Komisyon, Dijital Hizmetler Yasası kapsamında Facebook ve Instagram'a karşı resmi dava başlattı

Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen şunları söyledi: "Bu Komisyon, Avrupa vatandaşlarını üçüncü ülkeler tarafından hedeflenen dezenformasyon ve manipülasyona karşı korumak için araçlar yarattı. Kuralların ihlal edildiğinden şüphelenirsek harekete geçeriz. Bu her zaman için geçerlidir, ancak özellikle bazı zamanlarda Büyük dijital platformların buna yeterli kaynak ayırma konusundaki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekiyor ve bugün alınan karar, demokrasilerimizi koruma konusunda ne kadar ciddi olduğumuzu gösteriyor. Bugün Prag'da Başbakan Fiala'ya teşekkür etmek istiyorum. Belçika'nın Üye Devletler arasında bilgi alışverişi için acil durum mekanizmasını harekete geçirmesinin yanı sıra konunun Avrupa düzeyinde gündeme getirilmesinde oynadığı aktif rol için de ayrıca teşekkür ederiz."

Şüpheli ihlaller, Meta'nın yanıltıcı reklamlara ve hizmetlerindeki siyasi içeriğe ilişkin politikalarını ve uygulamalarını kapsıyor. Söz konusu ihlaller, aynı zamanda, Meta'nın, gerçek zamanlı kamuya açık analiz aracı CrowdTangle'ı yeterli başka bir araçla değiştirmeden kullanımdan kaldırıldığı bir ortamda, Avrupa Parlamentosu seçimleri öncesinde etkili bir üçüncü taraf gerçek-zamanlı sivil söylemin ve seçim izleme aracının mevcut olmamasıyla da ilgilidir. 

Ayrıca Komisyon, hizmetlerdeki yasa dışı içeriğin işaretlenmesine yönelik mekanizmanın (“Bildirim ve Eylem”) yanı sıra kullanıcı telafisi ve dahili şikâyet mekanizmalarının Dijital Hizmetler Kanununun gereklerine uygun olmadığından ve araştırmacıların Meta'nın kamuya açık verilere erişimini sağlamasındaki eksiklikler olduğundan şüpheleniyor. Davaların açılması, Meta tarafından Eylül 2023'te gönderilen risk değerlendirme raporunun ön analizine ve Meta'nın Komisyon'un yasa dışı içerik ve dezenformasyon, veri erişimi, reklamsız politika aboneliği ve üretken yapay zeka , kamuya açık raporlar ve Komisyonun kendi analizi gibi resmi Bilgi Talepleri ile ilgili verdiği yanıtlara dayanıyor. 

Mevcut işlemler aşağıdaki alanlara odaklanacak:

• Aldatıcı reklamlar ve dezenformasyon. Komisyon, Meta'nın AB'de aldatıcı reklamların, dezenformasyon kampanyalarının ve eşgüdümlü orijinal olmayan davranışların yayılmasıyla ilgili DSA yükümlülüklerine uymadığından şüpheleniyor. Bu tür içeriğin yaygınlaşması sivil söylem, seçim süreçleri ve temel hakların yanı sıra tüketicinin korunması açısından da risk oluşturabiliyor.
• Siyasi içeriğin görünürlüğü. Komisyon, Meta'nın Instagram ve Facebook'un tavsiye sistemlerindeki, akışları da dahil olmak üzere, siyasi içeriği sıralamada tutan 'siyasi içerik yaklaşımı' ile bağlantılı politikasının DSA yükümlülükleriyle uyumlu olmadığından şüpheleniyor. Soruşturma, bu politikanın şeffaflık ve kullanıcı düzeltme yükümlülüklerinin yanı sıra sivil söylem ve seçim süreçlerine yönelik riskleri değerlendirme ve hafifletme gereklilikleriyle uyumluluğuna odaklanacak.

