Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητεί τον τερματισμό του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων

Ενόψει της Διεθνούς Ημέρας μηδενικής ανοχής για τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων στις 6 Φεβρουαρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ύπατη εκπρόσωπος / αντιπρόεδρος κ. Κάλας επιβεβαιώνουν την ισχυρή δέσμευση της ΕΕ για την εξάλειψη του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο:

«Ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων αποτελεί παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συνιστά αποτρόπαια μορφή βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών. Εκτιμάται ότι πάνω από 200 εκατομμύρια γυναίκες στον κόσμο, εκ των οποίων τουλάχιστον 600.000 στην Ευρώπη, έχουν υποστεί ακρωτηριασμό των γεννητικών οργάνων. Είναι ένα μέσο εξουσιασμού και κοινωνικού ελέγχου των γυναικών και των κοριτσιών. Η πρακτική αυτή έχει σοβαρές ισόβιες σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις. Δεν υπάρχει κανένας απολύτως ιατρικός ή ηθικός λόγος για την πρακτική αυτή και δεν έχει θέση σε καμία κοινωνία.

Δεσμευόμαστε να καταπολεμήσουμε και να εξαλείψουμε τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων σε ολόκληρο τον κόσμο και στην ΕΕ. Πέρυσι εκδώσαμε την οδηγία της ΕΕ για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της εξ οικείων βίας, η οποία απαιτεί από τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων ως ειδικό ποινικό αδίκημα στους ποινικούς κώδικες τους, να θεσπίσουν μέτρα πρόληψης και προγράμματα κατάρτισης για τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, να παρέχουν στις επιζώσες ειδική υποστήριξη, και να συλλέγουν δεδομένα σχετικά με καταγγελθείσες περιπτώσεις ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων.

Η ΕΕ στηρίζει έργα για την καταπολέμηση του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων παγκοσμίως, συνεργαζόμενη με τις κοινότητες και αλλάζοντας τα κοινωνικά πρότυπα μέσω συλλογικής δράσης. Από το 2016 η ΕΕ συνεργάζεται με εταίρους σε προγράμματα όπως η πρωτοβουλία Spotlight της ΕΕ και του ΟΗΕ για να μπει επιτέλους τέλος σ' αυτήν τη φρικτή πρακτική.

Εξακολουθούμε να είμαστε πιστοί στη δέσμευσή μας για συνεργασία με τις κυβερνήσεις, την κοινωνία των πολιτών και τους διεθνείς οργανισμούς για να διασφαλίσουμε ότι η πρακτική του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων θα καταδικάζεται καθολικά και θα εξαλειφθεί. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να συνεργάζεται με παγκόσμιους εταίρους ώστε να υιοθετηθεί στάση μηδενικής ανοχής όσον αφορά τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων, και να οικοδομηθεί ένας κόσμος όπου κάθε κορίτσι και κάθε γυναίκα θα μπορεί να ζει απαλλαγμένη από κάθε μορφή βίας και διακρίσεων».

Ιστορικό

Σύμφωνα με τον ορισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων περιλαμβάνει όλες τις διαδικασίες μερικής ή ολικής αφαίρεσης των εξωτερικών γεννητικών οργάνων των γυναικών ή άλλου τραυματισμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων για μη ιατρικούς λόγους. Εκτιμάται ότι 190.000 κορίτσια σε 17 ευρωπαϊκές χώρες διατρέχουν κίνδυνο ακρωτηριασμού, ενώ 600.000 γυναίκες ζουν με τις συνέπειες του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων στην Ευρώπη. Κάθε χρόνο τουλάχιστον 20.000 γυναίκες και κορίτσια έρχονται στην Ευρώπη ως αιτούσες άσυλο από χώρες στις οποίες διατρέχουν κίνδυνο ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων.

