Avrupa Birliği, Avrupa Parlamentosu ve Konsey tarafından bugün varılan geçici siyasi anlaşma uyarınca, Rus gazı ithalatını etkili ve kalıcı olarak durduracak ve Rus petrolünü aşamalı olarak kaldırmaya yönelecek. Bu tarihi karar, Avrupa enerji piyasalarını defalarca istikrarsızlaştırmış, enerji şantajı ile arz güvenliğini tehlikeye atmış ve Avrupa ekonomisine zarar vermiş olan güvenilmez bir tedarikçiye olan AB'nin bağımlılığını sona erdirecek. REPowerEU Yol Haritasında belirtildiği gibi, Rus fosil yakıtlarının tamamen aşamalı olarak kaldırılması, Avrupa'nın enerji bağımsızlığını, rekabet gücünü, dayanıklılığını ve piyasa istikrarını garanti altına almak için gerekli bir adım.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen şunları söyledi: “Bugün, Avrupa'nın Rusya'dan tamamen enerji bağımsızlığı dönemine giriyoruz. REPowerEU başarıya ulaştı. Bizi on yıllardır görülen en kötü enerji krizinden korudu ve Rus fosil yakıtlarından rekor hızda geçiş yapmamıza yardımcı oldu. Bugün, bu ithalatı kalıcı olarak durduruyoruz. Putin'in savaş kasasını tüketerek Ukrayna ile dayanışma içindeyiz ve sektör için yeni enerji ortaklıkları ve fırsatlarına odaklanıyoruz.”
Rusya’dan gaz ithalatına kalıcı yasak
Bugünkü anlaşma, 31 Aralık 2026 tarihine kadar LNG ithalatının ve 30 Eylül 2027 tarihine kadar boru hattı gazı ithalatının aşamalı olarak sonlandırılmasıyla, Rusya’dan gaz ithalatının kademeli ancak kalıcı olarak sona ermesini garanti altına alıyor. İstisnai olarak, üye devletler, depolama seviyeleri gerekli doluluk seviyelerinin altında olması durumunda bu süreyi 31 Ekim 2027 tarihine kadar uzatabilirler. Özellikle de:
- 17 Haziran 2025 tarihinden önce imzalanan kısa vadeli tedarik sözleşmeleri için, Rusya’dan gaz ithalatı yasağı LNG için 25 Nisan 2026'dan, boru hattı gazı için ise 17 Haziran 2026'dan itibaren geçerli olacak.
- 17 Haziran 2025 tarihinden önce imzalanan uzun vadeli LNG ithalat sözleşmeleri için, 19. yaptırım paketine uygun olarak, yasak 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren geçerli olacak.
- Uzun vadeli sözleşmeler kapsamındaki boru hattı gazı ithalatına yalnızca 30 Eylül 2027 tarihine kadar izin verilecek. Üye Devletlerin gerekli depolama seviyelerini doldurmakta zorluk yaşaması durumunda, boru hatları için ithalat yasağı sadece 1 Kasım 2027 tarihinden itibaren uygulanacak.
- Mevcut sözleşmelerde değişikliklere yalnızca dar tanımlı operasyonel amaçlarla izin verilecek ve bu değişiklikler hacim veya fiyat artışına yol açmayacak.
Bu nedenle, en geç Kasım 2027'ye kadar AB, Rus gazı ithalatını kesin olarak sona erdirecek.
Siyasi anlaşma kapsamında, halen yürürlükte olan gümrük kontrolü ve gözetim çerçevesine ek olarak, kaçakçılığa karşı güçlü önlemler de yer alıyor. AB piyasalarında Rus gazının şeffaflığını, izlenmesini ve izlenebilirliğini arttıracak hükümler, ithalat yasağının etkili bir şekilde uygulanmasını destekleyecek.
Geçiş döneminde ithal edilen Rus gazı için, ithalatın geçmişteki (mevcut) sözleşmelere dayalı hacimlerle sınırlı olduğundan emin olmak amacıyla, önceden izin alınması ve çok ayrıntılı bilgilerin sunulması gerekiyor. Rus olmayan gazın ithalatı ile ilgili olarak, ithalatçılar üretim ülkesi hakkında bilgi vermelidir; muaf tutulan ülkeler ise 2024 yılında AB'ye 5 milyar metreküp gaz tedarik eden ve ya yaptırım uygulanan ya da gaz ithalatı için altyapısı olmayan ihracatçılardır.
Rus fosil yakıtlarının kademeli ve koordineli bir şekilde kullanımdan kaldırılması
Anlaşmaya göre, üye devletler 1 Mart 2026 tarihine kadar gaz ve petrol tedariklerini çeşitlendirmek için alınacak önlemleri özetleyen ulusal çeşitlendirme planlarını sunmak zorunda olacak. Ayrıca, Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde, Rusya'dan gaz tedarik sözleşmeleri olup olmadığını veya ulusal yasal yasakların yürürlükte olup olmadığını Komisyon'a bildirmeleri gerekecek.
Komisyon, planları değerlendirecek ve uygun olduğu hallerde, planları aldıktan sonra en geç üç ay içinde tavsiyelerde bulunacak. Ayrıca, Komisyon tüm süreç boyunca üye devletlere destek vermeye hazır.
