Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευτεί να επιτύχει μηδενικές καθαρές εκπομπές CO2 έως το 2050. Ενώ το μεγαλύτερο μέρος αυτής της προσπάθειας θα προέλθει από τη μείωση των σημερινών επιπέδων εκπομπών κατά τα επόμενα έτη, θα χρειαστούμε επίσης τεχνολογίες που θα μπορούν να δεσμεύουν το CO2 ή να το απομακρύνουν απευθείας από την ατμόσφαιρα και στη συνέχεια να το αποθηκεύουν ή να το χρησιμοποιούν. Οι τεχνολογίες αυτές θα επικεντρωθούν σε τομείς στους οποίους η μείωση των εκπομπών είναι ιδιαίτερα δύσκολη ή δαπανηρή, όπως για παράδειγμα οι εκπομπές διεργασίας από τσιμέντο ή την παραγωγή ενέργειας από απόβλητα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή εξέδωσε σήμερα ανακοίνωση για τη βιομηχανική διαχείριση του άνθρακα, η οποία παρέχει λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι τεχνολογίες αυτές θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών κατά 90 % έως το 2040 και στην επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.
Στην πράξη για τη βιομηχανία των μηδενικών καθαρών εκπομπών, η Επιτροπή πρότεινε στην ΕΕ να αναπτύξει τουλάχιστον 50 εκατομμύρια τόνους δυναμικότητας αποθήκευσης CO2ετησίως έως το 2030. Με βάση την εκτίμηση επιπτώσεων σχετικά με τον συνιστώμενο από την ΕΕ στόχο για το κλίμα για το 2040, ο αριθμός αυτός θα πρέπει να αυξηθεί σε περίπου 280 εκατ. τόνους έως το 2040. Η ανακοίνωση για τη βιομηχανική διαχείριση του άνθρακα καθορίζει μια ολοκληρωμένη πολιτική προσέγγιση για την επίτευξη αυτών των στόχων.
Μια ευρωπαϊκή προσέγγιση για τη βιομηχανική διαχείριση του άνθρακα
Η σημερινή ανακοίνωση προσδιορίζει ένα σύνολο δράσεων που πρέπει να αναληφθούν σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο ώστε να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών και η αναγκαία υποδομή για τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς CO2 στην Ευρώπη τις επόμενες δεκαετίες. Η Επιτροπή θα αρχίσει προπαρασκευαστικές εργασίες για μια πιθανή μελλοντική δέσμη κανονιστικών μέτρων για τη μεταφορά και την αποθήκευση CO2, η οποία θα εξετάζει ζητήματα όπως η διάρθρωση της αγοράς και του κόστους, η πρόσβαση τρίτων μερών, τα πρότυπα ποιότητας CO2 ή τα επενδυτικά κίνητρα για νέες υποδομές. Το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) της Επιτροπής δημοσίευσε σήμερα έκθεση σχετικά με το μελλοντικό δίκτυο μεταφορών CO2 για την Ευρώπη και τις σχετικές επενδυτικές ανάγκες.
Η Επιτροπή θα αξιολογήσει επίσης τους όγκους CO 2 που πρέπει να απομακρυνθούν απευθείας από την ατμόσφαιρα (βιομηχανικές απορροφήσεις άνθρακα) για την εκπλήρωση των φιλοδοξιών της ΕΕ για μείωση των εκπομπών για το 2040 και το 2050 και θα αξιολογήσει τους γενικούς στόχους και τα μέτρα πολιτικής για την επίτευξή τους. Αυτό θα περιλαμβάνει αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο θα μπορούσαν να καταλογιστούν οι απορροφήσεις και η μόνιμη αποθήκευση στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ).
Για να συμβάλει στην κλιμάκωση της αγοράς δέσμευσης και μόνιμης αποθήκευσης εκπομπών CO2, η Επιτροπή θα καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές για τις διαδικασίες αδειοδότησης έργων και θα δημιουργήσει έναν άτλαντα πιθανών τόπων αποθήκευσης. Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα αναπτύξει επίσης ένα εργαλείο συγκέντρωσης για την αντιστοίχιση των προμηθευτών CO2 με τους φορείς εκμετάλλευσης μεταφορών και αποθήκευσης και τους αγοραστές CO2. Στόχος της Επιτροπής είναι να θεσπίσει ένα σαφές πλαίσιο λογιστικής καταγραφής του άνθρακα για τη χρήση του δεσμευμένου CO2 ως πόρου, το οποίο θα αντικατοπτρίζει τα κλιματικά οφέλη της χρήσης του CO2 ως πόρου στις βιομηχανικές διεργασίες. Αυτό θα συμβάλει στην ενίσχυση της υιοθέτησης βιώσιμων ανθρακούχων εκπομπών στους βιομηχανικούς τομείς.
