Kıbrıs’ın Larnaka şehri, 2030 Avrupa Kültür Başkenti Olacak

11 Aralık 2025 tarihinde, Avrupa Kültür Başkentleri Uzman Paneli başkanı, Larnaka şehrinin Kıbrıs'ta 2030 Avrupa Kültür Başkenti olması için önerildiğini duyurdu. Öneri, kısa listeye giren iki Kıbrıs şehri olan Larnaka ve Limasol'un başvurularını değerlendiren bağımsız uzmanlardan oluşan bir panel tarafından yapıldı. 

1985 yılından bu yana, Avrupa Kültür Başkentleri girişimi, Avrupa'nın en iddialı kültürel projelerinden biri ve AB'nin en beğenilen faaliyetlerinden biri haline geldi. 2017'de Pafos'tan sonra, Larnaka bu prestijli unvanı taşıyan bir sonraki Kıbrıs şehri olacak. Girişim, AB tarafından Yaratıcı Avrupa programı aracılığıyla destekleniyor. 

Devam eden küresel krizlere karşı koymak için Larnaka, antropia'yı (derin ve ortak insani değerlerimizi) yeniden sahnenin merkezine taşımayı hedefliyor. Fiziksel, zihinsel veya duygusal olsun, her türlü “Ortak Zemin”i keşfederek şehir, birlikteliği, açıklığı ve özeni teşvik etmek istiyor. 

Bu girişimin amacı, Avrupalılara birbirlerinin kültürleri hakkında bilgi edinme, ortak tarih ve değerlerinden yararlanma, aynı Avrupa topluluğuna ait olma hissini deneyimleme, Avrupa kültürel bağlantıları ve ortaklıkları geliştirme ve kültürün kentlerin gelişimindeki rolünün altını çizmek.

Nesiller Arası Adalet, Gençlik, Kültür ve Spordan Sorumlu Komisyon Üyesi Glenn Micallef şunları söyledi:“Larnaka'nın Kıbrıs'ta 2030 Avrupa Kültür Başkenti olarak önerilmesinden dolayı tebrikler. Larnaka'nın antropia'yı, yani derin ve ortak insani değerlerimizi kutlaması, bu zor zamanlarda Avrupa'ya gönderilebilecek en iyi mesaj. Larnaka, kendi vizyonunu ortaya koyarken, Avrupa kültürünü ve değerlerini gerçek anlamda oluşturan şeyi, yani ortak insan doğamızı kutlamayı tercih ediyor.”

Arka plan

Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin Avrupa Kültür Başkenti Birliği eylemini düzenleyen Kararı uyarınca, 2030 yılında üç Avrupa Kültür Başkenti olacaktır: biri Belçika'da (Leuven), biri Kıbrıs'ta ve biri Karadağ'da (Nikšić).

Avrupa Kültür Başkentlerini belirlemeye yönelik mevcut programa uygun olarak, seçim iki turdan oluşmaktadır: ön seçim turu, ardından aday şehirlerin kısa listesi hazırlanır ve yaklaşık dokuz ay sonra yapılan son seçim turunda bir şehir unvan için önerilir. Seçilen şehirler daha sonra ilgili üye devlet tarafından veya EFTA/AEA ülkesi, aday ülke veya potansiyel aday ülkede yapılan yarışmalarda Avrupa Komisyonu tarafından resmi olarak belirlenir.

Seçim kriterlerine göre, şehirlerin, şehrin paydaşlarının ve çeşitli mahallelerinin katılımını teşvik eden ve tüm ülkeden ve Avrupa'dan ziyaretçileri çeken, güçlü bir Avrupa boyutu olan bir kültür programı hazırlaması gerekiyor. Programın kalıcı bir etkisi olmalı ve şehrin uzun vadeli gelişimine katkıda bulunmalıdır. Şehirler ayrıca, ilgili yerel kamu otoritelerinin desteğine sahip olduklarını ve projeyi gerçekleştirebilecek kapasiteye sahip olduklarını göstermelidir.

Başvurular, ilgili ulusal makamlar tarafından atanan iki ve AB kurum ve organları (Avrupa Parlamentosu, Konsey, Komisyon ve Bölgeler Komitesi) tarafından atanan on olmak üzere on iki bağımsız uzmandan oluşan bir panel tarafından incelenir.

Kıbrıs, Aralık 2023'te ilgilenen şehirlerin başvurularını yayınladı. Beş şehir, 16 Aralık 2024 tarihine kadar başvuruda bulundu: Agia Napa, Kourion, Larnaka, Limasol ve Lefkoşa. Ön seçim toplantısı 25-27 Şubat 2025 tarihlerinde Lefkoşa'da gerçekleştirildi ve Larnaka ile Limasol şehirleri kısa listeye girdi. Bu şehirlerin başvurularını tamamlamaları için 3 Kasım 2025 tarihine kadar süre verildi. Nihai seçim toplantısı 10-11 Aralık 2025 tarihlerinde gerçekleştirildi. 

Her yıl, iki ila üç şehir Avrupa Kültür Başkenti unvanını alıyor. 

2025 Avrupa Kültür Başkentleri Chemnitz (Almanya) ve Nova Gorica/Gorizia  (Slovenya)

Gelecekteki Avrupa Kültür Başkentleri şunlardır: 

• 2026: Oulu (Finlandiya) ve Trenčín (Slovakya)
• 2027: Liepāja (Letonya) ve Évora (Portekiz)
• 2028: Budweis/České Budějovice (Çek Cumhuriyeti), Üsküp (Kuzey Makedonya) ve Bourges (Fransa).
• 2029: Lublin (Polonya) ve Kiruna (İsveç)