Bugün Avrupa Komisyonu; bireylerin gelişebileceği, topluma tam olarak katılabileceği ve toplumun istikrarına ve refahına katkı sağlayabileceği şekilde ırkçılıktan arındırılmış bir Avrupa için çağrıda bulunan yeni AB Irkçılık Karşıtı Strateji’yi kabul etti.
Strateji, 2020-2025 AB Irkçılık Karşıtı eylem planına dayanıyor. AB, son beş yılda özellikle ırk ayrımcılığının yarattığı engelleri ele alarak ve ırkçılık karşıtı çalışmaları tüm ilgili AB politikalarına entegre ederek ırkçılıkla mücadelede önemli ilerlemeler kaydetti. Bu ilerlemeye rağmen, ayrımcılıkla ilgili en son Eurobarometer anketi, her üç vatandaştan neredeyse ikisinin hâlâ ırk ayrımcılığını ülkelerinde yaygın bir konu olarak gördüğünü ortaya koyuyor.
Yeni strateji, aşağıdaki yöntemlerle her türlü ırkçılıkla mücadele etmeyi amaçlıyor:
- Ayrımcılık karşıtı AB yasalarının tam olarak kabul edilmesini ve uygulanmasını sağlamak.
- Eğitimde, istihdamda, sağlık hizmetlerinde ve konutlarda engelleri aşmayı ve kapsayıcılığı teşvik etmeyi sürdürmek.
- Toplumun her seviyesinde ırkçılık karşıtı ortaklıklar kurmak.
Yeni stratejideki başlıca eylemler:
Yeni strateji, mevcut ayrımcılık karşıtı yasaların uygulanmasını güçlendirecek. 2000 yılından beri gündemde olan Irk Eşitliği Direktifi, uygulamadaki boşlukları tespit etmek ve gerektiğinde daha güçlü yaptırımlar belirlemek amacıyla değerlendirilecek. Nefret söylemi ve nefret suçuyla mücadele çerçevesi ifade özgürlüğüne tam saygı göstererek pekiştirilecek; bunun için özellikle bireyler güçlendirilecek, Mağdur Hakları Direktifi gibi mevcut AB mevzuatı aracılığıyla mağdurların haklarının gözetilmesi sağlanacak ve çevrim içi nefret suçlarının tanımlarının uyumlaştırılması değerlendirilecek. Strateji ayrıca, standartların karşılanmasını sağlayarak hayati çalışmaları yürütmek için Üye Devletlerdeki eşitlik konusunda faaliyet gösteren organları destekleyecek.
Irkçılık karşıtı çalışmalar, toplum genelinde günlük yaşamda daha da derinleşecek. Farkındalığı artırmak ve kapsayıcılığı teşvik etme sürecine AB’nin her yerinden vatandaşları dâhil etmek için AB genelinde bir eşitlik kampanyası başlatılacak. Devam eden girişimler; eğitim, istihdam, konut ve sağlık gibi önemli alanlarda eşit erişimin sağlanmasına yardımcı olacak. Örneğin Komisyon, sağlık uygulamalarında ön yargıları ortadan kaldırma ve istihdam olanaklarına erişimi iyileştirme konusunda Üye Devletleri destekleyecek. Ayrıca en savunmasız gruplar için konut risklerini ve çözümleri değerlendirmek için bir çalışma yürütecek. Strateji, ayrımcılığı daha iyi anlamak ve ele almak için ulusal yasama çerçeveleri doğrultusunda eşitlikle ilgili verilerin toplanması, analiz edilmesi ve kullanımının geliştirilmesine de katkıda bulunacak.
Birliğin ırkçılıktan ve ırk ayrımcılığından arındırılması ortak çabamızdır. Strateji, toplumun her seviyesinde iş birliğine duyulan ihtiyacı vurguluyor. Uluslararası kuruluşlar, Avrupa kurum ve kuruluşları, Üye Devletler, aday ülkeler, yerel ve bölgesel otoriteler, eşitlik konusunda faaliyet gösteren organlar, özel sektör ve sivil toplum harekete geçmelidir. Irkçılık karşıtı koordinatörün çalışmaları AB kurumları, Üye Devletler, sivil toplum ve akademi arasında yapıcı diyaloğu ve etkileşimi teşvik etmeyi sürdürecek. Komisyon ayrıca bir sonraki Çok Yıllık Finansal Çerçeve kapsamında AgoraEU’nun “Demokrasi, Vatandaşlar, Eşitlik, Haklar ve Değerler” zincirindeki ırkçılık karşıtı sivil toplum örgütlerine desteği artırmayı önerdi.
