Komisyon bugün ortak öncelikleri desteklemek amacıyla Avrupa'daki şirketlerin finansmana daha iyi erişimini kolaylaştırmak için tasarlanan AB'nin amiral gemisi yatırım programı InvestEU'nun ara değerlendirmesini sundu.
Değerlendirme özellikle, InvestEU'nun süresinin yarısında 218 milyar avroluk ek yatırımların kilidini açtığını ve AB garantisinin% 90'ının tahsis edildiğini tespit ediyor. Program üç bileşenden oluşuyor: InvestEU Fonu, InvestEU Portalı ve InvestEU Danışma Merkezi.
Ara değerlendirme, Programın stratejik AB politika önceliklerindeki yatırım boşluklarını doldurmadaki ve özel ve kamu yatırımlarını harekete geçirmedeki temel rolünü doğruluyor. InvestEU, yenilenebilir enerji üretimi, temiz sanayi üretimi ve küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) rekabet edebilirliğine yönelik yatırımlar gibi tüm ana AB politika alanlarında geniş bir yelpazede finansal çözümler ve danışmanlık çözümleri aracılığıyla AB ekonomisine güçlü bir destek sağladı. Ayrıca, ortaya çıkan politika önceliklerini ve yatırım ihtiyaçlarını ele alarak çeşitli krizlere yanıt verme konusunda esneklik gösterdi.
2021 yılında hayata geçirilen InvestEU, daha önce bağımsız olarak yönetilen 14 AB finansal aracını ve danışmanlık girişimini, Avrupa'da yatırım, yenilikçilik ve istihdam yaratmaya ek bir destek sağlamak üzere tek ve uyumlu bir programda birleştiriyor. Program 2028 yılına kadar çevre dostu, dijital ve sosyal geçişin finansmanına yardımcı olmak için 26,2 milyar euroluk AB bütçe garantisini kullanarak ek kamu yatırımlarında ve özel yatırımlarda 372 milyar eurodan fazla teşvik etmeyi hedefliyor. Bu garanti, Avrupa Yatırım Bankası Grubu ve diğer uluslararası ve ulusal kamu bankaları gibi InvestEU Uygulama Ortaklarının yatırımlarını destekleyerek risk taşıma kapasitelerini artırıyor.
Önemli bulgular ve çıkarılan dersler
InvestEU Programı’nın ara değerlendirmesinde elde edilen temel bulgular ve çıkarılan dersler:
- Uygulama oldukça ilerlemiştir. Mevcut AB garantisinin %90'ı Avrupa Yatırım Bankası (EIB) Grubu, Uluslararası Finansal Kurumlar ve Ulusal Promosyon Bankaları ve Kurumları dahil olmak üzere 16 Uygulama Ortağı'na tahsis edilmiştir. Verilen garantinin neredeyse %80'i zaten onaylanmıştır. Bununla birlikte, değerlendirme, mevcut bütçenin yüksek piyasa talebine ve önemli yatırım ihtiyaçlarına kıyasla yetersiz olduğunu ve bütçe takviyesi gerektirdiğini de ortaya koymaktadır.
- InvestEU anlamlı bir yer açma etkisine sahiptir. 31 Aralık 2023 itibarıyla %65'i özel kaynaklardan olmak üzere yaklaşık 218 milyar euroluk yatırımı harekete geçirmesi ve çarpan etkisinin 14,76 olması beklenmektedir.
- Program net bir katma değer sağlarken, AB bütçe garantisi de yüksek bir katma değere sahiptir. InvestEU Uygulama Ortakları, daha yüksek riskli muadilleriyle etkileşime girebilir, daha riskli finansal ürünler veya koşullar ve doğal olarak daha yüksek risk içeren faaliyetleri finanse edebilir ve böylece piyasa finansmanını makul şartlarda güvence altına alamayan yatırımları mümkün kılar. Bu, InvestEU'nun yenilikçi teknolojilerin geliştirilmesi ve öncü start-up'ların geliştirilmesine destek gibi önemli yatırım ihtiyaçlarını ve pazar taleplerini karşılamasını sağlamaktadır.
- InvestEU, gelişmekte olan teknolojilere (örneğin uzay, yarı iletkenler, mavi ekonomi veya kuantum bilişim) ve Avrupalı start-up'lara yatırım yaparak yeni pazarların oluşturulmasına ve şekillendirilmesine katkıda bulunmaktadır. Ayrıca, sürdürülebilir KOBİ'ler, temiz sanayi ve uygun fiyatlı konutlar için garantiler dahil olmak üzere piyasadaki yeni finansal ürünlere (öz sermaye ve borç) öncülük etmektedir. Bu nedenle InvestEU sadece acil yatırım ihtiyaçlarını desteklemekle kalmayıp aynı zamanda AB'nin uzun vadeli rekabet gücüne zemin hazırlamaktadır. Örneğin InvestEU, Avrupa Rüzgar Enerjisi Eylem Planı, Net Sıfır Sanayi Yasası ve Kritik Hammadde Yasası gibi stratejik AB girişimleri doğrultusunda AB şirketlerine desteğini artırmıştır. Ayrıca, Avrupalı şirketlerin Ukrayna’ya ihracatını desteklemek amacıyla bir İhracat Kredisi Garanti Programı başlatılmıştır.
