Ο προϋπολογισμός της ΕΕ συνέχισε να αποφέρει αποτελέσματα και να ανταποκρίνεται σε κρίσεις το 2024

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ απέφερε αποτελέσματα σε βασικές προτεραιότητες και ανταποκρίθηκε σε κρίσεις το 2024, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση διαχείρισης και επιδόσεων (ΕΕΔΕ) που καταρτίζει η Επιτροπή.

Το 2024, μεταξύ πολλών επιτευγμάτων, ο προϋπολογισμός της ΕΕ στήριξε την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, συνέβαλε στην ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων της ΕΕ, παρείχε αταλάντευτη στήριξη στην Ουκρανία και συνέβαλε στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στη Μέση Ανατολή. Σημαντικό μέρος αυτών των αποτελεσμάτων κατέστη δυνατό με την ιστορική ενδιάμεση αναθεώρηση του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ τον Φεβρουάριο του 2024, η οποία περιλάμβανε για πρώτη φορά την αναθεώρηση των ανώτατων ορίων δαπανών.

Επιπλέον, η έκθεση της Επιτροπής σχετικά με το πρώτο έτος λειτουργίας της πλατφόρμας στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP), η οποία δημοσιεύτηκε σήμερα, αναδεικνύει την προστιθέμενη αξία του προϋπολογισμού της ΕΕ για την προώθηση της ανάπτυξης και της καινοτομίας.

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ παρουσιάζει θετικά αποτελέσματα σε δύσκολους καιρούς

Από την ΕΕΔΕ φαίνεται ότι το περασμένο έτος τα κονδύλια της ΕΕ συνέχισαν να διαδραματίζουν καίριο ρόλο:

• Ποσοστό περίπου 32 % του συνδυασμένου προϋπολογισμού της ΕΕ και του NextGenerationEU στήριξε τη δράση για το κλίμα, ποσοστό 7,6 % στήριξε τη βιοποικιλότητα, ποσοστό 9,2 % στήριξε την ψηφιακή μετάβαση και ποσοστό περίπου 19 % του προϋπολογισμού της ΕΕ συνέβαλε στην προώθηση της ισότητας των φύλων.
• Η πολιτική συνοχής συνέχισε να προωθεί την περιφερειακή ανάπτυξη και την έρευνα και καινοτομία σε ολόκληρη την Ένωση, ακόμη περισσότερο μετά την ενδιάμεση επανεξέταση της συνοχής.
• Επιπλέον, το 2024 η κοινή γεωργική πολιτική στήριξε τους ανθρώπους και την ανταγωνιστικότητα, συμβάλλοντας στη σταθεροποίηση του γεωργικού εισοδήματος και δημιουργώντας περίπου 200 000 θέσεις εργασίας. Οι νέοι γεωργοί έλαβαν τη μεγαλύτερη στήριξη.
• Το μέσο διευκόλυνσης για την Ουκρανία παρείχε 4,77 δισ. EUR σε μη επιστρεπτέα στήριξη και 13,1 δισ. EUR σε δάνεια προς την Ουκρανία, μόνο για το 2024. Το NextGenerationEU συνέχισε να στηρίζει την οικονομική ανάκαμψη και τις μεταρρυθμίσεις σε όλα τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή εκταμίευσε συνολικά 85,3 δισ. EUR, εκ των οποίων 29,4 δισ. EUR είχαν τη μορφή δανείων, με βάση την εκπλήρωση βασικών οροσήμων και στόχων στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Όλα αυτά τα επιτεύγματα, καθώς και περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τα χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ, παρουσιάζονται στις δηλώσεις επιδόσεων προγράμματος.

Ωστόσο, ο τρέχων μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός πλησιάζει ταχέως τα όριά του, όπως ορίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την πορεία προς το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να συμβαδίζει με έναν μεταβαλλόμενο κόσμο και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα υποβάλει τις προσεχείς εβδομάδες τις προτάσεις της για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο μετά το 2027.

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ είναι διαφανής και επαρκώς προστατευμένος

Η Επιτροπή αποδίδει μεγάλη σημασία στη βέλτιστη δυνατή χρήση των χρημάτων των φορολογουμένων και στην προστασία τους από σφάλματα, απάτες ή παραβιάσεις των αρχών του κράτους δικαίου.

Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή διαθέτει ισχυρά εργαλεία, μεταξύ των οποίων:

•    κατάλληλα και αναλογικά μέτρα που προτείνει η Επιτροπή μέσω του κανονισμού για την αιρεσιμότητα σε περιπτώσεις παραβιάσεων του κράτους δικαίου σε ένα δεδομένο κράτος μέλος, οι οποίες απειλούν τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ·
•   ένα σταθερό πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου, σχεδιασμένο για την παροχή εύλογης βεβαιότητας σχετικά με τους στόχους της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των πράξεων, της αξιοπιστίας της υποβολής εκθέσεων και της διασφάλισης των περιουσιακών στοιχείων·
•   ενισχυμένο δημοσιονομικό κανονισμό από τον Σεπτέμβριο του 2024, που περιλαμβάνει βελτιώσεις για τους δικαιούχους ενωσιακής χρηματοδότησης, διασφαλίζοντας ετοιμότητα αντίδρασης σε περίπτωση κρίσης και βελτίωση της προστασίας και διαφάνειας του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Η Επιτροπή εκδίδει επίσης την ετήσια έκθεσή της σχετικά με τη STEP.