Gaz yasağının aşılmasını önlemek için, yeni Tüzük izleme mekanizmaları ve yetkililerin doğal gaz ithalatı konusunda işbirliği yapma ve bilgi alışverişinde bulunma yükümlülüğünü getiriyor. Komisyon, üye devletleri destekleyecek ve AB Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı (ACER), Avrupa Kamu Savcılığı (EPPO) ve Avrupa Dolandırıcılıkla Mücadele Ofisi (OLAF) ile birlikte, Rus gaz ve petrol ithalatının aşamalı olarak kaldırılmasının ilerleyişini ve etkilerini yakından izleyecek.
Yönetmelikte belirtilen tedbirler, fiyatlar üzerindeki olası etkileri en aza indirmek, güvenli ve öngörülebilir alternatif tedarik yoluyla piyasaları istikrara kavuşturmak ve hukuki kesinlik sağlamak amacıyla, üye devletlerle dikkatlice zamanlanmış ve iyi koordine edilmiş bir şekilde uygulanacak.
Komisyon, Versay Deklarasyonu ile uyumlu olarak, 2027 yılı sonuna kadar Rusya'dan kalan tüm petrol ithalatının aşamalı olarak kaldırılmasını sağlamaya kararlı. Rus petrol ithalatını yasaklayan bir yasa teklifi önümüzdeki yılın başında sunulacak.
Sonraki adımlar
Bu siyasi anlaşmanın ardından, metnin tüm AB dillerine çevrilmesi ve ardından Avrupa Parlamentosu ve Konseyi tarafından resmi olarak onaylanması gerekiyor. Konsey'de kabul edilmesi için nitelikli çoğunluk gerekecek. Bu resmi kabulün ardından metin Resmi Gazete'de yayınlanacak.
Arka plan
AB liderleri, Mart 2022'deki Versay Deklarasyonu'nda Rus enerjisinin aşamalı olarak kaldırılması konusunda anlaşmaya vardılar. Ukrayna'daki savaşa ve Rusya'nın enerji arzını silah olarak kullanmasına acil bir yanıt olarak, Avrupa Komisyonu Mayıs 2022'de REPowerEU Planını ortaya koydu. Savaşın başlamasından bu yana, AB'nin Rus gazına bağımlılığı, toplam ithalatın %45'inden 2025'in ilk yarısında %13'e düştü. Yine de, geçen yıl 35 milyar metreküp Rus gazı AB enerji sistemine girdi ve bu miktarın mevcut fiyatlarla değeri 10 milyar Euro olarak tahmin ediliyor. Rus kömürünün tüm ithalatı yaptırımlarla yasaklandı, petrol ithalatı ise 2022 başında %27'den şu anda %2'ye düştü.
Komisyon, 6 Mayıs 2025 tarihinde, AB'nin Rusya'dan enerji bağımsızlığını tam olarak sağlamanın yolunu açan REPowerEU Yol Haritasını kabul etti. 17 Haziran 2025 tarihinde Komisyon, Rus gazının tüm ithalatını etkili bir şekilde yasaklamak ve Rus petrolünün aşamalı olarak kaldırılmasını sağlamak için bu yasa teklifini sundu.
Ekim ayında Konsey, Rusya'nın enerji ihracatından elde ettiği gelirleri azaltmak, uzun vadeli sözleşmeler için 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren ve kısa vadeli sözleşmeler için yaptırımların yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde Rus sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatını yasaklamak amacıyla Rusya'ya karşı 19.yaptırım paketini kabul etti.
Daha fazla bilgi için
AB, Rus enerjisine bağımlılığını tamamen sona erdirecek
Alıntı(lar)
Bugün, Avrupa'nın Rusya'dan tam enerji bağımsızlığı dönemine giriyoruz. REPowerEU başarıya ulaştı. Bizi on yıllardır görülen en kötü enerji krizinden korudu ve Rus fosil yakıtlarından rekor hızda geçiş yapmamıza yardımcı oldu. Bugün, bu ithalatı kalıcı olarak durduruyoruz. Putin'in savaş kasasını boşaltarak Ukrayna ile dayanışma içindeyiz ve sektör için yeni enerji ortaklıkları ve fırsatlarına odaklanıyoruz.
Ursula von der Leyen, Avrupa Komisyonu Başkanı
Sonunda ve temelli olarak, Rus gazının musluğunu kapatıyoruz. Avrupa, enerji güvenliği ve bağımsızlığını seçti. Rusya'ya olan tehlikeli bağımlılığımıza asla geri dönmeyeceğiz. Değişken tedarik ve piyasa manipülasyonuna asla geri dönmeyeceğiz. Enerji şantajına ve ekonomik riske asla geri dönmeyeceğiz. Ve Ukrayna'nın özgürlük arayışında her zamankinden daha güçlü bir şekilde yanındayız.
Dan Jørgensen, Enerji ve Konuttan Sorumlu Komisyon Üyesi
Detaylar
- Yayın tarihi
- 3 Aralık 2025
- Yazar
- Representation in Cyprus