AB bütçesi: Komisyon, yeni nesil öz kaynaklar için yenilenmiş bir paket sunuyor

Bugün açıklanan paket, şirket kârlarına dayalı yeni bir geçici istatistiksel öz kaynak içeriyor. Komisyon ayrıca, AB politikalarının kıtamızın iklim nötrlüğüne katkıda bulunmasını sağlamayı amaçlayan Fit For 55 paketine ilişkin siyasi anlaşmanın ardından, Aralık 2021'deki orijinal tekliflere kıyasla Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ve Karbon Sınırı Ayarlama Mekanizmasına (CBAM) dayalı öz kaynaklar ile ilgili tekliflerini düzenlemeyi öneriyor.

Bugün açıklanan teklif, gelecek nesil öz kaynaklar paketini Aralık 2021'de öne sürülen bütçeye göre tamamlıyor ve güncelliyor. İlk olarak üç gelir kaynağı önerilmişti. Bunlar, emisyon ticaretinden (ETS) elde edilen gelirlere dayalı,  önerilen AB karbon sınırı ayarlama mekanizması tarafından üretilen kaynaklar ve üçüncüsü de  vergilendirme haklarının yeniden tahsisine ilişkin son OECD/G20 anlaşması ("Birinci Sütun") kapsamında AB Üye Devletlerine yeniden tahsis edilecek olan çok uluslu şirketlerin kalan kâr payına dayalı gelir kaynaklarıydı. Bu, bugün kurumsal sektöre bağlı istatistiksel bir öz kaynak tarafından desetkleniyor. Bu yeni öz kaynaklar sepeti, yürürlüğe girdikten sonra, NextGenerationEU'nun geri ödemesi de dahil olmak üzere bütçenin yeterli uzun vadeli finansmanını sağlayacak.

Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen şunları söyledi: "Bugün açıklanan teklif, AB bütçesi için dört yeni öz kaynakla birlikte AB'nin toparlanması ve dayanıklılığına yönelik büyük NextGenerationEU yatırımlarını finanse etmek için istikrarlı yeni öz kaynaklara yönelik teklifimize ek olarak yapılıyor. Üye Devletler artık hızlı bir anlaşmaya varmak ve AB bütçesi için finansman sağlamak için tüm unsurlara sahip."

Şirket kârlarına dayalı yeni geçici istatistik tabanlı öz kaynak

Avrupa Parlamentosu, Konsey ve Komisyon, 2020'de kurumsal sektörle bağlantılı bir öz kaynağın önerilmesi konusunda ortaklaşa anlaştılar. Şirket kârlarına dayalı yeni istatistiksel öz kaynak, teklif edildiğinde ve tüm Üye Devletler tarafından oybirliğiyle kabul edildiğinde, Avrupa'da İş Dünyası: Gelir Vergisi Çerçevesi'nden (BEFIT) olası bir katkı ile değiştirilmek üzere geçici olacak.  

Bu arada, bugün ortaya konulan öz kaynak, Eurostat tarafından ulusal hesap istatistiklerine dayalı olarak hesaplanan bir gösterge olan AB şirket kâr tabanının %0,5'i olarak hesaplanacak.

Bu şirketler için bir vergi değildir ve şirketlerin uyum maliyetlerini artırmayacak. Mali ve mali olmayan şirketlerin sektörleri için brüt işletme fazlasına dayalı olarak Üye Devletler tarafından ödenen ulusal bir katkı olacak ve bu, öz kaynaklar sepetini dengelemeye ve AB bütçesinin gelir kaynaklarını daha da çeşitlendirmeye yardımcı olacak.

Şirket karlarına ilişkin istatistiksel öz kaynak, 2024 itibariyle yılda yaklaşık 16 milyar € (2018 fiyatları) gelir sağlayacak.

