Avrupa Komisyonu bugün, 2024 Avrupa seçimleri öncesinde Demokrasi Savunması paketini kabul etti. Bu paketin ana parçasını üçüncü ülkeler adına politikaları, karar alma süreçlerini ve demokratik alanı etkilemeyi amaçlayan çıkar temsili faaliyetlerinin şeffaflığını ve demokratik hesap verebilirliğini artıracak bir yasa teklifi oluşturuyor. Aynı zamanda özgür, adil ve dayanıklı seçimleri ve vatandaşların ve sivil toplum kuruluşlarının politika oluşturma sürecine katılımını teşvik etmeyi amaçlayan iki tavsiyeyi de içeriyor.
Bu paketin amacı yabancı müdahale tehdidini daha şeffaf bir şekilde ele alırken aynı zamanda demokrasilerimize sivil katılımı ve vatandaşların katılımını teşvik ediyor.
Yakın zamanda yapılan bir Eurobarometre araştırması, Avrupalıların %81'inin demokratik sistemlerimize yabancı müdahalenin çözülmesi gereken ciddi bir sorun olduğuna inandığını gösteriyor. Gizli yabancı etkiyi gün ışığına çıkarmanın zamanı geldi.
Yabancı menfaatlerinin temsiliyeti ile ilgili şeffaflığının sağlanması
AB dünyaya açıktır ve tüm dünyanın genelindeki ortaklarıyla aktif olarak iletişim halindedir. Üçüncü ülke hükümetlerinin, hedeflerini desteklemek ve AB'deki demokratik süreçleri etkilemek için çıkar temsili faaliyetlerini kullandığı durumlarda, bunun şeffaf hale getirilmesi gerekiyor. Uyumlaştırılmış kurallara ilişkin bugün yapılan öneri, üçüncü bir ülke hükümeti adına kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen lobi faaliyetleri ve benzer faaliyetlerle ilgili olarak AB genelinde ortak yüksek düzeyde şeffaflık ve demokratik hesap verebilirlik sağlamayı amaçlıyor.
Teklif aşağıdaki şeffaflık şartlarını öngörüyor:
• Şeffaflık Siciline Kayıt: Üçüncü bir ülke adına çıkar temsili faaliyetleri yürüten kuruluşların bir şeffaflık siciline kaydolması gerekiyor. Üye Devletlerden bu amaçla mevcut ulusal kayıtları oluşturmaları veya uyarlamaları isteniyor.
• Kamu erişimi: Bu tür çıkar temsili faaliyetlerine ilişkin verilerin temel unsurları kamuya açık olacak ve şeffaflık ve demokratik hesap verebilirliğe olanak sağlanacak. Şeffaflık, örneğin destek olarak alınan yıllık miktarlarla, ilgili üçüncü ülkelerle ve faaliyetlerin ana hedefleriyle ilgili olacak.
• Kayıt tutma: Üçüncü bir ülke adına çıkar temsili faaliyetleri yürüten kuruluşların, çıkar temsili faaliyetiyle ilgili temel bilgi veya materyalin kayıtlarını, bu faaliyetin sona ermesinden sonraki dört yıl süreyle saklamaları gerekecek.
Teklif, ifade veya örgütlenme özgürlüğü gibi temel hakları sınırlamak veya sivil alanı gereksiz yere kısıtlamak için kayıt gerekliliklerinin kötüye kullanılmasını önlemek için orantılı kurallar ve güvenceler içeriyor:
• Bağımsız denetleyici makamlar, yalnızca usulüne uygun olarak gerekçelendirilmiş durumlarda ve orantılı olarak sınırlı kayıt talep etme yetkisine sahip olacak;
• Yetkililerin kayıttan hiçbir olumsuz sonucun ortaya çıkmamasını sağlamaları gerekecek
• Usulüne uygun olarak gerekçelendirilmiş hallerde bilgilerin kamuya açıklanmasından vazgeçme olasılığı sağlanacak;
• Teklif kapsamındaki tam uyumlaştırma, Üye Devletlerin ek gereklilikleri ve uygulamaları sürdürmesini veya uygulamaya koymasını engelleyecek.
Komisyon, bu teklifle, yalnızca AB'de değil, aynı zamanda küresel ölçekte, temel haklara tam saygı göstererek, yabancı nüfuzun akıcı ve orantılı bir şekilde nasıl ele alınacağına ilişkin standartların belirlenmesine katkıda bulunmayı amaçlıyor.
