Komisyon, Filistin’in toparlanması ve dayanıklılığı için 1,6 milyar Euro’ya varan çok yıllık bir program duyurdu

Bugün, Avrupa Birliği ve Filistin Yönetimi arasındaki ilk Yüksek Düzeyli Siyasi Diyalog vesilesiyle Komisyon, Filistin’in iyileşmesini ve dayanıklılığını teşvik etmek amacıyla 1,6 milyar Euro’ya varan çok yıllık Kapsamlı Destek Programı önermektedir.

AB, bu programla Filistin halkına verdiği sarsılmaz desteği ve İki Devletli çözüme dayanan kalıcı ve sürdürülebilir barış taahhüdünü yinelemektedir.

2025’ten 2027’ye kadarki dönemi kapsayacak olan program,üç sütun etrafında yapılandırılmıştır:

1. Filistin halkına hizmet desteği  

Filistin Yönetimi’nin (PA) bütçesine doğrudan yardım için yaklaşık 620 milyon Euro hibe. Bu, önceki yıllara kıyasla daha yükselmiş bir tutardır. Hibe, kamu yönetiminin en acil ihtiyaçlarını karşılaması için PA’yı destekleyecektir. Fonlar ayrıca Filistin Yönetimi’nin halkına hizmet vermeye devam etmesine yardımcı olacaktır.

AB harcamalarının çoğu, Filistin Yönetimi’nin mali sürdürülebilirlik, demokratik yönetişim, özel sektör kalkınması ve kamu altyapısı ile hizmetlerindeki temel reformlar konusundaki ilerlemesiyle bağlantılı olacaktır, bu sayede Filistin topraklarında sürdürülebilir devlet inşasına katkıda bulunacaktır. AB ve Filistin Yönetimi, Kasım 2024’te kabul edilen Reform Matrisi’nde bu reformları belirlemiştir. AB, AB desteğinin nihai alıcıları ile ilgili gerekli kontrolleri ve mevcut önlemleri garanti altına almak için doğrudan mali yardımını AB mekanizması PEGASE aracılığıyla dağıtacaktır.

2. Batı Şeria ve Gazze’de toparlanma ve istikrara destek

Batı Şeria, Doğu Kudüs ve Gazze’de, yerel koşullar uygun hâle geldiğinde, ekonomik toparlanmayı ve dayanıklılığı teşvik etmek için yerinde somut projeleri desteklemek amacıyla yaklaşık 576 milyon Euro hibe önerilmektedir. Entegre bir yaklaşım sayesinde odak noktası su, enerji, altyapı dâhil olmak üzere farklı sektörler olacaktır. Esnekliği artırmaya yönelik bu sütunun bir parçası olarak hem işgal altındaki Filistin topraklarında hem de daha geniş bölgede, Yakın Doğu’daki Filistinli Mülteciler için Yardım ve Çalışma Ajansı (UNRWA) aracılığıyla Filistinli mültecilere hizmet sağlamak için yılda 82 milyon Euro tahsis etmeyi teklif etmekteyiz. Bu, UNRWA’nın hem insani hem de kalkınma aktörü olarak hayati rolünü oynamaya devam etmesini sağlayacaktır.

3. Özel sektöre destek

Filistin 2025-2027 için Çok Yıllık Kapsamlı Programı’nın bir parçası olarak Komisyon, EIB’nin Yönetim Kuruluşlarının onayına tabi olarak, Filistin özel sektörüne yeni finansman için Avrupa Yatırım Bankası (EIB) tarafından 400 milyon Euro’ya kadar olan kredileri destekleyecektir.

Özel bir Bağışçı Platformu aracılığıyla uluslararası destek seferberliği

Komisyon ayrıca özel bir Filistin Bağışçı Platformu’nu kullanıma sunacak. Platform, Filistin Yönetimi’ne Reform Gündeminin uygulanmasını sunması için bir forum sağlayacak olup Programın uygulanmasında tam şeffaflığı temin edecektir. Bu Platform, Gazze’ye gelecekteki katılım için kilit unsurlar üzerinde tartışmaları mümkün kılacak olup koşullar izin verdiğinde iyileşme ve yeniden inşa için uluslararası çabaları koordine edecektir.

Genel bilgiler

19 Temmuz 2024’te AB ve Filistin Yönetimi, Filistin Yönetimi’nin ve Filistin ekonomisinin kritik bütçe ve mali durumunu ele almak için bir strateji belirleyen bir Niyet Mektubu imzalamıştır.

Niyet Mektubu iki aşamalı bir yaklaşım ortaya koymaktadır:

• Filistin Yönetimi’ne Temmuz 2024 ile Şubat 2025 arasında ödenen 400 milyon Euro’luk acil durum mali desteği.
• Bugün sunulmakta olan Program.

AB Filistin Kapsamlı Programı 2025-2027, Komisyon’un Filistin Yönetimi ve çeşitli ortaklarla gerçekleştirdiği sonraki görüşmelerin sonucunda ortaya çıkan önerisidir. İhtiyaçlara göre yerel koşullara esnek bir şekilde ayarlanabilmektedir.

AB, 2021-2024 için 1,36 milyar Euro tutarındaki iki taraflı tahsis (1.043 milyar Euro’dan fazlası tahsis edilmiştir) ile Filistinliler için en büyük dış yardım sağlayıcısıdır.

*Bu tahsis, bir Filistin Devleti’nin tanınması olarak yorumlanamaz ve Üye Devletlerin bu konudaki bireysel görüşlerine hâlel getirilemez.

Daha fazla bilgi

Filistin web sitesi

Bilgi sayfası: AB — Filistin ilişkileri 

Alıntı(lar)

AB, Filistin Yönetimi’ni reform çabalarında desteklemeye kararlıdır. Bu, PA’nın Batı Şeria’daki Filistin halkının ihtiyaçlarını karşılama yeteneğini güçlendirecek ve koşullar izin verdiğinde Gazze’yi yeniden yönetmeye hazırlayacaktır. Filistin için Kapsamlı Program, daha fazla Filistin kontrolünü, özerkliğini ve kapasitesini teşvik etmek için tasarlanmıştır. AB; İsrail, Filistinliler ve bölge için sürdürülebilir barış ve güvenliği sağlamanın tek yolu olarak İki Devletli çözüme sıkı sıkıya bağlı kalmaya devam etmektedir.

Kaja Kallas, Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi/Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı

Bugünün önerisi, Filistin halkını sürdürülebilir bir gelecek inşa etme çabalarında desteklemeyi amaçlamaktadır. Yönetişimlerini, ekonomik toparlanmalarını artırmayı ve yerel özel sektör işletmelerinin büyümesini hızlandırmayı arzulamaktayız. İyi işleyen ve reforme edilmiş bir Filistin Yönetimi, Gazze’nin çatışma sonrası yönetiminde merkezi bir rol oynamalıdır. Özel Bağışçı Platformu, Gazze de dâhil olmak üzere, uluslararası destek çabalarının, koşulların izin verdiği durumlarda sahadaki ihtiyaçlara uygun, etkili ve uyumlu olmasını sağlayacaktır.

Dubravka Šuica, Akdeniz’den Sorumlu Komisyon Üyesi