Bugün, Avrupa Komisyonu ve Yüksek Temsilci, Güney Akdeniz’deki ortakları ile AB ilişkilerini güçlendirmek için yeni bir iddialı strateji belirledi. Akdeniz Paktı, tarihi ve kültürel bağlarımıza dayanarak, zorlukları ve özlemleri paylaştığımız karşılıklı ilgi alanlarına odaklanacak.
Akdeniz Paktı, Akdeniz kıyıları ve ötesi arasındaki işbirliğini ve ekonomik bağları güçlendirecek. Bağlantılı, müreffeh, esnek ve güvenli bir Ortak Akdeniz Alanı’nın inşasına katkıda bulunacak.
Pakt ortak mülkiyet, ortak yaratma ve ortak sorumluluk ilkeleri üzerine kurulmuştur. Akdeniz’in tüm kıyılarında insanlar ve ekonomiler için katma değer getirecek somut girişimler etrafında yoğunlaşan pratik bir yaklaşım benimsiyor. Amaç, temiz enerji üretmekten, özel yatırımların kilidini açmaya kadar karşılıklı faydalar yaratmaktır. Bu amaç hem insanlar hem de işletmeler için fırsatlar yaratan bölgesel projeleri harekete geçirerek, özellikle gençlere, kadınlara ve küçük işletmelere odaklanarak gerçekleştirilecek.
Pakt ayrıca güvenlik, hazırlık ve göç yönetimi konusundaki işbirliğimizi daha da ilerletmek için bir fırsat sunuyor. Deniz güvenliği, kritik altyapımızın dayanıklılığı ve dış müdahale gibi ortak ilgi alanları, daha güçlü bölgesel barış ve güvenlik işbirliği için belirlenen eylemler arasında yer alıyor.
Üç sütun
- Değişim, bağlantılar ve inovasyon için itici güç olarak insanlar: Yüksek öğrenim, mesleki eğitim, beceri ve işler, gençlik ve sivil toplumun güçlendirilmesi, hareketlilik, kültür, turizm ve sporun tanıtımı ile ilgili eylemleri içerir. Akdeniz’de bir üniversite bu sütun altında bir amiral gemisi projesi olacak ve Akdeniz’in her kıyısından öğrencileri birbirine bağlayacak. Mevcut teknik ve mesleki eğitim ve öğretim ekosistemleri de büyütülürken, bir miras mekanizması altında, AB kültürel mirası teşvik edecek, sanatçıları destekleyecek ve turizmi sürdürülebilir bir şekilde canlandıracak.
- Daha güçlü, daha sürdürülebilir ve entegre ekonomiler: Ticaret ve yatırım ilişkilerinin modernizasyonu, enerji ve temiz teknolojilerin artırılması, su direncinin artırılması, mavi ekonomi ve tarım, dijital ve ulaşım bağlantısının yanı sıra iş yaratma ile ilgili eylemleri içerir. Bu bağlamda, Trans-Akdeniz Yenilenebilir Enerji ve Temiz Teknoloji girişimi (T-MED) ve StartUp4Med bu sütunun amiral gemisi projeleri arasında yer alacak. Ortaklar ayrıca sağlık ve tarım sektörleri dahil olmak üzere tedarik zincirlerinin entegrasyonu ve kritik hammaddeler üzerinde çalışacaklar. Dijital altyapıların verimli, güvenli ve güvenilir bir şekilde birbirine bağlanması ekonomileri ve vatandaşları yakınlaştırırken aynı zamanda Akdeniz havzasında daha sürdürülebilir ve yenileyici bir mavi ekonomi teşvik edilecektir.
- Güvenlik, hazırlık ve göç yönetimi: Ortak güvenlik zorluklarının üstesinden gelme, bölgesel hazırlığın artırılması ve göçe yönelik kapsamlı bir yaklaşım üzerinde işbirliği yapma konusundaki eylemleri içerir. Öncelikli girişimler Akdeniz afet hazırlığı ve dayanıklılığını içerecektir. Göç yönetimine yönelik bütün bir rota yaklaşımının yanı sıra, göçmen kaçakçılığına karşı operasyonel ortaklıkları da içerecek şekilde entegre sınır yönetimi ve güvenliğine ortak bir yaklaşım geliştirilecek. AB ve Güney Akdeniz ülkeleri için barış ve güvenlik konusunda bölgesel bir forum oluşturulacak.
Pakt ayrıca Körfez, Sahra Altı Afrika, Batı Balkanlar ve Türkiye dahil olmak üzere Güney Akdeniz dışındaki ortaklarla da etkileşime açıktır. AB, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ve Körfez bölgesi arasındaki işbirliğini hızlandırmak, Pakt'ın kilit hedefidir.
Sonraki adımlar
Paktın Barselona sürecinin 30. yıldönümü vesilesiyle Kasım 2025'te AB ve güney Akdeniz ortakları tarafından siyasi olarak kabul edilmesi önerilmektedir.
Pakt kapsamında önerilen girişimler, her girişim için katılımcı ülkeleri ve paydaşları belirleyecek özel bir Eylem Planına dönüştürülecektir. İlk Eylem Planı 2026 yılının ilk çeyreği için planlanmaktadır. Eylem Planı, zaman içinde yeni girişimlerin eklenebileceği canlı bir belge olacaktır. Bölgesel örgütler, sivil toplum ve gençlik örgütlerinin uygulanmasını desteklemeye davet edilirken, AB kurumlarının kullanıma sunulması hakkında düzenli olarak bilgilendirilecektir.
Arka plan
Pakt, Güney Akdeniz ortakları, AB Üye Devletleri ve kurumları, daha geniş bölgedeki komşu ülkeler, sivil toplum, özel sektör, akademi, düşünce kuruluşları ve kültürel ve ekonomik kuruluşlardan temsilciler de dahil olmak üzere geniş bir yelpazedeki paydaşları kapsayan kapsamlı ve kapsayıcı bir istişare sürecinin sonucudur.
Barselona Süreci 1995 yılında Akdeniz ile çok taraflı işbirliği için Barselona Deklarasyonu'nun imzalanmasıyla başlatıldı. 2021'de Akdeniz Gündemi insani kalkınma, yönetişim, esneklik, iklim eylemi ve kapsayıcı ekonomik büyüme gibi karşılıklı çıkar alanlarında işbirliğini daha da derinleştirdi. İlgili Ekonomik Plan ve Yatırım Planı, AB'nin somut girişimleri nasıl önerebileceği ve takip edebileceği konusunda bir başlangıç noktası sağlamıştır. Bugünün Paktı, daha güçlü bir yönetişim, somut eylemler ve ortak mülkiyet ile genel politika çerçevesine bağlantılar kurarak, daha koordineli ve sistematik şekilde yapılan çalışmaları sürdürmeyi amaçlamaktadır.
Daha fazla bilgi
Detaylar
- Yayın tarihi
- 16 Ekim 2025
- Yazar
- Representation in Cyprus