AB'de seçim süreçlerinin güçlendirilmesi
Birlikteki kapsayıcı ve dirençli seçim süreçlerine ve Avrupa niteliğinin geliştirilmesine ve Avrupa Parlamentosu seçimlerinin verimli bir şekilde yürütülmesine ilişkin bugün yayınlanan Tavsiye Kararı, AB'deki seçimler için yüksek demokratik standartları teşvik etmeyi, yüksek seçmen katılımını desteklemeyi, kapsayıcı katılımı ve seçimlerin daha kolay yapılmasını ve kişinin seçim haklarını kullanmasını amaçlıyor. Tavsiye Kararı aynı zamanda seçimle ilgili altyapının korunmasını ve siber güvenliğini de ele alıyor ve siyasi partilerin, siyasi vakıfların, kampanya kuruluşlarının ve adayların finansmanı yoluyla üçüncü ülkelerden gelebilecek müdahale risklerini en aza indirecek önlemler öneriyor. Özgür ve adil bir demokratik tartışma, yasallığa ve adil oyuna dayanıyor. Tavsiye Kararı, gözetleme araçlarının hiçbir zaman demokratik tartışmaya müdahale etmek amacıyla kullanılmaması gerektiğini ve bu tür araçların siyasi kazanç amacıyla siyasi aktörleri ve gazetecileri hedef alacak şekilde kullanılmasının kabul edilemez olduğuna vurgu yapıyor.
6 Aralık'ta yayınlanan en son Eurobarometre, Avrupa'daki seçimler bağlamında AB vatandaşlarının temel kaygılarının, insanların oy verme kararlarını dezenformasyona dayandırması (%78) ve ardından seçimlerin siber saldırılar aracılığıyla manipüle edilmesi (%72), yabancı ülkelerin seçimleri gizlice etkilemesi (%70) ve insanların belirli bir şekilde oy kullanmaya zorlanması (%65) ile ilgili olduğunu gösteriyor.
Vatandaşların ve sivil toplum kuruluşlarının kamu politikalarının oluşturulmasına kapsayıcı katılımının teşvik edilmesi
Vatandaşların ve sivil toplum kuruluşlarının kamu politikası oluşturma süreçlerine katılımının teşvik edilmesine ilişkin Tavsiye Kararı, sivil toplum kuruluşları ve insan hakları savunucuları için güvenli ve kolaylaştırıcı bir ortam yaratmayı ve sürdürmeyi, onların demokratik politika oluşturma sürecine etkili bir şekilde katılmalarına olanak sağlamayı amaçlıyor. Ayrıca Üye Devletleri öngörülebilir, erişilebilir, şeffaf ve kapsayıcı çerçeveler aracılığıyla katılım süreçlerine yönelik yapılandırılmış bir yaklaşım geliştirmeye teşvik ediyor. Vatandaşların katılımına ilişkin çerçeveyi geliştirmek amacıyla benzer bir niyetle Komisyon, Avrupa'nın Geleceği Konferansı'nın devamı olarak artık Avrupa Vatandaş Panellerini politika oluşturma sürecine dahil etti. Komisyon, 2024'ün başlarında, Vatandaşların Katılımı için yeni bir çevrimiçi tek durak noktası olarak yenilenmiş bir Söyleyin portalını başlatacak.
Son Eurobarometre’de ankete katılanların %90’ı, demokrasinin ve ortak değerlerin teşvik edilmesi ve korunmasında sivil toplumun önemli olduğunu düşünüyor.
Sonraki adımlar
Komisyon, Avrupa Parlamentosu seçimlerinden önce demokrasi alanındaki tüm yasama teklifleri konusunda kararlı ilerleme sağlamak üzere Avrupa Parlamentosu ve Konseyin tam katılımını ve Avrupa Demokrasi Eylem Planı'nın ve bu yeni Demokrasinin Savunması paketinin uygulanmasını ve kamu ve özel sektördeki geniş ulusal aktörler çemberi sağlamak için sabırsızlıkla bekliyor.
Komisyon, 2024 Avrupa seçimleri öncesinde çevrimiçi platformlar ve Dezenformasyon Uygulama Kurallarını imzalayan diğer taraflarla seçim öncesi diyalogları ve iş birliğini teşvik edecek ve siyasi reklamların şeffaflığına ve imzacılar arasındaki iş birliğine ilişkin mevcut taahhütleri temel alacak. Aynı zamanda dezenformasyon söz konusu olduğunda yapay zekâ destekli yeni araçların zararlı potansiyelini ele almanın başka yollarını araştıracak.
Avrupa Birliği'nde vatandaşlar görüşlerini özgürce ifade edebilmekte, demokratik yaşama katılabilmekte, siyasi temsilcilerini seçebilmekte ve gelecekleri hakkında söz sahibi olabilmektedir. Avrupa seçimlerini kutluyor ve 2024'ü sabırsızlıkla bekliyoruz. Demokrasi ve buna bağlı hak ve özgürlükler, açık ve şeffaf toplumlarımızın temelinde yer alıyor. Ama demokrasinin düşmanları da var. Otoriter rejimler bunu bir tehdit olarak görüyor. Bazı rejimler toplumsal bölünmeyi istismar etme ve yerleşik kurumlara karşı güvensizliği artırma girişimlerinde bulundu. Vatandaşların ve sivil toplumun demokratik sesini zayıflatmak ve seçim kampanyalarını çarpıtmak için dezenformasyon yayıyorlar.
