Η Επιτροπή εγκαινιάζει νέα στρατηγική για να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη απειλή των δασικών πυρκαγιών

Καθώς οι δασικές πυρκαγιές γίνονται μεγαλύτερες, συχνότερες και πιο καταστροφικές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει μια νέα ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη διαχείριση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών. Η νέα στρατηγική καλύπτει την πρόληψη, την ετοιμότητα, την αντίδραση και την ανάκαμψη. Αυτή η ολιστική προσέγγιση θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της Ευρώπης απέναντι στην αυξανόμενη απειλή των δασικών πυρκαγιών και θα διασφαλίσει ισχυρότερη προστασία για τους Ευρωπαίους και το περιβάλλον, καθώς και για τις υποδομές και την πολιτιστική κληρονομιά της.

Σύμφωνα με τη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας, η σημερινή ανακοίνωση παρέχει καθοδήγηση σχετικά με την καλύτερη πρόληψη, προετοιμασία, αντιμετώπιση και ανάκαμψη από τις δασικές πυρκαγιές, με παραδείγματα και συστάσεις σχετικά με το πώς οι εθνικές και περιφερειακές αρχές και άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς μπορούν να εφαρμόσουν αυτό το πλαίσιο.

Το μέγεθος και η ένταση των δασικών πυρκαγιών αναμένεται να επιδεινωθούν σε ολόκληρη την ήπειρο. Το 2025 η Ευρώπη γνώρισε τη χειρότερη περίοδο δασικών πυρκαγιών από τότε που άρχισαν να καταγράφονται σχετικά στοιχεία, με πάνω από ένα εκατομμύριο εκτάρια καμένης γης. Αυτό οφείλεται στην εντεινόμενη κλιματική αλλαγή και σε άλλους παράγοντες. Η αποκατάσταση της φύσης στην Ευρώπη είναι επομένως καίριας σημασίας, καθώς τα υγιή οικοσυστήματα είναι πιο ανθεκτικά στις δασικές πυρκαγιές.

Αυτός είναι και ο λόγος που η Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη. Προτείνει την ενίσχυση της στήριξής της για μέτρα πρόληψης των δασικών πυρκαγιών βασισμένα στο οικοσύστημα. Στόχος είναι η διαμόρφωση τοπίων ανθεκτικών στις πυρκαγιές και ο περιορισμός του κινδύνου και των επιπτώσεων των δασικών πυρκαγιών μέσα από την προστασία και την αποκατάσταση της φύσης. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή εξέδωσε σήμερα έγγραφο καθοδήγησης σχετικά με το δίκτυο Natura 2000 και την κλιματική αλλαγή, το οποίο παρέχει συμβουλές για μια δομημένη προσέγγιση όσον αφορά την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή για τους τόπους Natura 2000. Το έγγραφο αυτό παρουσιάζει επίσης τρόπους για την προώθηση του σχεδιασμού ανθεκτικών τοπίων και μέτρα για τη μείωση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών, σύμφωνα με τους στόχους διατήρησης των τόπων. Επιπλέον, αποσαφηνίζει τις δυνατότητες ευελιξίας των κρατών μελών όσον αφορά τη διαχείριση των τόπων Natura 2000 σε περίπτωση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, όπως οι δασικές πυρκαγιές, όπου η ταχεία αντίδραση είναι ζωτικής σημασίας για να σωθούν ανθρώπινες ζωές και να προστατευτεί η βιοποικιλότητα.

Για να διευκολυνθεί ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός, η Επιτροπή θα παράσχει επικαιροποιημένες κατευθυντήριες γραμμές για την εκτίμηση κινδύνου, τις οποίες τα κράτη μέλη θα μπορούν να ενσωματώσουν στις εθνικές εκθέσεις τους.

Οι πολίτες σε ολόκληρη την Ευρώπη ανησυχούν για την αυξανόμενη απειλή των δασικών πυρκαγιών. Σε πρόσφατη έρευνα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, οι μισοί από τους πολίτες που συμμετείχαν εξέφρασαν την ανησυχία τους γι' αυτό το φυσικό φαινόμενο. Η Επιτροπή επιθυμεί οι πολίτες να έχουν μεγαλύτερη επίγνωση των κινδύνων και να συμμετέχουν στην ετοιμότητα για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών σύμφωνα με τη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας. Ως εκ τούτου, θα συνεχίσει τις προσπάθειες για να συμπεριλάβει την ετοιμότητα στην κατάρτιση του εκπαιδευτικού προσωπικού, να προωθήσει την ετοιμότητα στα προγράμματα της ΕΕ για τη νεολαία στον τομέα αυτόν και να προαγάγει ευκαιρίες ανταλλαγής και εθελοντισμού σχετικά με την ετοιμότητα για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών. Η Επιτροπή έχει διοργανώσει ειδική ομάδα Ευρωπαίων πολιτών για τον σκοπό αυτόν.

Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ετοιμότητας, η Επιτροπή θα συνεχίσει να τοποθετεί εκ των προτέρων πυροσβέστες σε περιοχές κινδύνου και να προωθεί την ανταλλαγή εμπειρογνωμόνων σε θέματα πυρόσβεσης. Θα προωθηθούν επίσης η ανταλλαγή εμπειριών και η περαιτέρω συνεργασία με περιφέρειες που είναι επιρρεπείς σε δασικές πυρκαγιές ανά τον κόσμο. Τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη θα ενημερώνονται σχετικά με ειδικές ευκαιρίες χρηματοδότησης. Η Επιτροπή θα αναπτύξει περαιτέρω το ευρωπαϊκό σύστημα πληροφόρησης για τις δασικές πυρκαγιές, που υποστηρίζεται από το δορυφορικό πρόγραμμα Copernicus, βελτιώνοντας τα εργαλεία του για έγκαιρη προειδοποίηση και παρακολούθηση των πυρκαγιών. Θα αναπτυχθούν νέες ικανότητες για τυποποιημένη μοντελοποίηση κινδύνων σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, ώστε να διευκολυνθεί ο εντοπισμός βέλτιστων πρακτικών για τη μείωση των κινδύνων πυρκαγιάς και την αύξηση της ανθεκτικότητας των τοπίων. Η Επιτροπή εξακολουθεί επίσης να αναπτύσσει εργαλεία μοντελοποίησης των δασικών πυρκαγιών με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης για τη στήριξη της λήψης αποφάσεων.

Επιπλέον, ο πυροσβεστικός στόλος rescEU θα επεκταθεί με την προμήθεια 12 πυροσβεστικών αεροσκαφών, καθώς και πέντε ελικοπτέρων. Το πρώτο ελικόπτερο του στόλου rescEU, το οποίο παραδόθηκε στη Ρουμανία τον Ιανουάριο του 2026, θα είναι έτοιμο για την περίοδο δασικών πυρκαγιών του 2026.

Η Επιτροπή εργάζεται για να δημιουργήσει έναν ευρωπαϊκό πυροσβεστικό κόμβο στην Κύπρο, ο οποίος θα λειτουργεί ως περιφερειακό κέντρο κατάρτισης, ασκήσεων και εποχικής ετοιμότητας. Ο κόμβος αυτός θα έχει διττό ρόλο: λειτουργικό, ώστε να αντιδρά σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης λόγω δασικών πυρκαγιών, και ως φορέας ανάπτυξης ικανοτήτων.

Η Επιτροπή προτείνει επίσης τη συλλογή δεδομένων για την καλύτερη κατανόηση και τη μείωση των μακροπρόθεσμων κινδύνων για την υγεία που αντιμετωπίζουν οι πυροσβέστες, λόγω της έκθεσής τους σε επικίνδυνες παθήσεις και τοξικές ουσίες. Τέλος, η Επιτροπή θα προωθήσει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σχετικά με μεθόδους ανάκαμψης μετά από πυρκαγιές και θα στηρίξει την αποκατάσταση μετά από καταστροφές προς οικοσυστήματα πιο ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή.

Για να στηρίξει αυτές τις προσπάθειες, η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών.

Ιστορικό

Οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν ολοένα μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη, καθώς η κλιματική αλλαγή αυξάνει την ένταση και τη συχνότητά τους.

Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ και το στρατηγικό απόθεμα της ΕΕ «rescEU» έχουν ήδη αποδειχθεί ζωτικής σημασίας για τη στήριξη των κρατών μελών, παρέχοντας ενισχυμένες ικανότητες εναέριας πυρόσβεσης και διασυνοριακή βοήθεια. Τα νέα αυτά μέτρα βασίζονται στις υφιστάμενες προσπάθειες ώστε να διαμορφώσουν μια Ευρώπη πιο ανθεκτική, καλύτερα προετοιμασμένη και με μεγαλύτερο συντονισμό απέναντι στους κινδύνους δασικών πυρκαγιών. Τα σημερινά μέτρα βασίζονται στη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας που εγκρίθηκε πριν ακριβώς από έναν χρόνο, στις 26 Μαρτίου 2025.

Για την εφαρμογή αυτών των μέτρων η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες, την κοινότητα πολιτικής προστασίας, τους διαχειριστές γης και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, διασφαλίζοντας μια προσέγγιση που καλύπτει ολόκληρη την κοινωνία και το σύνολο του διοικητικού μηχανισμού. Η πρόοδος θα επανεξετάζεται τακτικά και θα υποβάλλονται σχετικές εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.

