Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε ένα ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς, μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την καλύτερη προστασία των ωκεανών, την προώθηση μιας ακμάζουσας γαλάζιας οικονομίας και τη στήριξη της ευημερίας των ανθρώπων που ζουν σε παράκτιες περιοχές. Το σύμφωνο συγκεντρώνει τις πολιτικές της ΕΕ για τους ωκεανούς σε ένα ενιαίο πλαίσιο αναφοράς, το οποίο αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των σημαντικών απειλών για τους ωκεανούς, τις παράκτιες κοινότητες, τα νησιά και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές μας.
Ένας ωκεανός, μία στρατηγική
Το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς εστιάζει σε έξι προτεραιότητες:
- Προστασία και αποκατάσταση της υγείας των ωκεανών
Η Επιτροπή θα στηρίξει τα κράτη μέλη στην αποκατάσταση των υποβαθμισμένων παράκτιων και θαλάσσιων οικοτόπων. Οι βασικές δράσεις συνίστανται ιδίως στην ενθάρρυνση των κρατών μελών να δημιουργήσουν και να διαχειριστούν προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές και στην αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου για τη θαλάσσια στρατηγική και της οδηγίας για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.
- Τόνωση της ανταγωνιστικότητας της βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας της ΕΕ
Οι ωκεανοί είναι ζωτικής σημασίας για τομείς όπως η αλιεία, η υδατοκαλλιέργεια, η ναυτιλία, ο τουρισμός και η ενέργεια. Η Επιτροπή σχεδιάζει να ενισχύσει τον ναυτιλιακό κλάδο της ΕΕ εφαρμόζοντας μια νέα βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική και μια στρατηγική της ΕΕ για τους λιμένες. Θα αξιολογήσει επίσης και ενδεχομένως θα αναθεωρήσει την Κοινή Αλιευτική Πολιτική. Για να διασφαλιστεί η ευημερία της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ, η Επιτροπή θα παρουσιάσει ένα μακροπρόθεσμο όραμα για τους εν λόγω τομείς το 2026. Θα προωθήσει επίσης την πρόσβαση νέων επαγγελματιών στους τομείς της θαλάσσιας έρευνας, της ωκεάνιας τεχνολογίας και της βιώσιμης αλιείας, με τη θέσπιση στρατηγικής για την ανανέωση των γενεών στη γαλάζια οικονομία.
- Στήριξη των παράκτιων, νησιωτικών κοινοτήτων και των εξόχως απόκεντρων περιοχών
Οι παράκτιες κοινότητες αποτελούν την κινητήρια δύναμη μιας βιώσιμης και ανταγωνιστικής γαλάζιας οικονομίας. Παρέχουν στους Ευρωπαίους υγιεινά και βιώσιμα τρόφιμα, καθώς και καθαρή και οικονομικά προσιτή ωκεάνια ενέργεια. Είναι, επομένως, ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί το μέλλον αυτών των κοινοτήτων. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει ειδική στρατηγική για την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα των παράκτιων κοινοτήτων της ΕΕ και θα διαβουλευθεί με τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με μια νέα στρατηγική για τα νησιά, καθώς και μια επικαιροποιημένη στρατηγική για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές. Επιπλέον, η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκών αποθεμάτων γαλάζιου άνθρακα.
- Προώθηση της έρευνας, των γνώσεων, των δεξιοτήτων και της καινοτομίας στον τομέα των ωκεανών
Το σύμφωνο για τους ωκεανούς προτείνει μια φιλόδοξη πρωτοβουλία της ΕΕ για την παρατήρηση των ωκεανών με σκοπό τη βελτίωση των γνώσεών μας για τους ωκεανούς. Θα υποστηρίζεται από μια στρατηγική για την έρευνα και την καινοτομία στους ωκεανούς και θα τροφοδοτεί την ευρωπαϊκή πλατφόρμα «Το ψηφιακό δίδυμο του ωκεανού» (Digital Twin of the Ocean). Με την πρωτοβουλία αυτή, η ΕΕ θα διατηρήσει τον ρόλο της ως παγκόσμιας ηγέτιδας δύναμης των ωκεανών στην ωκεανολογία, την ωκεάνια τεχνολογία και τα ωκεάνια δεδομένα. Για την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τη σημασία των ωκεανών, η Επιτροπή θα δημιουργήσει ένα δίκτυο πρεσβευτών νεολαίας της ΕΕ για τους ωκεανούς με σκοπό την κινητοποίηση νέων υποστηρικτών της βιωσιμότητας των ωκεανών σε ολόκληρη την ΕΕ και παγκοσμίως.
- Ενίσχυση της ασφάλειας και της άμυνας στη θάλασσα
Η Επιτροπή θα ενισχύσει τη συνεργασία των ακτοφυλακών και τη ναυτική συνεργασία της ΕΕ καθώς και την ασφάλεια των θαλάσσιων συνόρων. Θα εφαρμοστεί συντονισμένη στρατηγική για την απομάκρυνση μη εκραγέντων εκρηκτικών μηχανισμών από τα ευρωπαϊκά ύδατα, αρχής γενομένης από τη Βαλτική και τη Βόρεια Θάλασσα. Θα πραγματοποιηθούν επενδύσεις σε έναν πρωτοποριακό ευρωπαϊκό στόλο δρόνων, που θα αξιοποιούν τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη και οι προηγμένοι αισθητήρες για την παρακολούθηση των θαλάσσιων δραστηριοτήτων σε πραγματικό χρόνο, και στο πλαίσιο αυτό θα ενισχυθούν οι ικανότητες θαλάσσιας επιτήρησης της ΕΕ.