Η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού (1989), στην οποία είναι συμβαλλόμενα μέρη όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, καταδικάζει τη βία κατά των παιδιών. Το 2021 η Επιτροπή ενέκρινε μια ολοκληρωμένη στρατηγική της ΕΕ για τα δικαιώματα του παιδιού προκειμένου να ενισχύσει τη δέσμευση της ΕΕ για την προστασία των παιδιών από τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων στα κράτη μέλη της ΕΕ και παγκοσμίως, και να τονίσει τη σημασία της εκπαίδευσης, της ευαισθητοποίησης και των νομικών μέτρων για την εξάλειψη των πρακτικών ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων, με συγκεκριμένες δράσεις και συστάσεις για τον τερματισμό όλων των μορφών βίας κατά των παιδιών. Ως δέσμευση στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τα δικαιώματα του παιδιού, η Επιτροπή εξέδωσε στις 23 Απριλίου 2024 σύσταση σχετικά με την ανάπτυξη και την ενίσχυση ολοκληρωμένων συστημάτων προστασίας των παιδιών με γνώμονα το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού. Η προώθηση μιας νοοτροπίας μηδενικής ανοχής στη βία κατά των παιδιών απαιτεί να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ των διεθνών προτύπων, των πολιτικών δεσμεύσεων και της δράσης. Η σύσταση καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τα συστήματα προστασίας των παιδιών για την αντιμετώπιση όλων των μορφών βίας κατά των παιδιών, συμπεριλαμβανομένου του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων, και να διασφαλίσουν ότι η εξωτερική τους δράση συμβάλλει στην καταπολέμηση όλων των μορφών βίας κατά των παιδιών, συμπεριλαμβανομένου του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι σταθερά προσηλωμένη στην εξάλειψη όλων των μορφών έμφυλης βίας, συμπεριλαμβανομένου του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων, τόσο εντός της ΕΕ όσο και πέραν των συνόρων της, όπως περιγράφεται στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία 2020-2024, στη στρατηγική της ΕΕ για την ισότητα των φύλων 2020-2025 και στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ισότητα των φύλων III, με παράταση έως το 2027. Σύμφωνα με τις πολιτικές αυτές και την αφοσίωσή μας στην εξάλειψη του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως, συνεργαζόμαστε με επιζώσες, πληγείσες οικογένειες και κοινότητες, καθώς και εμπειρογνώμονες και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, και τους παρέχουμε στήριξη. Από το 2016 η ΕΕ συνεργάζεται με εταίρους όπως το UNFPA / η UNICEF σε προγράμματα όπως η πρωτοβουλία Spotlight ΕΕ-ΟΗΕ. Καθώς ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση του Spotlight, δρομολογείται νέα γενιά προγραμμάτων για να διατηρηθούν τα επιτεύγματα και να μπει τέλος σε όλες τις μορφές βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών. Αυτό περιλαμβάνει ένα πρόγραμμα που θα διαδεχθεί το περιφερειακό πρόγραμμα της πρωτοβουλίας Spotlight για την Αφρική.

Η ποινικοποίηση του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων αποτελεί απαίτηση βάσει της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας, γνωστής και ως Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσχώρησε στη σύμβαση τον Οκτώβριο του 2023. Ως εκ τούτου, η ΕΕ έχει την υποχρέωση να εφαρμόζει φιλόδοξα και ολοκληρωμένα πρότυπα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών στους τομείς της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, του ασύλου και της μη επαναπροώθησης, καθώς και στις πρακτικές της δημόσια διοίκησή της.

Τον Μάιο του 2024 η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδωσε την οδηγία για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της εξ οικείων βίας, η οποία απαιτεί την ποινικοποίηση του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων ως αυτοτελούς αδικήματος. Τα κράτη μέλη πρέπει να μεταφέρουν την εν λόγω οδηγία στο εθνικό δίκαιο έως τις 14 Ιουνίου 2027.

Το πρόγραμμα της Επιτροπής «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες (CERV)» παρέχει χρηματοδότηση σε έργα για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας και της βίας κατά των παιδιών, συμπεριλαμβανομένου του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Το 2025 μέσω του σκέλους «Δάφνη» θα διατεθούν 23 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση εθνικών και διακρατικών πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην καταπολέμηση και την πρόληψη της βίας κατά των παιδιών και της έμφυλης βίας εντός και εκτός του οικιακού και του στενού περιβάλλοντος, καθώς και στο διαδίκτυο. Τα κονδύλια αυτά θα στηρίξουν επίσης τις προσπάθειες για την προστασία και την παροχή βοήθειας σε επιζώσες και επιζώντες έμφυλης βίας και βίας κατά των παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης των συστημάτων προστασίας των παιδιών.

Για περισσότερες πληροφορίες

Οδηγία για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της εξ οικείων βίας

Ιστοσελίδες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον τερματισμό της έμφυλης βίας

Ενημερωτικό δελτίο — Κατάρριψη μυθευμάτων σχετικά με τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων

Έρευνα του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων σχετικά με τον επιπολασμό του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων

Σύσταση σχετικά με την ανάπτυξη και την ενίσχυση ολοκληρωμένων συστημάτων προστασίας των παιδιών με γνώμονα το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού | Ευρωπαϊκή Επιτροπή