Komisyon, Rusya'nın AB’ye gaz ve petrol ithalatının aşamalı olarak durdurulmasını önerdi

AB, Avrupa Komisyonu tarafından bugün sunulan bir yasa teklifi ile, 2027 yılının sonuna kadar Rus gaz ve petrol ithalatını kademeli ve etkin bir şekilde durduracak. Bu, AB'nin Rus fosil yakıtlarına bağımlılık nedeniyle piyasa ve ekonomik güvenlik risklerine maruz kalmasını sona erdirecek ve nihayetinde Birliğin enerji bağımsızlığını ve rekabet gücünü artıracak.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen şunları söyledi: “Rusya defalarca enerji kaynaklarını silah haline getirerek bize şantaj yapmaya çalıştı. Musluğu kapatmak ve Avrupa'da Rus fosil yakıtları dönemini tamamen sona erdirmek için net adımlar attık."

Bugünkü yasa teklifi, Komisyon’un geçen ay kabul ettiği REPowerEU Yol Haritası' nı takip ediyor. Temiz geçişi sürdürürken, dayanışma ruhu içerisinde Rus gaz ithalatının kademeli ve iyi koordine edilmiş bir şekilde aşamalı olarak durdurulmasına yönelik AB çapında bir plan ortaya koymaktadır. Bugünkü teklif, AB'nin enerji arzının güvenliğini korumak için tasarlanmış olup, beraberindeki analizde açıklandığı gibi fiyatlar ve piyasalar üzerindeki herhangi bir etkiyi sınırlamaktadır.

Küresel gaz piyasasında yeterli alternatif tedarikçilerin bulunması, Birlik gaz piyasasının iyi bir şekilde birbirine bağlı olması ve AB'de yeterli ithalat altyapısının mevcut olması nedeniyle, kalan Rus gazı hacimleri önemli bir ekonomik etki veya arz güvenliği riski olmaksızın aşamalı olarak devre dışı bırakılabilir. Buna ek olarak, bugünkü teklif, şirketlere sağlam bir yasal çerçeve sunarken gaz piyasalarının gerçekliğine cevap verecek yerleşik güvenceler içeriyor.

Genel olarak, Rus fosil yakıtlarının aşamalı olarak kaldırılması, Rekabetçilik Pusulası, Temiz Endüstriyel Anlaşma ve Uygun Fiyatlı Enerji Eylem Planı hedeflerine önemli bir katkıda bulunacak ve bu da daha temiz ve bağımsız bir enerji sisteminin ekonomiyi canlandırmaya nasıl yardımcı olduğunu ve aynı zamanda Avrupa'nın karbonsuzlaştırma hedeflerini de desteklediğini vurguluyor.

Rus fosil yakıtlarının kademeli ve koordineli bir şekilde kullanımdan kaldırılması

Önerilen Yönetmelik, Rusya Federasyonu menşeli veya doğrudan ya da dolaylı olarak Rusya Federasyonu'ndan ihraç edilen boru hattı gazı ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) aşamalı olarak kullanımdan kaldırılmasını öngörüyor. Aynı zamanda 2027 yılı sonuna kadar Rus petrol ithalatının tamamen durdurulmasını kolaylaştıracak önlemler de sunuyor.

Üye Devletlerin, Rus gaz ve petrol ithalatının kademeli olarak ortadan kaldırılmasına yönelik kesin tedbirler ve kilometre taşları içeren çeşitlendirme planları sunmaları gerekecek.

Öngörülen kademeli ithalat yasağı uyarınca, yeni sözleşmeler kapsamında Rus gazı ithalatı 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yasaklanacak. Mevcut kısa vadeli sözleşmeler kapsamındaki ithalat 17 Haziran 2026 itibariyle durdurulacak, ancak karayla çevrili ülkelere teslim edilen ve 2027 sonuna kadar izin verilecek olan uzun vadeli sözleşmelere bağlı boru hattı gazı bunun dışında olacak. Uzun vadeli sözleşmeler kapsamında ithalat 2027 yılı sonuna kadar durdurulacak.

