımlı olması nedeniyle yavaş yavaş azalması beklenmektedir. HICP enflasyonunun 2026 yılına kadar %2’ye yakınlaşması öngörülmektedir.  

Mali görünüm parlak kalmaya devam ediyor 

2024 yılında Kıbrıs, GSYİH’nin% 4,3’ü oranında genel hükûmet manşet fazlası vermiş ve gelirler giderlerden daha hızlı artış göstermiştir. 2025 yılında, hükûmet bütçe fazlasının güçlü kalması ve GSYİH’nin %3,5’ine ulaşması beklenmektedir. Güçlü ekonomik büyümenin devam etmesi, bazı yeni veya artan harcama önlemlerine rağmen gelirlerin giderlerden daha hızlı artmasına katkı sağlayacaktır. Bunlar arasında devletin, sıvılaştırılmış doğal gaz alımı için bir terminal ve gaz için Akdeniz Ara Bağlantısı (Great Sea Interconnector) inşasına katılımı yer almaktadır. Ayrıca 2012-2013 mali krizi sırasında birikimlerini kaybedenleri tazmin etmek amacıyla kurulan dayanışma fonu gibi sosyal girişimlerin yanı sıra kredilerini borç yükü altındaki hanelerin evlerinde kalmalarına imkân tanıyan, kredi borçlarının kira ödemelerine dönüştürüldüğü bir konut kredisi-kira programı da bu kapsamdadır.  

2026’da, genel görünümün büyük ölçüde değişmeden kalacağı tahmin edilmekte ve hükûmetin manşet bütçe fazlasının GSYİH’nin %3,4’ü ulaşması beklenmektedir.  

Hükûmet borcunun GSYİH’ye oranı 2024 sonunda %65,3’e düşerek 8 yüzde puanı azalmıştır. Bu eğilim, süregelen hükûmet manşet fazlalarıyla desteklenmektedir. Devlet borcunun 2025 yılı sonuna kadar GSYİH’nin %58,0’ına ve 2026’da %51,9’a düşmesi beklenmektedir. Bu mali görünümle birlikte kamu maliyesi açısından riskler sınırlı görünmektedir.  

İlkbahar 2025 Ekonomik Tahmini: Küresel ekonomik belirsizlik içinde ılımlı büyüme

Avrupa Ekonomik Tahminleri. İlkbahar 2025 - Kıbrıs

Ayrıntılar

Yayın tarihi

19 Mayıs 2025

Yazar

Kıbrıs Cumhuriyeti’nde Temsilcilik