AB, ulusal planlara göre 2030 iklim ve enerji hedeflerine yaklaşıyor

Avrupa Komisyonu’nun Ulusal Enerji ve İklim Planları (NECP’ler) değerlendirmesine göre AB Üye Devletleri 2030 enerji ve iklim hedeflerine ulaşma konusundaki açığı önemli ölçüde kapattı. AB ülkeleri, Aralık 2023’te Komisyon’un sunduğu tavsiyelerin ardından planlarını önemli ölçüde geliştirdi. Sonuç olarak AB, Avrupa İklim Yasası kapsamında taahhüt edildiği gibi sera gazı (GHG) emisyonlarında kolektif olarak %55’lik azalmaya yaklaşıyor ve yenilenebilir enerjinin en az %42,5’lik payına ulaşıyor.  

Komisyon’un değerlendirmesi, Üye Devletlerin mevcut ve planlanan ulusal önlemleri ve AB politikalarını tam anlamıyla uygulamaları durumunda AB’nin net sera gazı emisyonlarını 2030 yılına kadar1990 seviyelerine göre yaklaşık %54 oranında azaltma yolunda olduğunu gösteriyor. Mevcut jeopolitik bağlamda bu; AB’nin iklim taahhütlerine sadık kaldığını, temiz enerjiye geçiş için kararlılıkla yatırım yaptığını ve AB’nin endüstriyel rekabet gücüne ve sosyal boyutuna öncelik verdiğini gösteriyor.

Temiz Endüstriyel Anlaşma ve Ekonomik Enerji Eylem Planı gibi stratejik girişimler, endüstriyel karbonsuzlaştırma ve temiz teknoloji yatırımlarını harekete geçirme konularında NECP’leri tamamlayacak, Avrupa’nın yerli yenilenebilir potansiyelini ve enerji verimli çözümlerini en iyi şekilde kullanacak, zaman içinde daha düşük ve daha istikrarlı enerji fiyatları sunulmasına yardımcı olacak.

Üye Devletler; ithal fosil yakıtlara olan bağımlılığımızı azaltmak, enerji arzı ve altyapısının dayanıklılığını ve güvenliğini artırmak, iç enerji pazarının entegrasyonunu hızlandırmak ve en çok ihtiyaç duyanları yatırımlarla ve beceri geliştirme yoluyla desteklemek amacıyla siyasi kararlılık gösteriyor.

Komisyon’un değerlendirmesi, AB’nin 2040’a kadar karbonsuzlaştırma ve 2050’ye kadar iklim tarafsızlığına ulaşma yolculuğundaki bir sonraki adımların tartışılması için sağlam bir temel oluşturuyor. Komisyon, kalan açıkların kapatılması ve bugünkü değerlendirmede belirtilen ek kılavuzların uygulanması için Üye Devletlerle çalışmalarını yoğunlaştıracak. 

Sonraki Adımlar

Bir sonraki aşamada istikrar ve öngörülebilirliği sağlamak için planları eyleme dönüştürmeye odaklanılması gerekiyor. Bu, dönüştürücü yatırımları etkin bir şekilde desteklemek için kamu fonlarını yönlendirmeyi, özel yatırımları teşvik etmeyi ve hem bölgesel hem de Avrupa düzeyindeki çabaları koordine etmeyi içeriyor. Bu nedenle Komisyon, Üye Devletlerin uygulama ve kalan açıkları ele alma konularındaki çabalarını desteklemeye devam edecek.

Nihai planlarını henüz sunmamış olan Üye Devletlerin (Belçika, Estonya ve Polonya) bunu gecikmeden yapması gerekiyor. Bu devletlerin genel hedefleri AB değerlendirmesine dâhil edilse de Avrupa Komisyonu, her birinin planlarını resmî olarak sunmalarından kısa süre sonra bunları ayrı ayrı gözden geçirecek. Ek olarak Komisyon, Slovakya’nın 15 Nisan 2025’te sunduğu nihai NECP’sinin bireysel değerlendirmesi üzerinde çalışıyor.

Genel Bilgiler

Enerji Birliği ve İklim Eyleminin Yönetişimi Hakkında Yönetmelik uyarınca Üye Devletler düzenli olarak NECP’lerini sunmalı, 2030 iklim ve enerji hedeflerini ve Enerji Birliği hedeflerini nasıl yerine getirmeyi amaçladıklarını özetlemelidir. Adil, esnek ve iklim nötr bir Avrupa’yı mümkün kılmak ve iklim ve enerji geçişi için çok ihtiyaç duyulan yatırımları yönlendirmek için bu hedefler kritik öneme sahiptir. Hedefler ilk olarak 2020’de kesinleşse de kararlaştırılan 2030 yasama paketini ve hedeflerini (diğer adıyla Fit for 55) dikkate alacak şekilde güncellenmeleri gerekti.