- InvestEU'nun Üye Devletler ve ona katkıda bulunan üçüncü ülkeler arasında dolaylı yönetimde uygulanan piyasa temelli yaklaşımı, AB politika önceliklerini ele alırken Uygulayıcı Ortakların çıkarlarını uyumlaştırmaya ve özel sektör finansmanından yararlanmaya olanak tanımaktadır.
- KOBİ'ler, inovasyon ve dijitalleşme, sürdürülebilir altyapı ve sosyal sektörlere yönelik yatırımları riskten arındırmak ve katalize etmek için kamu fonlarını dağıtarak, ortaya çıkan politika önceliklerini ve yatırım ihtiyaçlarını ele alma konusunda esneklik göstermiştir.
- Yatırım projelerinin hazırlanması, geliştirilmesi, yapılandırılması ve uygulanmasında proje geliştiricilere yardımcı olan InvestEU Danışmanlık Merkezi'nin desteği, çevre dostu ve dijital dönüşüm için yenilikçi projeler de dahil olmak üzere proje boru hatlarının oluşturulması, müşteri kapasitesinin oluşturulması ve AB politika hedefleriyle uyumlu projeler için net hedeflerle yeni pazarların geliştirilmesi için çok önemli görülmüştür. Danışmanlık desteğinden yararlananlar arasında tüm Üye Devletlerdeki KOBİ'ler, şirketler ve kamu kurumları yer almaktadır.
- AB şirketleri ile küresel yatırımcıları bir araya getiren çevrimiçi bir platform olan InvestEU Portalı, AB tarafından finanse edilen eşleştirme ve sunum etkinlikleri aracılığıyla daha geniş bir yatırım ekosistemine değer katma potansiyeline sahiptir.
Genel Bilgiler
InvestEU Tüzüğü gereğince, Komisyon’un Avrupa Parlamentosu’na ve Konsey’e Programın uygulanmasına ilişkin bir ara değerlendirme sunması gerekmektedir. Değerlendirme 31 Aralık 2023 tarihine kadar olan sonuçları kapsamaktadır.
Bu ara değerlendirmenin ardından, InvestEU Programı uygulamasının sonunda bir nihai değerlendirme yapılacaktır. Bu nihai değerlendirmenin 31 Aralık 2031 tarihine kadar teslim edilmesi gerekmektedir.
Alıntı(lar)
InvestEU, yatırım açıklarının giderilmesinde ve rekabet gücümüzü ve büyümemizi artıran, AB genelinde yenilikçiliği ve istihdam yaratmayı teşvik eden kamu ve özel yatırımların harekete geçirilmesinde son derece etkili olduğunu kanıtlamıştır. Bu program, dijital ve çevre dostu dönüşümleri teşvik ederek hedeflerimize ulaşmada özel bir değer katarken, esnekliği de yeni ve ortaya çıkan zorluklara hızlı bir şekilde yanıt vermemizi sağlıyor. InvestEU, özel yatırımları AB politika öncelikleriyle uyumlu hale getirerek AB'ye yüksek katma değer sağlamakta ve AB vergi mükelleflerinin parasının işletmelerimiz ve insanlarımız üzerindeki etkisini en üst düzeye çıkarmaktadır.
Valdis Dombrovskis, İnsanlar İçin Çalışan Ekonomiden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı
Orta vadeli değerlendirme, InvestEU'nun özellikle çevre dostu ve dijital dönüşüm alanlarında olmak üzere Avrupa genelinde yatırım, yenilik ve istihdam yaratılmasını teşvik ettiğini göstermektedir. 2023 yılı sonunda 218 milyar euroluk kamu ve özel sektör yatırımının hâlihazırda harekete geçirilmiş olmasıyla, 2026 yılına kadar 372 milyar euroluk ek yatırım hedefimize ulaşma yolunda ilerliyoruz. InvestEU'nun başarısı, kamu ve özel sektör yatırımlarını arttırmak ve ortak hedeflerimizi desteklemek için bu girişimi daha da güçlendirme ve genişletme ihtiyacını ortaya koyuyor.
Paolo Gentiloni, Ekonomiden Sorumlu Komisyon Üyesi
Detaylar
- Yayın tarihi
- 30 Eylül 2024
- Yazar
- Representation in Cyprus