Παράλληλα με την ετήσια έκθεση διαχείρισης και επιδόσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την πρώτη ετήσια έκθεσή της σχετικά με την πλατφόρμα στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP). Κατά το πρώτο έτος λειτουργίας της, η STEP κινητοποίησε πάνω από 10 δισ. EUR σε δημόσια χρηματοδότηση της ΕΕ για τις ψηφιακές τεχνολογίες και την καινοτομία στον τομέα της υπερπροηγμένης τεχνολογίας, καθώς και για καθαρές και αποδοτικές ως προς τη χρήση των πόρων τεχνολογίες και βιοτεχνολογίες.

Ειδικότερα, ποσό 4,6 δισ. EUR επενδύθηκε στο πλαίσιο πέντε ταμείων υπό τη διαχείριση της Επιτροπής  (το πρόγραμμα«Ορίζων Ευρώπη», το Ταμείο Καινοτομίας, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, το πρόγραμμα Ψηφιακή Ευρώπη, και το πρόγραμμα «Η ΕΕ για την υγεία»), ενώ ποσό 5,9 δισ. EUR προγραμματίστηκε εκ νέου από τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες της ΕΕ από τα οικεία ταμεία της πολιτικής συνοχής. Τα ποσά αυτά αυξάνονται και θα ωφελήσουν τις ΜΜΕ, τις μεγαλύτερες εταιρείες, τις ερευνητικές οντότητες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις.

Με βάση αυτή την άριστη δυναμική, η Επιτροπή πρότεινε τον Απρίλιο του 2025 την επέκταση της STEP στις αμυντικές τεχνολογίες. Οι διαπραγματεύσεις πρόκειται να αρχίσουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.

Ιστορικό

Η ετήσια έκθεση διαχείρισης και επιδόσεων αποτελεί εργαλείο λογοδοσίας και επικοινωνίας, μέσω του οποίου η Επιτροπή αναλαμβάνει τη συνολική πολιτική ευθύνη για τη διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ, και το οποίο παρουσιάζει τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν με τον προϋπολογισμό της ΕΕ και τα επιτεύγματα της δημοσιονομικής διαχείρισης.

Η έκθεση δημοσιεύεται στο πλαίσιο της δέσμης ενοποιημένων δημοσιονομικών εκθέσεων και εκθέσεων λογοδοσίας, η οποία περιλαμβάνει επίσης την ετήσια έκθεση σχετικά με τη συνέχεια που δόθηκε στην απαλλαγή, την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τους εσωτερικούς ελέγχους που διενεργήθηκαν το 2024, τις προβλέψεις ταμειακών ροών και τους ενοποιημένους ετήσιους λογαριασμούς. Η έκθεση αποτελεί τη συμβολή της Επιτροπής στη διαδικασία απαλλαγής για το 2024.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη και άλλους εταίρους, για να διασφαλίσει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ δαπανάται αποτελεσματικά, απαλλαγμένος από απάτες και παρατυπίες, και σύμφωνα με τους στόχους πολιτικής της ΕΕ προς όφελος των πολιτών και με στόχο την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων.

Για περισσότερες πληροφορίες

Ετήσια έκθεση διαχείρισης και επιδόσεων

Ετήσια έκθεση του 2024 σχετικά με την πλατφόρμα στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP)

Πλατφόρμα στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη

Δελτίο Τύπου για την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Πορεία προς το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο»

Δηλώσεις

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ το 2024 κατέδειξε εκ νέου ότι μπορεί να στηρίξει τις κύριες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να ανταποκριθεί σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης όταν χρειάζεται. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ παραμένει ισχυρό εργαλείο. Ωστόσο, το 2024 κατέδειξε επίσης ότι πρέπει να βρούμε τρόπους ώστε ο προϋπολογισμός μας να ανταποκρίνεται καλύτερα και να είναι πιο ευέλικτος, ενώ θα διατηρεί παράλληλα την αναγκαία προβλεψιμότητα για μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Θα λάβουμε υπόψη τα διδάγματα που αντλήθηκαν από αυτό κατά την υποβολή της πρότασης για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ στις 16 Ιουλίου 2025.

Πιοτρ Σεράφιν, επίτροπος Προϋπολογισμού, Καταπολέμησης της Απάτης και Δημόσιας Διοίκησης