Δημιουργία ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος για μια αξιακή αλυσίδα CO2 στην ΕΕ
Για να υλοποιηθούν επιτόπου βιομηχανικά έργα διαχείρισης του άνθρακα, η Επιτροπή καθορίζει σήμερα μια σειρά οριζόντιων δράσεων που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα ελκυστικότερο περιβάλλον για επενδύσεις.
- Επενδύσεις και χρηματοδότηση: Η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα πρέπει να προωθήσουν περαιτέρω τα βιομηχανικά έργα διαχείρισης του άνθρακα στο πλαίσιο των προγραμμάτων ενεργειακής υποδομής της ΕΕ και θα μπορούσαν να εξετάσουν σημαντικά έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ). Η Επιτροπή θα αξιολογήσει κατά πόσον ορισμένα έργα δέσμευσης CO2 μπορούν ήδη να υποστηριχθούν με μηχανισμούς χρηματοδότησης που βασίζονται στην αγορά, όπως ανταγωνιστικές δημοπρασίες ως υπηρεσία στο πλαίσιο του Ταμείου Καινοτομίας.
- Έρευνα, καινοτομία και ευαισθητοποίηση του κοινού: Η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο ενίσχυσης της χρηματοδότησης για έρευνα και καινοτομία σε βιομηχανικά έργα διαχείρισης του άνθρακα μέσω υφιστάμενων μέσων, ιδίως του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και του Ταμείου Καινοτομίας. Η Επιτροπή θα υποστηρίξει επίσης τη δημιουργία μιας πλατφόρμας ανταλλαγής γνώσεων για έργα δέσμευσης, χρήσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCUS). Σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα αυξήσει την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τις τεχνολογίες αυτές, μεταξύ άλλων αναδεικνύοντας τα οφέλη τους και συζητώντας τις πιθανές ανταμοιβές για τις τοπικές κοινότητες.
- Διεθνής συνεργασία: Η Επιτροπή θα επιταχύνει τη συνεργασία με διεθνείς εταίρους για τη βιομηχανική διαχείριση του άνθρακα, ιδίως όσον αφορά την εναρμόνιση της υποβολής εκθέσεων και της λογιστικής καταγραφής των δραστηριοτήτων διαχείρισης άνθρακα και θα διασφαλίσει ότι τα διεθνή πλαίσια τιμολόγησης του άνθρακα λαμβάνουν υπόψη τις απορροφήσεις για την αντιμετώπιση των εκπομπών σε τομείς που είναι δύσκολο να μειωθούν.
Ιστορικό
Η βιομηχανική διαχείριση άνθρακα αναφέρεται σε ένα σύνολο τεχνολογιών που αποσκοπούν στη δέσμευση ή την αφαίρεση του CO2 απευθείας από την ατμόσφαιρα, τη μεταφορά και τη μόνιμη αποθήκευση ή χρήση του. Η Επιτροπή παρέχει ήδη ένα κανονιστικό πλαίσιο για την ασφαλή μεταφορά και αποθήκευση CO2 μέσω της οδηγίας 2009/31/ΕΚ σχετικά με την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς (οδηγία CCS). Η δέσμευση και χρήση άνθρακα (CCU) ρυθμίζεται από την οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η οποία προωθεί τα ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης και, μεταξύ άλλων, τα καύσιμα που παράγονται από δεσμευμένο CO2.
Επιπλέον, το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) τιμολογεί τις εκπομπές CO2 και, από το 2013, έχει παράσχει κίνητρα για τη δέσμευση CO2 για μόνιμη αποθήκευση. Συμβάλλει επίσης στη χρηματοδότηση βιομηχανικών έργων διαχείρισης του άνθρακα μέσω του Ταμείου Καινοτομίας, το οποίο ήδη στηρίζει τη δέσμευση 10 εκατ. τόνων CO2 ετησίως από το 2027 για μόνιμη αποθήκευση. Το 2022 η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση για ένα εθελοντικό πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ για την πιστοποίηση των απορροφήσεων άνθρακα. Αυτό θα ενισχύσει ιδίως τις καινοτόμες βιομηχανικές τεχνολογίες απορρόφησης άνθρακα, όπως η βιοενέργεια με δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (BioCCS) ή η άμεση δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα στον αέρα (DACCS).