Rusya'dan gelen veya Rus yükleniciler tarafından kontrol edilen müşteriler için LNG terminal hizmetlerine yönelik uzun vadeli sözleşmeler de yasaklanacak. Bu, terminal kapasitesinin alternatif tedarikçilere yönlendirilmesini sağlayacak ve sonuçta enerji piyasalarının dayanıklılığını artıracak.

Bu adımlı yaklaşım, Rus gazının ithalatını etkili bir şekilde durdurmaya yardımcı olurken, Birlik' teki enerji fiyatları üzerindeki olası etkileri sınırlandıracak ve arz güvenliği açısından herhangi bir riskten kaçınılmasını sağlayacak. Komisyon, tüm süreç boyunca üye devletleri destekleyecek. AB Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı (ACER) ile birlikte, Komisyon Rus gaz ve petrol ithalatının aşamalı olarak durdurulmasının ilerlemesini ve etkilerini yakından izleyecek. Bir veya daha fazla Üye Devletin arzının güvenliği tehdit edildiğinde, Komisyon gerekli acil durum önlemlerini alabilir.

AB piyasalarında Rus gazının şeffaflığını, izlenmesini ve izlenebilirliğini arttıracak hükümler, ithalat yasağının etkili bir şekilde uygulanmasını destekleyecek. Önerilen Yönetmelik uyarınca, Rus gazı için gaz tedarik sözleşmeleri yapan şirketler Komisyon’a bilgi sağlamak zorunda kalacak. Buna ek olarak, Rus gazı ithalatçıları, gümrük makamlarına, ithal edilen gazın gerçek kaynağından Birliğe ithal edildiği noktaya kadar izlediği yolu teyit eden gerekli tüm bilgileri sağlamak zorunda olacak.

Sonraki adımlar

Önerilen Yönetmelik, ortak karar yasama sürecini takip edecek, yani Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin bunu kabul etmesi gerekiyor. Konsey'de kabul edilmesi için nitelikli çoğunluk gerekecek
.

Komisyon, çeşitlendirme çabaları ve altyapı iyileştirmeleri konusunda, özellikle en çok etkilenen Üye Devletlerle çok yakın bir şekilde çalışmaya devam edecek.

Genel Bilgiler

AB liderleri, Mart 2022'deki Versailles Deklarasyonu'nda Rus enerjisinin aşamalı olarak durdurulması konusunda anlaştılar. Ukrayna'daki savaşa ve Rusya'nın enerji kaynaklarını silah haline getirmesine acil bir yanıt olarak Avrupa Komisyonu Mayıs 2022'de REPowerEU Planını ortaya koydu.

REPowerEU Planı kapsamında ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bu yana yaptırımlar yoluyla elde edilen önemli ilerlemeye rağmen 2024 yılında AB’nin Rusya’dan gaz ithalatında toparlanma görüldü. Bu nedenle, Mayıs 2025'te Komisyon, Rusya'nın enerji ithalatının AB çapında aşamasını belirleyen bir plan olan REPowerEU Yol Haritasını ortaya koydu.

Daha fazla bilgi için

Sorular ve Cevaplar

Rusya'dan gaz ithalatının aşamalı olarak durdurulması ve potansiyel enerji bağımlılıklarının izlenmesinin iyileştirilmesi için Yönetmelik Teklifi ve beraberindeki belgeler

Rusya’dan enerji ithalatını sona erdirmek için yol haritası

Alıntı(lar)

Rusya defalarca enerji kaynaklarını silah haline getirerek bize şantaj yapmaya çalıştı. Musluğu kapatmak ve Avrupa'daki Rus fosil yakıtları dönemini sona erdirmek için net adımlar attık.

Ursula von der Leyen, Avrupa Komisyonu Başkanı

Rusya'dan gaz ithal etmek Avrupa için bir güvenlik tehdididir. Bu yüzden Rusya'dan gaz ithalatını yasaklamayı teklif ediyoruz. Bu, enerji bağımsızlığımızı artırırken, Putin’in savaşını finanse etmek için kullandığı gelirleri de azaltacak. Komisyon, özellikle de bu nedenle zorluklarla karşılaşabilecek tüm Üye Devletlerle el ele çalışacak. Bu önerinin bir sonucu olarak hiçbir üye ülke enerjisiz kalmayacak.

Dan Jørgensen, Enerji ve Konuttan Sorumlu Komisyon Üyesi