Güncellenmiş taslak NECP’ler 30 Haziran 2023’e kadar teslim edildi. Komisyon, Aralık 2023’te ülkeye özgü değerlendirmeler ve önerilerle birlikte AB çapında bir değerlendirme yayımladı. Üye Devletlerin bu tavsiyeleri dikkate alarak 30 Haziran 2024’e kadar nihai NECP'lerini sunmaları gerekiyordu.

Bugün yayımlanan pakette AB çapında bir değerlendirmenin yanı sıra 23 ulusal planın ayrı ayrı değerlendirmesinden ve uygulamayı kolaylaştırıcı bir rehberden oluşan Personel Çalışma Belgesi yer alıyor.

Yönetişim aracı olarak NECP’ler, Yönetişim Yönetmeliği’nin gelecekteki revizyonu kapsamında 2030 sonrası dönem için gözden geçirilecek. 

Daha fazla bilgi

İletişim: Güncellenmiş nihai NECP’lerin AB genelinde değerlendirmesi

Personel Çalışma Belgesi

Sorular ve Cevaplar

Ulusal enerji ve iklim planları 

Avrupa İklim Yasası  

Alıntı(lar)

Avrupa; güvenilir, öngörülebilir ve bilime dayalı hedeflerin ve yeterli düzenlemelerin yerine getirildiğini kanıtlıyor. Güncellenen Ulusal Enerji ve İklim Planları, yeşil gündemin yalnızca bir hedef değil aynı zamanda ekonomilerimizi modernleştirmenin ve Avrupalılar için endüstriyel inovasyona ve daha fazla fırsata güvenmenin bir yolu olduğunu gösteriyor. Şimdi görevimiz kapasitemizi derinleştirmek ve hiç gecikmeden eylemlerimizi artırmaktır. %55 hedefini yerine getirebiliriz. 2040 yılına kadar %90 hedefine ulaşmak için ise koşulları sağlamalıyız. Rekabetçilik, güvenlik, zenginlik yaratma ve kapsayıcılık; tutarlı ve kapsamlı bir siyasi eylem planını ileri taşıma kapasitemize bağlıdır.

Teresa Ribera - Temiz, Adil ve Rekabetçi Geçişten Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı

Nihai Ulusal Enerji ve İklim Planları, AB'nin 2030 emisyon hedefine ulaşmak için doğru yolda olduğunu gösteriyor. Emisyonlar 1990’dan bu yana %37 azalırken ekonominin yaklaşık %70 büyümesi, iklim eyleminin ve büyümenin birbiriyle yakından ilişkili olduğunu kanıtlıyor. Şimdi bu ivmeyi geliştirmeliyiz. Endüstriyel rekabet gücü için temiz teknolojilere ve inovasyona yatırım yapmak şarttır ve AB şirketleri için yeni pazarlar açar. Temiz geçişe yönelik taahhüdümüz yatırımcılara netlik kazandırarak Avrupa’nın esnekliğini ve refahını güçlendirir. Bu belirleyici bir andır. Her üye devletteki tüm sektörler, hedeflerin yerine getirilmesine katkıda bulunmalıdır.

Wopke Hoekstra İklim, Net Sıfır ve Temiz Büyümeden Sorumlu Komisyon Üyesi

Güncellenen Ulusal Enerji ve İklim Planları, Üye Devletlerin 2030 hedeflerimizi gerçekleştirme ve Avrupa’nın enerji geçişini gerçeğe dönüştürme konusundaki sağlam taahhüdünü teyit ediyor. Yenilenebilir enerji AB’nin başlıca elektrik kaynağı hâline geliyor ve böylece nihai enerji tüketimimizi azaltıyoruz. Karbonsuzlaştırma hedefini yerine getireceğiz, çünkü bu hedef sadece temiz enerjiyi değil aynı zamanda kaliteli işleri, büyümeyi ve enerji güvenliğini de mümkün kılıyor. Ancak geçişin faydalarını hızlandırmak, enerji talebini azaltmak, enerji verimliliğini artırmak ve Enerji Birliğimizi tamamlarken bu hedeflerin gerçekleşmesini sağlamak için daha fazlasını yapmamız gerekiyor.

Dan Jørgensen, Enerji ve Konuttan Sorumlu Komisyon Üyesi