Demokrasi Savunması paketi, Avrupa Demokrasi Eylem Planı da dahil olmak üzere, Avrupa demokrasisini korumaya yönelik daha önce yapılan Komisyon girişimlerine dayanıyor. Avrupa Demokrasi Eylem Planı'nın kabul edilmesinden üç yıl sonra uygulama tüm hızıyla devam ediyor. AB, özgür ve adil seçimleri ve güçlü demokratik katılımı teşvik eder, özgür ve bağımsız medyayı destekler ve AB içinde ve dışında dezenformasyona karşı koyuyor.
Demokrasimizi korumaya yönelik diğer Komisyon girişimleri arasında, yıllık Hukukun Üstünlüğü Rapor Döngüsü, son yolsuzlukla mücadele ve etik girişimlerinin yanı sıra sivil alana odaklanan Temel Haklar Şartı'nın uygulanmasına ilişkin 2022 raporu yer alıyor.
Bugün açıklanan Demokrasi Savunması paketi, üçüncü ülkeler adına çıkar temsilinin şeffaflığına ilişkin bir Direktifi, Avrupa Demokrasi Eylem Planı kapsamında yapılan çalışmaları gözden geçiren bir Bildiriyi, Birlik içindeki kapsayıcı ve dirençli seçim süreçlerine ilişkin bir Tavsiye Kararını ve Avrupa'nın niteliğinin ve verimliliğinin arttırılmasını, Avrupa Parlamentosu seçimlerinin yürütülmesi ve vatandaşların ve sivil toplum kuruluşlarının kamu politikası oluşturma süreçlerine katılımının ve etkin katılımının teşvik edilmesine ilişkin bir Tavsiye Kararını içeriyor. Komisyon ayrıca bugün Demokrasi üzerine tamamlayıcı bir Eurobarometre araştırmasının sonuçlarını da yayınlamış bulunuyor.
Daha fazla bilgi için
Demokrasi Savunması – Sorular ve Cevaplar
Demokrasi Savunması – Bilgi Formu
Demokrasi Savunması - web sitesi
Demokrasi ve seçim hakları – web sitesi
Dezenformasyona ilişkin Uygulama Kuralları - web sitesi
Medya Özgürlüğü Yasası - web sitesi
Hukukun Üstünlüğü Mekanizması - web sitesi
Avrupa Vatandaş Panelleri - web sitesi
Alıntı(lar)
Avrupa açık bir demokrasi olmaktan gurur duyuyor. Ancak demokrasinin korumaya ihtiyacı olmadığını düşünmek saflık olur. Günümüz dünyasında durum tam tersidir. Putin'in veya başka bir otokratın demokratik sürecimize gizlice müdahale etmesine izin vermemeliyiz. Şeffaflığı zorunlu kılan yeni bir yasayla yabancı müdahale tehdidiyle mücadele edeceğiz. Gelecek yıl yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimleri öncesinde Üye Devletlerle birlikte seçimlerin çevrimdışı ve çevrimiçi bütünlüğünü güçlendireceğiz.
Věra Jourová, Değerler ve Şeffaflıktan Sorumlu Başkan Yardımcısı - 12/12/2023
Demokrasilerde en büyük müttefiklerimiz vatandaşlarımızdır. Bu paketin güzelliği, yasal ve yasama dışı araçların çeşitliliğinde yatmaktadır. Açık toplumumuzu açık tutar! Bugünkü paketle Komisyon, vatandaşların ve sivil toplum kuruluşlarının kamu politikası oluşturma süreçlerine katılımını ve etkin katılımını teşvik etmeye yönelik bir Tavsiye ortaya koyuyor. Farklı yönetişim seviyelerindeki vatandaşların fikirlerini dile getirmeleri ve politika yapımına katkıda bulunmaları için fırsatlar yaratıyoruz. Yenilikçi müzakereci uygulamalar, güveni artırarak ve vatandaşlar ile demokratik kurumlar arasındaki mevcut uçurumları kapatarak temsili demokrasiyi güçlendirir. Bazıları demokrasiyi kökünden baltalamaya çalışıyor, biz de bu köklere sahip çıkıyoruz.
Dubravka Šuica, Demokrasi ve Demografiden Sorumlu Başkan Yardımcısı - 12/12/2023
Demokrasi, hukukun üstünlüğü ve temel haklar AB'nin kurucu değerleridir ve başarılarının temelini oluşturur. Günümüzün araçları, demokratik sistemlerimizi dış çıkarlara karşı koruyacak, özgür ve adil seçimlerin desteklenmesine katkıda bulunacak, dezenformasyonla mücadele edecek ve vatandaşların ve sivil toplum kuruluşlarının katılımını teşvik edecektir. Direktif, şeffaflığı ve hesap verebilirliği artırarak, AB'de kurumsal güveni ve demokratik değerleri teşvik edecek.
Didier Reynders, Adaletten sorumlu Komisyon Üyesi- 12/12/2023
Detaylar
- Yayın tarihi
- 12 Aralık 2023
- Yazar
- Representation in Cyprus