Η σημερινή στρατηγική αποτελεί συνέχεια ανοικτής δημόσιας διαβούλευσης που διεξήχθη το 2023 και βασίζεται στις προσπάθειες που έχουν ήδη αναληφθεί στο πλαίσιο του φόρουμ CCUS, καθώς και από διάφορα κράτη μέλη στον τομέα αυτό. Επί του παρόντος, 20 κράτη μέλη έχουν συμπεριλάβει λύσεις βιομηχανικής διαχείρισης του άνθρακα στα προσχέδια των εθνικών σχεδίων τους για την ενέργεια και το κλίμα.
Περισσότερες πληροφορίες
Ανακοίνωση για τη βιομηχανική διαχείριση του άνθρακα
Δελτίο Τύπου σχετικά με τον κλιματικό στόχο για το 2040
Ανακοίνωση σχετικά με τον κλιματικό στόχο για το 2040
Δέσμευση, αποθήκευση και χρήση διοξειδίου του άνθρακα
Δέσμευση, χρησιμοποίηση και αποθήκευση άνθρακα
Δηλώσεις
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία εργάζεται σκληρά για τη μείωση των εκπομπών της, αλλά υπάρχουν ορισμένοι τομείς στους οποίους οι διαδικασίες είναι ιδιαίτερα δύσκολο να προσαρμοστούν και η εφαρμογή των αλλαγών είναι δαπανηρή. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να ενισχύσουμε την καινοτομία στις τεχνολογίες δέσμευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης άνθρακα, ώστε να καταστούν αποτελεσματικές λύσεις για το κλίμα. Η επιτάχυνση της ανάπτυξής τους θα μας βοηθήσει να επιτύχουμε τις φιλοδοξίες μας για το κλίμα, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας μας, ιδίως σε περιόδους σημαντικών γεωπολιτικών αλλαγών. Στο πλαίσιο αυτό, εντείνουμε επίσης τη συνεργασία μας με βασικούς βιομηχανικούς τομείς, αλλά και με τους πολίτες, ώστε να διασφαλιστεί ότι η μετάβαση πραγματοποιείται με κοινωνικά δίκαιο τρόπο.
Maroš Šefčovič, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος αρμόδιος για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, τις Διοργανικές Σχέσεις και τη Διερεύνηση Προοπτικών
Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η ενεργειακή απόδοση παραμένουν στο επίκεντρο της πορείας προς την κλιματική ουδετερότητα, αλλά για την επίτευξη μηδενικών καθαρών εκπομπών θα χρειαστούμε επίσης τεχνολογίες για την αφαίρεση, τη δέσμευση, τη μεταφορά, την αποθήκευση και τη χρήση CO2. Με τη στρατηγική που παρουσιάζουμε σήμερα, θέλουμε να δημιουργήσουμε μια ευρωπαϊκή αγορά CO2. Με τη σωστή υποστήριξη και συντονισμό των έργων και το κατάλληλο νομικό πλαίσιο για τις υποδομές και τα πρότυπα CO2, μπορούμε να στηρίξουμε την ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών στην ΕΕ. Οι τεχνολογίες διαχείρισης του άνθρακα θα μας επιτρέψουν όχι μόνο να μειώσουμε τις εκπομπές, αλλά και να καταστήσουμε τη βιομηχανία μας καθαρότερη και πιο ανταγωνιστική.
κ. Κάντρι Σίμσον, επίτροπος Ενέργειας
Η Επιτροπή συνέστησε σήμερα στην Ευρώπη να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 90 % έως το 2040. Για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας. Αυτό θα επιτευχθεί κυρίως με τη μείωση των εκπομπών, αλλά η πράσινη μετάβαση θα απαιτήσει επίσης την ανάπτυξη τεχνολογιών για τη δέσμευση του CO2 και την απομάκρυνσή του από την ατμόσφαιρα. Αυτό αποτελεί μέρος του ευρωπαϊκού χώρου λύσεων, ιδίως για τη βαριά βιομηχανία, όπου οι εκπομπές δεν μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως. Σήμερα προτείνουμε έναν νέο και συγκεκριμένο χάρτη πορείας για την τόνωση και τη χρηματοδότηση αυτής της τεχνολογίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η στρατηγική αυτή θα δημιουργήσει ένα επιχειρηματικό περιβάλλον για το CO2 και θα μας βοηθήσει στην πορεία μας προς μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2050.
Wopke Hoekstra, Commissioner for Climate Action
Λεπτομέρειες
- Ημερομηνία δημοσίευσης
- 6 Φεβρουαρίου 2024
- Ημερομηνία δημοσίευσης
- Αντιπροσωπεία στην Κύπρο