• Yaklaşan Avrupa Parlamentosu seçimleri ve Üye Devletlerdeki diğer seçimler öncesinde etkili bir üçüncü taraf gerçek zamanlı sivil söyleminin ve seçim izleme aracının bulunmaması. Meta, araştırmacıların, gazetecilerin ve sivil toplumun canlı görsel kontrol panelleri de dahil olmak üzere gerçek zamanlı seçim izlemesine olanak tanıyan bir kamuya açık analiz aracı olan "CrowdTangle"ı yeterli bir araçla değiştirme olmaksızın kullanımdan kaldırmayı planlıyor. Ancak, Komisyonun seçim süreçlerine ilişkin sistemik risklere ilişkin Çok Büyük Çevrimiçi Platform Sağlayıcıları için hazırladığı güncel Kılavuzlarda da yansıtıldığı gibi, seçim zamanlarında bu tür araçlara erişimin genişletilmesi gerekiyor. Bu nedenle Komisyon, Meta'nın CrowdTangle'ı kullanımdan kaldırması ve planlı olarak sonlandırması dikkate alındığında, Meta'nın Facebook ve Instagram'ın sivil söylem ve seçim süreçleri ve diğer sistemik riskler üzerindeki etkileriyle ilgili riskleri özenle değerlendirip bu riskleri yeterince azaltma konusunda başarısız olduğundan şüpheleniyor. Meta'nın AB'deki platformlarının aylık 250 milyondan fazla aktif kullanıcıya karşılık gelen erişimi göz önüne alındığında ve 6-9 Haziran 2024'te gerçekleşecek Avrupa seçimleri ve çeşitli Üye Ülkelerde gerçekleşecek diğer seçimlerin ardından bu tür bir davranış, Devletler için yanlış bilgi ve dezenformasyon izleme imkanı, seçmen müdahalesi ve baskı sayılabilecek ve kontrolcüler, gazeteciler, paydaşlar ve diğer ilgili seçmenlere sağlanan gerçek zamanlı şeffaflık ile ilgili olarak sivil söylem ve seçim süreçlerine zarar verebilecek. Komisyon, hasarın niteliği ve yakınlığına ilişkin değerlendirmesini saklı tutuyor ve  Meta'nın böyle bir değerlendirmeyi gerçekleştirmek için gerekli bilgileri gecikmeden sunarak Komisyon ile işbirliği yapmasını bekliyor. Komisyon ayrıca Meta'nın, hizmetlerindeki içeriğin gerçek zamanlı izleme araçlarına araştırmacılara, gazetecilere ve seçim görevlilerine yeterli erişim sağlayarak, hizmetinin gerçek zamanlı kamu denetimini etkin bir şekilde sağlamak için gerekli tüm adımları hızla atmasını bekliyor. Bilgi talebi üzerine Meta'dan ayrıca bu yönde hangi iyileştirici önlemlerin alındığına dair 5 iş günü içerisinde bilgi verilmesi isteniyor. Komisyon, bu tedbirlerin yetersiz görülmesi halinde tedbir alma hakkını saklı tutuyor.
• Yasa dışı içeriği işaretleme mekanizması. Komisyon, Meta'nın, kullanıcıların hizmetlerindeki yasa dışı içeriğin varlığını bildirmelerine olanak tanıyan bildirim ve eylem mekanizmasının DSA yükümlülükleriyle uyumlu olmadığından şüpheleniyor. Buna, bu mekanizmanın kolay erişilebilir ve kullanıcı dostu olması gerekliliklerinin karşılanmadığı şüphesi de dahildir. Komisyon aynı zamanda, Meta'nın alınan içerik denetleme kararlarına karşı şikayette bulunmak için etkili bir dahili şikayet yönetimi sistemi oluşturmadığından şüpheleniyor.

Kanıtlandığı takdirde, bunlar Madde 14(1), 16(1), 16(5), 16(6), 17(1), 20(1), 20(3), 24(5), DSA'nın 25(1), 34(1), 34(2), 35(1) ve 40(12) ile uyumsuz sayılıyor. Komisyon şimdi öncelikli olarak derinlemesine bir soruşturma yürütecek. Resmi yargılamanın başlatılması, sonucuna ilişkin bir önyargı oluşturmaz.

Davanın başlatılmış olması, Komisyonun DSA kapsamında ihlal teşkil edebilecek diğer herhangi bir davranışa ilişkin başlatmaya karar verebileceği diğer davalara halel getirmez.

Sonraki adımlar

Komisyon işlemlerin resmi olarak başlatılmasının ardından, örneğin ek bilgi talepleri göndererek, görüşmeler veya incelemeler gerçekleştirerek kanıt toplamaya devam edecek.

Resmi işlemlerin başlatılması Komisyona, geçici tedbirler ve uyumsuzluk kararları gibi daha ileri yaptırım adımları atma yetkisi veriyor. Komisyon aynı zamanda Meta'nın yargılama sırasında ortaya çıkan sorunları çözmeye yönelik taahhütlerini kabul etme yetkisine de sahiptir. DSA, resmi işlemlerin yasal olarak sona erdirilmesi için herhangi bir son tarih belirlemiyor. Derinlemesine bir soruşturmanın süresi, davanın karmaşıklığı, ilgili şirketin Komisyon ile ne ölçüde işbirliği yaptığı ve savunma haklarının kullanılması gibi çeşitli faktörlere bağlıdır.

