Komisyon, gençleri çevrim içi ortamda korumak için Siber Zorbalığa Karşı Eylem Planı başlatıyor

Avrupa Komisyonu’nun Siber Zorbalığa Karşı Eylem Planı, AB’deki çocuklar ve gençlerin çevrim içi ruh sağlığını korumayı amaçlıyor. Eylem planı; çevrim içi zorbalık mağdurlarının kolayca yardım alabileceği AB çapında bir uygulamanın kullanıma sunulmasını, çevrim içi ortamdaki zararlı davranışlarla mücadele etmek için ulusal yaklaşımların koordine edilmesini, daha iyi ve daha güvenli dijital uygulamaları teşvik ederek siber zorbalığın önlenmesini esas alıyor.

Siber zorbalığı bildirmek için AB genelinde uygulama

Siber zorbalık mağdurlarının tacizi bildirmesi ve yardım alması için açık ve kolay bir yol olmalıdır. Bu nedenle siber zorbalığı ulusal bir yardım hattına bildirmek için kullanımı kolay ve erişilebilir bir uygulamanın hizmete sunulması Eylem Planı’nın önemli bir unsuru olacak. Daha da önemlisi bu uygulama sayesinde çocuklar ve gençler destek alabilecek, kanıtları güvenli bir şekilde saklayabilecek ve gönderebilecek. Komisyon uygulamanın bir planını geliştirecek. Daha sonra Üye Devletler uyarlamak, tercüme etmek ve ilgili ulusal hizmetlere bağlanmak için bu planı kullanabilecek.

Koordineli bir AB yaklaşımı

AB’deki her genç, siber zorbalıktan eşit derecede korunmalıdır. Üye Devletler kapsamlı ulusal planlar geliştirmeli, veri toplamak ve karşılaştırmak için ortak bir siber zorbalık anlayışından faydalanmalıdır.  Siber zorbalığa karşı daha birleşik bir cephe oluşturmak için önemli bir adım atılmış olacak.

Reşit olmayanları çevrim içi ortamda korumak ve güçlendirmek için girişimler devam ediyor. Komisyon, bu girişimlerin siber zorbalıkla mücadeledeki etkinliğini artırmak için ince ayar yapılabilecek fırsatları belirleyecek. Özellikle:

• Reşit olmayanların zararlı içeriğe maruz kalmasını önlemek ve bunların kolayca raporlanmasını sağlamak için çevrim içi platformlar tarafından alınması gereken önlemleri güçlendirmek amacıyla Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında reşit olmayanların korunmasına ilişkin kılavuzları gözden geçirecek;
• Güvenilir bayraklarla ilgili DSA kılavuzlarını benimseyerek yasa dışı siber zorbalık içeriği dâhil olmak üzere yasa dışı içerikle mücadeledeki rollerini netleştirecek;
• Görsel-İşitsel Medya Hizmetleri Direktifi (AVMSD) ile ilgili olarak devam eden değerlendirme ve gözden geçirme süreci kapsamında video paylaşım platformlarındaki siber zorbalığı ele alacak;
• Yasaklı AI uygulamalarına ve siber zorbalık için kullanıldıkları durumlara ilişkin Yapay Zekâ (AI) Yasası hükümlerinin etkin bir şekilde uygulanmasını destekleyecek;
• Siber zorbalık için kötüye kullanılabilecek AI ile oluşturulan içeriğin işaretlenmesi ve etiketlenmesine ilişkin bir uygulama kodu dâhil olmak üzere AI Yasası kapsamındaki şeffaflık yükümlülüklerinin etkili bir şekilde uygulanmasını kolaylaştıracak.

Siber zorbalığın önlenmesi

Eylem Planı; erken yaşlardan itibaren sağlıklı, sorumlu ve saygılı dijital uygulamaları teşvik ediyor. Beceriler Birliği kapsamında dijital becerileri güçlendirmeye ve dijital teknolojilerin kullanımını iyileştirmeye yönelik daha geniş bir hedefin parçası olarak yakın zamana Komisyon’un eğitimciler için dijital okuryazarlığı teşvik etme kılavuzları gözden geçirilirken siber zorbalığın önlenmesine odaklanılacak.

Buna paralel olarak Komisyon, Güvenli İnternet Merkezleri ve Çocuklar için Daha İyi İnternet Platformu aracılığıyla okullarda siber zorbalık kaynaklarını ve eğitimini genişletecek.

“Daha Güvenli İnternet Günü”

Komisyon, Daha Güvenli İnternet Günü aracılığıyla çevrim içi ve çevrim dışı çocuk haklarını ve refahını teşvik etmeye devam edecek.

2004 yılında AB’de başlatılan Daha Güvenli İnternet Günü, dünya çapında yaklaşık 160 ülke ve bölgede kutlanıyor ve herkes için daha güvenli ve daha iyi bir çevrim içi dünyanın savunuculuğunu yapıyor. Avrupa Komisyonu, Avrupa genelinde ve küresel düzeyde hem çevrim içi hem de çevrim dışı çocuk haklarını ve refahını artırma kararlılığını gösteriyor.