Τα υγιή οικοσυστήματα στα οποία γίνεται ορθή διαχείριση μπορούν να προσαρμοστούν καλύτερα στην κλιματική αλλαγή και να μειώσουν τον κίνδυνο και τις επιπτώσεις των ακραίων φαινομένων όπως οι πλημμύρες, οι ξηρασίες και οι δασικές πυρκαγιές, αποφέροντας παράλληλα οφέλη για τη βιοποικιλότητα, τις τοπικές κοινότητες και την οικονομική ανθεκτικότητα.

Για περισσότερες πληροφορίες

Ανακοίνωση σχετικά με την ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών

Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με την ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών

Ενημερωτικό δελτίο — Ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών

Δασικές πυρκαγιές — Ευρωπαϊκή Πολιτική Προστασία και Επιχειρήσεις Ανθρωπιστικής Βοήθειας

Στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας με στόχο την πρόληψη και την αντίδραση σε αναδυόμενες απειλές και κρίσεις

Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές

Υπερβολική ζέστη, ελλιπής προετοιμασία: η εμπειρία των Ευρωπαίων από τη ζωή με την κλιματική αλλαγή

Είδηση για το δίκτυο Natura 2000

Δηλώσεις

Ο αριθμός και η ένταση των δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο αυξάνονται ανησυχητικά, καταστρέφοντας οικοσυστήματα και υποδομές, με επιπτώσεις για τους ανθρώπους και την οικονομία. Η ενίσχυση των ικανοτήτων μας όσον αφορά την πρόληψη και την ανθεκτικότητα και η επένδυση σε υγιή οικοσυστήματα θα μας βοηθήσουν να μειώσουμε τους πλέον σοβαρούς κινδύνους και να περιορίσουμε το κόστος και τις ζημίες.

Τερέσα Ριμπέρα, εκτελεστική αντιπρόεδρος αρμόδια για μια καθαρή, δίκαιη και ανταγωνιστική μετάβαση

Η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη προτού ξεσπάσει η πρώτη πυρκαγιά. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να οικοδομήσουμε μια πραγματική νοοτροπία ετοιμότητας: να εξοπλίσουμε τους πολίτες με τις κατάλληλες δεξιότητες, να στηρίξουμε τους πυροσβέστες και το προσωπικό πρώτης επέμβασης, και να βοηθήσουμε τις κοινότητες να κατανοήσουν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν. Η σημερινή στρατηγική δείχνει ότι η πρόληψη, η ετοιμότητα και η αλληλεγγύη πρέπει να συμβαδίζουν εάν θέλουμε να σώσουμε ζωές και να ενισχύσουμε την ανθεκτικότητα της Ευρώπης απέναντι στην επιδεινούμενη απειλή των δασικών πυρκαγιών.

Ροξάνα Μινζάτου, εκτελεστική αντιπρόεδρος αρμόδια για τα κοινωνικά δικαιώματα και τις δεξιότητες, τις ποιοτικές θέσεις εργασίας και την ετοιμότητα

Όπως οι δασικές πυρκαγιές δεν γνωρίζουν σύνορα, το ίδιο πρέπει να ισχύει και για την αντίδρασή μας. Τα σημερινά μέτρα καταδεικνύουν την αταλάντευτη δέσμευση της Ευρώπης να παραμείνει ενωμένη απέναντι στις κρίσεις που συνδέονται με το κλίμα. Ενισχύοντας την πρόληψη, χρησιμοποιώντας πόρους από κοινού και επενδύοντας στην ανθεκτικότητα, προστατεύουμε τη ζωή, τα μέσα διαβίωσης και το μέλλον της ηπείρου μας.

Ατζά Λαμπίμπ, επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων

Οι δασικές πυρκαγιές γίνονται όλο και πιο άγριες και καταστροφικές σε ολόκληρη την Ευρώπη, με ολέθριες συνέπειες για τη ζωή, το περιβάλλον και τις οικονομίες μας. Αυτό δείχνει πώς η οικονομική μας ανθεκτικότητα συνδέεται άμεσα με την υγεία των οικοσυστημάτων μας και πώς, προστατεύοντας τη μία, προστατεύουμε και την άλλη. Επενδύοντας στην πρόληψη, την αποκατάσταση της φύσης και τη δημιουργία τοπίων ανθεκτικών στις πυρκαγιές, μπορούμε να αποφύγουμε οικονομικές ζημίες δισεκατομμυρίων ευρώ.

Γιέσικα Ρούσβαλ, επίτροπος Περιβάλλοντος, Ανθεκτικότητας των Υδάτων και Ανταγωνιστικής Κυκλικής Οικονομίας