- Ενίσχυση της ενωσιακής ωκεάνιας διπλωματίας και της διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών
Η Επιτροπή θα εντείνει την καταπολέμηση της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας μέσω της υποχρεωτικής εφαρμογής IT CATCH, της ψηφιοποίησης του συστήματος πιστοποίησης αλιευμάτων ΠΛΑ, από τον Ιανουάριο του 2026. Η Επιτροπή θα ενισχύσει επίσης την ευρωπαϊκή ωκεάνια διπλωματία για την προώθηση των στόχων και των συμφερόντων της ΕΕ για τους ωκεανούς στη διεθνή σκηνή. Η Επιτροπή θα εστιάσει σε προτεραιότητες όπως η ταχεία παγκόσμια επικύρωση και εφαρμογή της συμφωνίας για τη βιοποικιλότητα σε περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας, μια φιλόδοξη συνθήκη για τα πλαστικά και ο χαρακτηρισμός τριών τεράστιων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών στον Νότιο Ωκεανό.
Εφαρμογή και παρακολούθηση
Για την επίτευξη των στόχων του συμφώνου για τους ωκεανούς, η Επιτροπή θα προτείνει έως το 2027 ένα νομοθέτημα για τους ωκεανούς. Το νομοθέτημα αυτό θα θεσπίσει ένα ενιαίο πλαίσιο για τη διευκόλυνση της υλοποίησης των βασικών στόχων του συμφώνου, μειώνοντας παράλληλα τη γραφειοκρατία.
Θα βασίζεται σε αναθεωρημένη οδηγία για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, η οποία θα ενισχύσει τον διατομεακό συντονισμό και τη διαχείριση των θαλάσσιων λεκανών.
Η Επιτροπή θα συστήσει επίσης ένα υψηλού επιπέδου Συμβούλιο για τους Ωκεανούς, στο οποίο θα συμμετέχουν εκπρόσωποι από διάφορους τομείς σχετικούς με τους ωκεανούς, με σκοπό την καθοδήγηση της εφαρμογής του συμφώνου για τους ωκεανούς, και θα δρομολογήσει έναν πίνακα δεικτών του συμφώνου της ΕΕ για τους ωκεανούς, ο οποίος θα παρέχει μια δημόσια, διαφανή και κεντρική πλατφόρμα για την παρακολούθηση της προόδου προς την επίτευξη των στόχων του.
Επόμενα βήματα
Το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς θα παρουσιαστεί από την πρόεδρο κ. φον ντερ Λάιεν στην επικείμενη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους ωκεανούς στις 9 Ιουνίου.
Ιστορικό
Το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς εισήχθη στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής φον ντερ Λάιεν II και επικροτήθηκε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 20ής Μαρτίου 2025.
Για περισσότερες πληροφορίες
Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς
Ανακοίνωση: Το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς
Ιστοσελίδα σχετικά με το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς
Δηλώσεις
Ο ωκεανός είναι νερό, το νερό είναι ζωή. Γι’ αυτό το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τους Ωκεανούς είναι τόσο σημαντικό για εμάς. Αυτή η ολοκληρωμένη στρατηγική θα προστατεύσει τους ωκεανούς και θα προωθήσει μια βιώσιμη γαλάζια οικονομία. Δεν θα ωφελήσει μόνο τον πλανήτη, αλλά και τους ανθρώπους που έχουν πατρίδα τους τις ακτές, καθώς και τις γενιές που θα διαχειρίζονται τους ωκεανούς μας αύριο.
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Ο ωκεανός είναι το θεμέλιο της ζωής και ο σύμμαχός μας για ένα καλύτερο μέλλον. Δεδομένου ότι το 40 % των Ευρωπαίων ζουν σε απόσταση έως 50 χλμ. από τη θάλασσα, οι παράκτιες κοινότητές μας αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κοινωνίας και της οικονομίας μας. Το σύμφωνο για τους ωκεανούς θα δώσει τη δυνατότητα στις παράκτιες κοινότητες, τα νησιά και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές να αξιοποιήσουν πλήρως το δυναμικό των ωκεανών μας και να οικοδομήσουν ένα μέλλον με μεγαλύτερη ευημερία για όλους.
Ραφαέλε Φίτο, εκτελεστικός αντιπρόεδρος αρμόδιος για τη συνοχή και τις μεταρρυθμίσεις
Το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τους Ωκεανούς δεν είναι ένα μήνυμα σε μπουκάλι πεταμένο στη θάλασσα — είναι ένα συγκεκριμένο σχέδιο δράσης. Θα εργαστούμε ακούραστα για να υλοποιήσουμε τις προτεραιότητές του, αλλά και για να διασφαλίσουμε ότι η νέα προσέγγιση διακυβέρνησης των πολιτικών μας για τους ωκεανούς θα διαπνέει τόσο το έργο μας τα επόμενα χρόνια, όσο και την παρουσία μας σε διεθνές επίπεδο, προωθώντας την υγιή αλιεία, την ανταγωνιστική γαλάζια οικονομία, και την ευημερία των παράκτιων κοινοτήτων. Προάγοντας τις γνώσεις μας για τους ωκεανούς και ενισχύοντας την ασφάλεια στη θάλασσα, θα προστατεύσουμε τα ύδατα και τις κοινότητές μας.
Κώστας Καδής, επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών
Λεπτομέρειες
- Ημερομηνία δημοσίευσης
- 5 Ιουνίου 2025
- Ημερομηνία δημοσίευσης
- Αντιπροσωπεία στην Κύπρο