ETS öz kaynağının ayarlanması

Karbon fiyatının 2022'de ton CO2 başına yaklaşık 80 Euro'ya yükselmesinin ardından (2021'de 55 Euro idi), Emisyon Ticaret Sisteminden (ETS) Üye Devletlerin gelirleri iki yıl içinde ikiye katlanarak 2022'de neredeyse 30 milyar Euro'ya ulaştı. Fiyatların, önümüzdeki yıllarda CO2 ton başına 55 Euro'nun oldukça üzerinde kalması bekleniyor. Aralık 2021'deki orijinal teklifiyle karşılaştırıldığında, Komisyon, ETS tabanlı öz kaynak için çağrı oranını, başlangıçta önerilen %25'ten AB emisyon ticaretinden elde edilen tüm gelirlerden %30'a çıkarmayı teklif ediyor. Bunun, 2024'ten itibaren yılda yaklaşık 7 milyar Euro (2018 fiyatlarıyla) tutarında AB bütçe geliri elde etmesi bekleniyor. Bunun, yeni ETS'den elde edilen gelirlerin de AB bütçesine gireceği 2028'den itibaren yılda yaklaşık 19 milyar Euro'ya çıkması bekleniyor. Aynı zamanda, Üye Devletlere tahsis edilen ETS'den elde edilen yıllık gelirler 46 milyar Euro'nun üzerine çıkarak, Fit for 55 teklifi masaya yatırıldığında beklenenin açık ara üzerine çıkabilecek.

CBAM'nin ayarlanması

Fit for 55 paketi çerçevesinde, Komisyon ayrıca Karbon Sınırı Ayarlama Mekanizmasının (CBAM) kontrol çerçevesine, kendi kaynağına yönelik orijinal teklifini kabul edilen metinle uyumlu hale getirmek için teknik bir düzenleme teklif ediyor. Bu gelir kaynağının AB bütçesi için 2028 itibariyle yılda yaklaşık 1,5 milyar Euro bütçe oluşturması bekleniyor.

Sonraki adımlar

Bugün yapılan öneri, Konsey'de üye devletlerle yeni nesil bütçe kaynaklarına ilişkin müzakerelerin esasını oluşturacak.

Aralık 2021'deki ilk teklife ilişkin yasama tartışmalarında sınırlı ilerleme kaydedildi. Yeni öz kaynaklar için ikinci bir teklifin ilk olarak 2024'e kadar yapılması gerekirken, Komisyon bunu daha önce öne sürmeye karar verdi, böylece Üye Devletler kararlaştırılan yol haritası çerçevesinde müzakereye dahil olmak için tüm unsurlara sahip oldu. Komisyon, Konsey'e bu müzakereleri hızlandırması çağrısında bulunuyor.

Kısa Bilgi

AB bütçesi şu anda dört öz kaynak vasıtasıyla finanse ediliyor. AB politika yapıcıları uzun süreden beri yeni gelir kaynakları sağlayarak aşağıdaki avantajları elde etmeye çalışıyor:

• Gayri Safi Milli Gelire (GSMH) dayalı öz kaynağın AB bütçesindeki ağırlığının azaltılması;
• Mali gelir akışının yanı sıra ek faydalar da sağlayan yeni öz kaynaklar tasarlayarak AB önceliklerini desteklemek için öz kaynaklar sisteminde reform yapılması;
• AB yeterlilikleri, hedefleri ve öncelikleriyle doğrudan ilgili, daha çeşitlendirilmiş ve dayanıklı öz kaynak türlerinin tanıtılması.

Daha fazla bilgi için

Soru-Cevap

Bilgi  formu

Yasal işlemler

Gelir | Avrupa Komisyonu (europa.eu)

Yeni nesil AB öz kaynakları (europa.eu)

Öz kaynaklar (Europa.eu)

Alıntı(lar)

Bugün açıklanan teklifle birlikte, öz kaynakların tamamı masada bulunuyor. Bir sonraki aşamada, AB bütçesinin siyasi önceliklerimiz doğrultusunda önümüzdeki yıllarda finanse edilmesini sağlamak için sorumluluk almaları gereken Üye Devletlerin mahkemelerinin adım atması gerekiyor.

 

Johannes Hahn, Bütçe ve İdareden Sorumlu Komisyon Üyesi - 20/06/2023