Sonraki adımlar
AB Irkçılık Karşıtı Strateji 2026-2030; siyahlara karşı ırkçılık, antisemitizm, Asyalılar karşı ırkçılık ve Müslümanlara karşı nefret dâhil olmak üzere her türlü ırkçılıkla mücadele etmeyi amaçlıyor. Komisyon, bu amaçla Üye Devletleri kendi ulusal politikalarını, önlemlerini ve planlarını uygulamada destekleyecek ve ayrımcılıkla mücadele yasalarına uyulmadığı durumlarda harekete geçecek.
Irk Eşitliği Direktifi’nin uygulaması, 2026 yılında yayınlanacak olan dördüncü raporda değerlendirilecek. Rapor, özellikle algoritma odaklı ayrımcılığa neden olabilecek yapay zekâ araçlarının kullanımına ve uygulanmasına odaklanacak.
AB Irkçılık Karşıtı Strateji, mevcut ve gelecekteki diğer AB eşitlik stratejileriyle güçlü bir uyum gösteriyor. Eylemlerinin uygulanması izlenecek ve bunun takibi ara dönem incelemesi olarak sunulacak.
Genel Bilgiler
Komisyon, bireylerin ayrımcılıktan kurtulabileceği bir Eşitlik Birliği’ne tam bağlılığını sürdürüyor. AB Irkçılık Karşıtı Strateji 2026-2030, Başkan Ursula von der Leyen’in siyasi kılavuzlarının ve Komisyon Üyesi Lahbib’in görev mektubunun temel çıktıları arasında yer alıyor.
Irk Eşitliği Direktifi 2000 yılında önerildi ve o zamandan beri uygulanmasına ilişkin üç rapor yayımlandı. Eşitlik konusunda faaliyet gösteren organlar için yeni ve bağlayıcı standartlar, AB genelindeki bu organların bağımsızlığını, yetkilerini ve kaynaklarını güvence altına almak amacıyla Mayıs 2024’te kabul edildi. Davranış Kuralları+ ile de çevrim içi platformların AB ve ulusal yasaların yasa dışı nefret söylemi olarak tanımladığı içeriklerin ele alınma şekli güçlendirildi.
Strateji, AB genelinde ırk ayrımcılığıyla mücadele yolunun oluşturulmasına zemin hazırlayan AB Irkçılık Karşıtı eylem planı 2020-2025’e dayanıyor. Eylem planı kapsamında Üye Devletler, ırkçılığa karşı ulusal eylem planları geliştirmeye ve benimsemeye davet edilmişti. Strateji, rastgele seçilmiş 150 vatandaştan oluşan “Toplumsal Nefretle Mücadeleye İlişkin Avrupa Vatandaşları Paneli”nin tavsiyelerini de dikkate alıyor.
Daha fazla bilgi için
AB Irkçılık Karşıtı Strateji 2026-2030
AB Irkçılık Karşıtı Eylem Planı’nın uygulanmasına dair rapor
Avrupa Birliği’nde Ayrımcılıkla Mücadeleye İlişkin OECD Raporu
Alıntı(lar)
Birliğimizde ırkçılığın yeri yoktur. AB Irkçılık Karşıtı Strateji, bu ilkeyi yasalarımızın uygulanmasını güçlendirme ve ayrımcılıkla mücadele etme eylemlerine dönüştürüyor. Birliğimiz genelinde uygulamada eşitliğin korunmasını sağlamak için harekete geçeceğiz.
Roxana Mînzatu, Sosyal Haklar ve Beceriler, Kaliteli İşler ve Hazırlıktan Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı
Uğruna mücadele ettiğimiz haklar bugün sorgulanıyor ve bazı durumlarda geri çekiliyor. Açık ve kapsayıcı toplumlar, Avrupa’nın içinden ve dışından baskıyla karşılaşıyor. İşte tam da bu noktada Avrupa’nın sağlam durması gerekiyor. Değerlerimizi fısıldama zamanı değil, onlara dayanarak harekete geçme zamanıdır. Irkçılık kapıları kilitler. Avrupa’nın ilk ırkçılık karşıtı stratejisinin amacı, kilitleri açmak ve sessizlik yerine liderliği seçmektir. Net bir çizgi çiziyoruz ve geriye gitmiyoruz. Çeşitliliği ve kapsayıcılığı savunacak, herkesin tam potansiyeline ulaşmak için adil bir şansa sahip olduğu bir Birlik kuracağız.
Hadja Lahbib, Eşitlik, Hazırlık ve Kriz Yönetimi Komisyon Üyesi
Detaylar
- Yayın tarihi
- 20 Ocak 2026
- Yazar
- Representation in Cyprus