Resmi işlemlerin başlatılması, Dijital Hizmetler Koordinatörlerini veya AB Üye Devletlerinin diğer yetkili makamlarını, Madde 14(1), 16(1), 16(5),16(6), 17(1), 20(1), 20(3), 24(5), 25(1) ve 40 (12)’in şüpheli ihlalleriyle ilgili olarak DSA'yı denetleme ve uygulama yetkileri konusunda destek veriyor.

Kısa Bilgi

Facebook ve Instagram, AB'de aylık 45 milyondan fazla aktif kullanıcıya sahip olduğundan, 25 Nisan 2023'te AB Dijital Hizmetler Yasası kapsamında Çok Büyük Çevrimiçi Platformlar (VLOP'lar) olarak belirlendi. VLOP olarak atanmalarından dört ay sonra, Ağustos 2023'te, Facebook ve Instagram'ın DSA'da belirtilen bir dizi yükümlülüğe uymaya başlaması gerekiyordu.

Dijital Hizmetler Yasası 17 Şubat tarihinden itibaren AB'deki tüm çevrimiçi aracılar için geçerlidir.

Daha Fazla Bilgi İçin

DSA'ya ilişkin AB Resmi Gazetesi metni

DSA kapsamında çok büyük çevrimiçi platformlar ve arama motorları

DSA genel uygulamaya giriş

Dijital Hizmetler Yasası kapsamındaki uygulama çerçevesi

Dijital Hizmetler Yasası – Sorular ve Cevaplar

Alıntı(lar) 

Komisyon, Avrupa vatandaşlarını hedeflenen dezenformasyon ve üçüncü ülkeler tarafından yapılan manipülasyonlardan korumak için araçlar yaratmıştır. Kuralların ihlal edildiğinden şüphelenirsek harekete geçeriz. Bu her zaman, ve özellikle demokratik seçim zamanlarında geçerlidir. Büyük dijital platformların buna yeterli kaynak ayırma konusundaki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekiyor ve bugün alınan karar, uyumluluk konusunda ciddi olduğumuzu gösteriyor. Demokrasilerimizi korumak Üye Ülkelerimizle ortak bir mücadeledir. Bugün Prag'da, Belçika'nın Üye Devletler arasında bilgi alışverişi için acil durum mekanizmasını devreye sokmasının yanı sıra konuyu Avrupa düzeyinde gündeme getirmede oynadığı aktif rol için Başbakan Fiala'ya teşekkür etmek istiyorum.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen

Çevrimiçi olarak gördüğümüz içeriğe güvenebileceğimizden emin olamazsak hiçbir şeye inanmama riskiyle karşı karşıya kalırız. Aldatıcı reklamlar, çevrimiçi tartışmalarımız ve sonuçta hem tüketiciler hem de vatandaşlar olarak haklarımız için bir risk taşıyor. Meta'nın moderasyonunun yetersiz olduğundan, reklamların ve içerik moderasyon prosedürlerinin şeffaflığından yoksun olduğundan şüpheleniyoruz. Bu nedenle bugün, Dijital Hizmetler Yasası'na uyumunu değerlendirmek üzere Meta'ya karşı bir dava açtık.

Margrethe Vestager, Dijital Çağa Uygun Bir Avrupa'dan Sorumlu Başkan Yardımcısı

Instagram ve Facebook gibi sosyal medyada görüş ve bilgilerin hızlı ve yaygın şekilde yayılması büyük fırsatlar sunuyor. Ancak çevrimiçi platformlar, özellikle seçimler yaklaşırken dezenformasyonun yayılmasına ve dış müdahaleye karşı da savunmasızdır. Meta'ya karşı resmi ihlal davası başlatıyoruz çünkü onların aldatıcı reklam ve siyasi içerikle ilgili DSA yükümlülüklerini ihlal ettiklerinden ve araştırmacılara, gazetecilere ve seçim paydaşlarına yasa dışı içeriği işaretlemek için gerçek zamanlı izleme araçları ve etkili mekanizmalar sağlayamadıklarından şüpheleniyoruz. 

Thierry Breton, İç Pazardan Sorumlu Komisyon Üyesi