Sonraki adımlar

Komisyon; Siber Zorbalık Eylem Planı’nı Üye Devletler, sanayi, sivil toplum, uluslararası örgütler ve çocuklarla birlikte uygulayacak.

Buna paralel olarak Komisyon’un üzerinde çalıştığı yaklaşan girişimler arasında AB’de gizliliği korumaya yönelik bir yaş doğrulama çözümünün pilot uygulaması, yakın zamanda kabul edilecek Dijital Adalet Yasası ve Komisyon’un çocukları çevrim içi ortamda koruma konusundaki çalışmalarına bilgi sağlayacak uzmanlardan oluşan bir panel ve sosyal medyanın ruh sağlığı üzerindeki etkisi hakkındaki bir soruşturma yer alıyor.

Genel Bilgiler

11-15 yaş arasındaki her altı çocuktan birinin siber zorbalığa maruz kaldığı, her sekiz çocuktan birinin ise siber zorbalık uyguladığını itiraf ettiği tahmin ediliyor. Geçen yıl yayımlanan bir Eurobarometer anketine göre 10 Avrupalıdan en az 9’u; sosyal medyanın ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkisi (%93), siber zorbalık ve çevrim içi taciz (% 92) ve yaşa uygun olmayan içeriği kısıtlayacak güvence mekanizmaları (%92) konularında çevrim içi ortamda çocukları korumak için kamu yetkililerinin acil harekete geçmesi gerektiğini belirtiyor.

Siber Zorbalık Eylem Planı, 6.000’den fazla çocukla yapılan hedefli görüşmelere ve daha geniş kamuoyu görüşüne dayanarak geliştirildi.

Eylem Planı, hâlihazırda yürürlükte olan ve siber zorbalıkla mücadeleye yardımcı olan araçları ve kuralları esas alıyor.

Dijital Hizmetler Yasası, çevrim içi platformların reşit olmayanlar için yüksek düzeyde gizlilik ve güvenlik sağlamasını gerektiriyor. Reşit olmayanların korunmasına ilişkin kılavuzlar, çocukların herhangi bir kullanıcıyı engelleyebilmelerini veya sessize alabilmelerini ve çevrim içi onayları olmadan gruplara eklenememelerini sağlamak gibi platformlara yönelik önlemler öneriyor.

Görsel-İşitsel Medya Hizmetleri Direktifi uyarınca video paylaşım platformları, reşit olmayanların siber zorbalık içeriği dâhil olmak üzere zararlı içeriğe erişmesini önlemek için uygun önlemleri almalıdır.

Yapay Zekâ Yasası, çocuklar dâhil insanları zararlı yollarla manipüle eden veya kandıran sistemleri yasaklıyor ve bunları önlemek için deepfake (yapay montaj) içeriklerin etiketlenmesi konusunda kurallar koyuyor.

Eylem Planı; çocuklar, ebeveynler, bakım verenler, eğitimciler ve profesyoneller için ulusal düzeyde destek araçları sağlayan Güvenli İnternet Merkezleri ağı ve çok dilli Çocuklar için Daha İyi İnternet Platformu aracılığıyla mevcut kaynakların görünürlüğünü ve erişimini artıracak. 2025 yılında yaklaşık 48 milyon Avrupa vatandaşı Güvenli İnternet Merkezleri’nin kaynaklarını kullandı.

Daha fazla bilgi için

Siber Zorbalığa Karşı Eylem Planı

Siber Zorbalığa Karşı Eylem Planı hakkında bilgi sayfası

Dijital İyi Oluş Bilimi Ortak Araştırma Merkezi

Alıntı(lar)

Çocuklar ve gençler çevrim içi ortamda güvende olma hakkına sahiptir. Siber zorbalık bu hakkı baltalar; kendilerini incinmiş, yalnız ve aşağılanmış hissetmelerine neden olur. Hiçbir çocuk böyle hissetmemelidir. Bu Eylem Planı, AB’yi ve Üye Devletleri her düzeyde siber zorbalığa karşı koordineli bir yaklaşım oluşturmaya çağırarak reşit olmayanları çevrim içi ortamda korumak için mevcut araç kutumuzu tamamlıyor.

Henna Virkkunen, Teknoloji Egemenliği, Güvenlik ve Demokrasiden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı

Siber zorbalıkla mücadele hayat kurtarmak demektir, çünkü siber zorbalık insanlara zarar verir, onları incitir ve bazen sevdiklerimizi aramızdan alır. Bu durum ele almamız gereken bir salgındır. Siber Zorbalığa Karşı AB Eylem Planı; çocukların, gençlerin ve her neslin öğrenebileceği, büyüyebileceği ve bağlantıda kalabileceği daha güvenli bir çevrim içi alan oluşturmak için Avrupa’yı bir araya getiriyor.

Glenn Micallef, Nesiller Arası Adalet, Gençlik, Kültür ve Spordan Sorumlu Komisyon Üyesi