Avrupa Komisyonu bugün, biri AB adaları, diğeri AB kıyı toplulukları için olmak üzere iki özel stratejiyi kabul etti; bu stratejiler, her iki bölge türünü de desteklemek ve uzun vadeli potansiyellerini ortaya çıkarmak amacıyla ilk kez koordineli bir Avrupa yaklaşımı ortaya koyuyor.
Bu iki girişim, aşağıdakilerin özel ihtiyaçlarına ve kendine özgü zorluklarına yönelik hedef odaklı bir yaklaşım getiriyor:
- 16 AB üye devletinde 4.000’den fazla adada yaşayan 17 milyon insan;
- 22 AB üye devletinde 70.000 km uzunluğundaki AB kıyı şeridi boyunca ve kıyı bölgelerinde yaşayan 95 milyon insan.
Bu amaçla Komisyon, ekonomi, bağlantılılık, enerji, çevre, demografi ve güvenliği entegre bir şekilde ele alan tutarlı ve bütüncül bir yaklaşım önermekte ve bu bölgelerin karşılaştığı zorlukları fırsatlara ve kalıcı güçlere dönüştürmeyi hedefliyor. Bu, söz konusu bölgelerin özel ihtiyaçlarının gelecekteki tekliflere tam olarak yansıtılmasını ve daha geniş AB öncelikleri ile uyumlu hale getirilmesini de içeriyor.
AB adalarının çoğu, coğrafi izolasyon, sınırlı ulaşım bağlantıları, yüksek ulaşım maliyetleri ve seyahat süreleri, küçük ve parçalanmış pazarlar, turizme aşırı bağımlılık, fosil yakıtlara aşırı güven, iklim değişikliğine karşı kırılganlık, demografik düşüş, su kıtlığı, temel hizmetlere erişimin kısıtlılığı ve ada olmanın getirdiği diğer ek maliyetler gibi, ekonomik sürdürülebilirliklerini ve yaşam kalitelerini etkileyen ortak zorluklarla karşı karşıya.
Kara ve denizin kesiştiği noktada yer alan Avrupa’nın kıyı toplulukları hayati bir varlık. Bu bölgeler, zengin çevresel, kültürel ve denizcilik mirasını, sürdürülebilir mavi ekonomiyi teşvik etme yönündeki güçlü potansiyelle birleştiriyor. Aynı zamanda, Avrupa’nın kıyı toplulukları, uzun vadeli dayanıklılıklarını ve ekonomik büyümelerini etkileyen iklim değişikliği, deniz ve kıyı biyolojik çeşitliliğinin kaybı ile deniz kirliliğinin en ön saflarında yer alıyor. Bazıları ayrıca, dengesiz turizm, uygun fiyatlı konut sıkıntısı, ekonomik faaliyetlerin mevsimselliği ve sınırlı iş imkânları gibi ek baskılarla karşı karşıya kalıyor; bu da gençlerin göçüne ve ekonomik istikrarsızlığa yol açıyor.
Bu nedenle, özel olarak tasarlanmış bir yaklaşım hayati önem taşıyor. Bu iki strateji birbirini tamamlayarak, ortak baskılarla mücadele ederken hem adaların hem de kıyı topluluklarının kendine özgü gerçeklerine yanıt veriyor.
Bu birbiriyle bağlantılı baskıların farkında olan AB, ekonomik fırsatları, yaşam kalitesini ve dayanıklılığı güçlendirmek amacıyla mevcut politikalar ve finansman kaynakları çerçevesinde uyumlu bir yapı oluşturmak üzere birbirini tamamlayan bu iki stratejiyi geliştirdi.
Avrupa adaları için geleceğe dönük bir strateji
Strateji, adaların ihtiyaçlarını entegre etmeyi ve karşılaştıkları zorlukları, özel ihtiyaçlarına uyarlanmış daha geniş kapsamlı AB politikalarına yansıtmayı amaçlıyor. Strateji, dört temel sütun etrafında yapılandırıldı:
- Ekonomik kalkınma, bağlantılılık, rekabet gücü ve inovasyon: girişimciliği, çeşitlendirilmiş yerel ekonomileri, sürdürülebilir turizmi ve dijitalleşmeyi teşvik ederken, ada ekonomilerini kısıtlayan bağlantılılık eksikliklerini gidermek.
- Enerji güvenliği, çevrenin korunması ve iklim direnci: karbonsuzlaşmanın hızlandırılması, yenilenebilir enerji, iklime uyum ve biyolojik çeşitliliğin korunması.
- Topluluklar ve demografi: nüfus azalmasını tersine çevirmek ve gençleri bölgede tutmak için kamu hizmetleri, sağlık hizmetleri, konut, eğitim ve sosyal içermenin güçlendirilmesi.
- Güvenlik ve kriz hazırlığı: iklim kriziyle bağlantılı doğal afetlere, denizcilik risklerine ve ortaya çıkan diğer tehditlere karşı direncin güçlendirilmesi.
Bu strateji, AB kurumları ile adaların çıkarlarını temsil eden paydaşlar arasında düzenli bir diyalog kurulmasını ve kapasite geliştirme ile iyi uygulamaların paylaşımı da dahil olmak üzere çeşitli teknik destek tedbirlerini teşvik ediyor. Üye Devletler, gelecekteki Ulusal ve Bölgesel Ortaklık Planlarına, bağlantı, hizmetler ve altyapı gibi alanlarda ada niteliğiyle bağlantılı olanlar da dahil olmak üzere, adaların kalkınmasına yönelik hedefli tedbirleri dahil etmeye davet ediliyor. Üye Devletler ayrıca, adalar için entegre stratejileri teşvik etmek ve daha iyi işbirliğini kolaylaştırmak amacıyla bölgesel yatırım araçları geliştirmeye davet ediliyor.
Müreffeh kıyı toplulukları için bir strateji
Kıyı toplulukları stratejisi üç önceliğe odaklanıyor:
- Refahı artırmak amacıyla, dinamik, rekabetçi ve çeşitlendirilmiş bir mavi ekonomiyi teşvik ederek inovasyonu ve balıkçılık turizmi, biyoekonomi ve açık deniz yenilenebilir enerji gibi yeni iş modellerini destekler ve yüksek kaliteli istihdam fırsatları yaratıyor.
- Dirençliliği güçlendirmek amacıyla, özellikle yakın zamanda sunulan OceanEye girişiminin uygulanması yoluyla iklim değişikliğine ve daha geniş kapsamlı çevresel, ekonomik, sosyal ve güvenlik sorunlarına uyum yeteneğini artırıyor.
- Yaşanabilirliği artırmak amacıyla, denizcilik kültürü, mirası ve yerel kimliği korurken, her yaştan insanın çalışabileceği, yaşayabileceği ve çevresinin tadını çıkarabileceği canlı, kapsayıcı ve çekici yerlerin oluşmasını teşvik ediyor.
Strateji, uzak balıkçı köylerinden büyük liman şehirlerine kadar kıyı topluluklarının çeşitli ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak, özelleştirilmiş ve yerel öncülüğünde çözümleri vurguluyor.
Temel önlemler şunları içeriyor:
- Yakında yürürlüğe girecek Okyanus Paktı aracılığıyla deniz alan planlamasında kıyı topluluklarının güçlendirilmesi, okyanusun doğal sermayesinin sürdürülebilir kullanımının teşvik edilmesi, iklim değişikliğine uyumun desteklenmesi ve sürdürülebilir büyüme fırsatlarının yaratılması.
- Gelecekteki AB Mavi Biyoekonomi İnovasyon Girişimi kapsamında, yerel toplulukların öncülüğündeki projeler yoluyla kıyı bölgelerindeki mavi biyoekonomi kümelenmelerini ve tedarik zincirlerini desteklemek.
- Mavi ekonomi hizmetleri için yeni fırsatlar yaratmak ve kıyı toplulukları için gelir kaynağı sağlamak amacıyla mavi karbon kredileri için bir sertifikasyon sistemi geliştirmek.
- Avrupa Yatırım Bankası ile AB’nin İklim Değişikliğine Uyum ve Okyanuslarımızı ve Sularımızı Yeniden Canlandırma Misyonlarını da dahil ederek, risk değerlendirmelerinin artırılması, yatırım haritalandırması ve kıyı uyumuna yönelik kapasite geliştirme desteği yoluyla iklim direncini artırmak.
Genel Bilgiler
AB, Kıbrıs, İrlanda ve Malta olmak üzere üç ada ülkesi de dahil olmak üzere 16 üye devlette 4.000’den fazla yerleşim adasına ev sahipliği yapıyor ve bu adalarda yaklaşık 17 milyon kişi yaşıyor. Bu adalar, AB’nin kimliğinin, ekonomisinin, tarihinin ve kültürel mirasının hayati bir parçası. AB Adalar Stratejisi, paydaşların Kanıt Çağrısına yaptıkları katkılar da dahil olmak üzere kapsamlı bir kamu istişaresine dayanmaktadır; ayrıca, uzun süredir özel bir politika çerçevesi oluşturulmasını savunan Avrupa Parlamentosu, Bölgeler Komitesi, Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi ile ada topluluklarının görüşleri de bu stratejinin temelini oluşturuyor.
Öte yandan, AB nüfusunun %21’ini oluşturan 95 milyon kişi, 22 Üye Devletteki 70.000 km’lik AB kıyı şeridi boyunca veya kıyı bölgelerinde ikamet ediyor. AB Kıyı Toplulukları Stratejisi de benzer şekilde bir kamu Kanıt Çağrısından yararlanarak, stratejinin geliştirilmesinde yerel seslerin etkili olmasını sağladı.
Her iki strateji de 2025'te başlatılan Avrupa Okyanus Paktı ile uyumlu ve iklim eylemi, uyum ve sürdürülebilir kalkınma konusunda daha geniş AB politikalarını tamamlıyor. Bununla birlikte, AB’nin En Uzak Bölgeleri, Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 349. maddesi uyarınca sahip oldukları benzersiz statü dikkate alınarak ayrı ve özel bir stratejiyle ele alındığından, bu tekliflerin kapsamı dışında. Söz konusu strateji, bu yılın ilerleyen aylarında sunulacak.
Daha fazla bilgi için
İletişim - AB kıyı toplulukları
AB adaları stratejisi hakkında bilgi formu
AB kıyı toplulukları stratejisine ilişkin bilgi formu
Alıntı(lar)
“Avrupa Birliği ilk kez, adaları ve kıyı toplulukları için benzersiz zorluklarını ve yüksek potansiyellerini tanıyan özel stratejiler geliştirdi. Ulaşımı iyileştirerek, yeşil enerjiyi teşvik ederek, yerel ekonomileri güçlendirerek ve demografik zorlukları ele alarak, engelleri fırsatlara dönüştürecek ve bu bölgeleri sürdürülebilir ve rekabetçi bir Avrupa için kilit öneme sahip hale getireceğiz.” Raffaele Fitto, Uyum ve Reformlardan Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı
“95 milyon insanın yaşadığı Avrupa kıyıları, ekonomimiz ile okyanusun kesiştiği yerdir. Oysa deniz seviyesinin yükselmesinden biyolojik çeşitliliğin kaybına kadar uzanan iklim değişikliği, bu bölgeleri tehlikeye atıyor. Kıyı Stratejimiz, mavi ekonomiyi güçlendirerek, altyapıyı iklim değişikliğine karşı dayanıklı hale getirerek ve kültürel mirası koruyarak bu bölgelerin geleceğini güvence altına alıyor. Baltık Denizi’ndeki rüzgâr santrallerinden Portekiz’deki balıkçılık turizmine kadar, tehditleri fırsatlara dönüştürüyoruz.” Costas Kadis, Balıkçılık ve Okyanuslardan Sorumlu Komisyon Üyesi
- Yayın tarihi
- 10 Haziran 2026
- Yazar
- Representation in Cyprus