Komisyon, rekabetçi bir AB'de geleceğe yönelik kaliteli işler için yol haritasını belirledi

Avrupa Komisyonu bugün, iş kalitesini iyileştirme ve Avrupa'da yüksek kaliteli ve geleceğe dönük işler yaratma yönündeki güçlü taahhüdünü içeren Kaliteli İşler Yol Haritası'nı sundu. Komisyon ayrıca, teknolojik, ekonomik ve toplumsal değişimlere ayak uydururken işçilerin haklarını güvence altına almayı amaçlayan yeni bir yasa teklifi olan Kaliteli İşler Yasası hakkında ilk aşama istişarelerini başlattı.

Yeterli ücretler ve kaliteli işler, üretkenliği artırmak, Avrupa'nın rekabet gücünü güçlendirmek ve işyerinde yoksulluğa karşı koruma sağlamak için çok önemli. AB'de iş kalitesi genel olarak yüksek olsa da, çalışanlar küresel krizlerin ve artan yaşam maliyetlerinin etkisini hissetmeye devam ediyor.  Aynı zamanda, şirketler hızla değişen küresel ortamda rekabet gücünü korumaya çalışırken işgücü ve beceri eksikliği ile karşı karşıya kalıyor.

Yol Haritası, AB eyleminin en büyük farkı yaratabileceği alanlara odaklanıyor:

• AB genelinde kaliteli işler yaratma ve sürdürme;
• İş dünyasında adalet ve modernleşmeyi sağlama;
• Yeşil, dijital ve demografik dönüşümlerde çalışanları ve işverenleri destekleme;
• Sosyal diyaloğu ve toplu pazarlıkları güçlendirme;
• Haklara, kaliteli kamu hizmetlerine ve yeterli yatırıma etkin erişimi sağlama.

Yol Haritası, Avrupa ve ulusal sendikalar ve işveren örgütleri (“sosyal ortaklar”) ile yapılan kapsamlı istişarelere dayalı olarak geliştirildi. Bu istişareler, AB genelinde yaklaşık 200 kuruluşu harekete geçirdi ve tüm üye devletlerde 50'den fazla tartışma yapılmasını sağladı.

Kaliteli İş Yasasına Doğru

Başkan von der Leyen’in 2025'teki AB konuşmasında ve Komisyon’un 2026 çalışma programında açıkladığı gibi,Komisyon 2026'da bir Kaliteli İşler Yasası önerecek. Yeni yasa, üretkenliği ve rekabet gücünü desteklerken çalışanları koruyan AB kurallarını güncelleyecek.

Bugün yapılan ilk aşama istişare, iş kalitesini iyileştirmek için AB'nin alacağı önlemlerin yönü hakkında sosyal ortakların görüşlerini almayı amaçlıyor. İstişare, gelecekteki yasanın kapsayabileceği birkaç alanı vurguluyor:

• İş yerinde algoritmik yönetim ve yapay zeka (AI): Dijital araçlar artık çalışma hayatının merkezinde yer alıyor. Yapay zeka, zaman tasarruf sağlar ve üretkenliği artırabilir. Ancak Avrupalıların %84'ü bu teknolojilerin iş yerinde dikkatli bir şekilde yönetilmesi gerektiğine inanıyor.
• İşyerinde Güvenlik ve Sağlık: Yeni teknolojiler ve mobil dijital ekipmanlar işyerlerini dönüştürdü ve uzaktan çalışmayı yaygınlaştırdı.  İşyerinde psikososyal ve ergonomik riskler arttı ve bu da işyerinde güvenlik ve sağlıkla ilgili AB kurallarının güncellenmesi gerektiğini ortaya koydu. AB-OSHA'nın son anketine göre, 2025 yılında çalışanların %29'u işlerinden kaynaklanan veya işleri nedeniyle kötüleşen stres, kaygı veya depresyon yaşadığını bildirirken, bu oran 2022 yılında %27 idi.
• Alt yüklenicilik: Alt yüklenicilik, şirketlerin uzmanlığa erişmesine ve yenilik yapmasına yardımcı oluyor. Ancak, özellikle uzun ve karmaşık alt yüklenicilik zincirlerinde, kötüye kullanımlara ve iş, sağlık ve güvenlik düzenlemelerine uyulmamasına da yol açabiliyor.
• Adil geçiş: Yeşil ve dijital dönüşümler, AB genelindeki şirketleri yeniden yapılandırmaya itiyor ve hem çalışanlar hem de işverenler için büyük zorluklar yaratıyor.
• Uygulama ve sosyal ortakların rolü: Çalışanların haklarından yararlanabilmeleri için güçlü bir uygulama şart. Kayıt dışı çalışma ve zayıf uyum gibi süregelen sorunlar, iş kalitesini ve adil rekabeti zayıflatıyor.

Bu yeni danışma süreci, Ekim 2025'te tamamlanan bağlantı kesme ve uzaktan çalışma hakkı danışma sürecini tamamlayacak.

Sonraki Adımlar

Sosyal ortaklarla gelecekteki Kaliteli İşler Yasası hakkında ilk aşama istişare süreci 29 Ocak 2026 tarihine kadar devam edecek.

Arka plan

Başkan von der Leyen, AB'de rekabetçilik ve refahı sağlamak için 2024-2029 Siyasi Kılavuzlarında Kaliteli İşler Yol Haritasını duyurdu.

Kaliteli İşler Yol Haritası, Rekabet Gücü Pusulası, Beceri Birliği, Temiz Sanayi Anlaşması gibi çeşitli girişimlere dayanıyor ve bunların tümü, kaliteli işlerin rekabet gücü, sürdürülebilir büyüme ve güçlü bir Avrupa sosyal modeli için anahtar rol oynadığını vurguluyor. Yol Haritasının öncelikleri, ulusal ve bölgesel ortaklık fonlarının en az %14'ünü AB'nin sosyal hedeflerine ayıran Çok Yıllı Mali Çerçeve önerisinde yansıtılıyor.

Daha fazla bilgi için

Kaliteli İşler Yol Haritası: İletişim

Sorular ve Cevaplar

Bilgi sayfası

Kaliteli İşler Yasası ile ilgili ilk aşama istişaresi

Web sayfası: Rekabet gücü

Alıntı(lar)

Avrupa'daki her iş, kaliteli bir iş olmalıdır. Bu sayede yetenekleri çekebilir, işyerinde yoksulluğu azaltabilir ve Avrupa'nın rekabet gücünü ve sosyal uyumunu güçlendirebiliriz. Bugünkü Yol Haritası, işyerlerinin modernleşmesi sürecinde çalışanların haklarını korumak ve onlara destek olmak amacıyla Kaliteli İşler Yasası'nın önünü açıyor.

Roxana Mînzatu, Sosyal Haklar ve Beceriler, Kaliteli İşler ve Hazırlıktan Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı